دەستٷرلٸ ەمەس دٸني اعىم ٶكٸلدەرٸ ٶز نەكەلەرٸن احاج بٶلٸمشەسٸندە تٸركەتپەيدٸ. ولار كٶبٸنە اتا-اناسىنىڭ كەلٸسٸمٸنسٸز, تٸپتٸ تيٸستٸ كۋەگەرلەرسٸز نەكەسٸن قيدىرادى. نەكەسٸ زاڭدى تٷردە تٸركەلمەگەندٸكتەن ەر ادامدار وعان جاۋاپسىز قاراپ, بولماشى سەبەپتەرمەن تالاق ايتىپ اجىراسىپ جاتادى. ەيەلٸنٸڭ الدىندا ەشبٸر جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ موينىنا الماي, ونى قاراۋسىز قالدىرادى.
جات اعىمداعى قىز-كەلٸنشەكتەر اراسىندا بٸرنەشە رەت تۇرمىسقا شىعىپ, كٷيەۋلەرٸنەن «تالاق» الىپ, بالالارىمەن باسپاناسىز, قامقورلىقسىز قالۋ جاعدايلارى جيٸ كەزدەسەدٸ. جات دٸني اعىم ٶكٸلدەرٸنٸڭ بۇل ەرەكەتتەرٸ زايىرلى مەملەكەت زاڭناماسىنا دا, يسلام شاريعاتىنا دا قايشى ەرەكەت بولىپ تابىلادى. بۇل كٶرٸنٸستەر نەگٸزٸنەن دەستٷرلٸ ەمەس يسلامدىق اعىمداردىڭ دەسترۋكتيۆتٸ يدەولوگيياسىن ۇستانۋشىلار اراسىندا ورىن الۋدا. جات اعىمنىڭ جەتەگٸنە ٸلەسكەن روزا دٸني جولمەن ٷش رەت تۇرمىسقا شىعىپ بەرٸمەن «تالاق» ايتىپ اجىراسقان. قازٸر ول ٷش كٷيەۋٸنەن تۋعان ەكٸ ۇل,بٸر قىزىن جالعىز ٶزٸ ٶسٸرٸپ جاتىر.
روزا اۋىلدا اتا-ەجەسٸنٸڭ قولىندا ٶسكەن قىز. ٷلكەن كٸسٸلەردٸڭ تەلٸم-تەربيەسٸن بويىنا سٸڭٸرگەن بويجەتكەن مەكتەپ بٸتٸرگەن سوڭ الماتى قالاسىندا تۇراتىن اتا-اناسىنىڭ قولىنا كەلەدٸ. ۇلتتىق بٸرىڭعاي تەستتەن قاجەتتٸ ۇپاي جيناي الماعان سوڭ جۇمىس ٸستەۋگە بەل بۋادى. سٶيتٸپ, الماتىداعى بٸر «حالال» دەمحاناسىنا داياشى بولىپ جۇمىسقا ورنالاسادى.
«مەن باسىندا وسىنداي دەمحاناعا جۇمىسقا كٸرگەنٸمە قاتتى قۋاندىم. بۇل جەرگە تەك سابىرلى, يمانى كٷشتٸ, ادال ادامدار كەلەدٸ دەپ ويلايتىنمىن. باستاپقىدا بەرٸ جاقسى بولدى. بٸزدٸڭ تاماقتانۋ ورتالىعىمىزعا كٶبٸنە ساقال جٸبەرگەن ەر ازاماتتار مەن حيدجاپ كيگەن قىز-كەلٸنشەكتەر كٸرەدٸ. ەندٸ سونداي ورتا بولعان سوڭ مەندە ستيلٸمدٸ ٶزگەرتتٸم. ناماز وقىماسامدا سولاي كيٸنۋٸمە تۋرا كەلدٸ», - دەيدٸ روزا.
جارتى جىلدان سوڭ, روزا ماڭدايىن سەجدەگە تيگٸزٸپ, بەس ۋاقىت نامازىن قازا ەتپەي ٶتەپ جٷردٸ. قۇدايعا قۇلشىلىق جاساعالى ماقساتىنا جەتٸپ, ارماندارى ورىندالعانداي كٶرٸندٸ.
«مەن ناماز وقىعانىما ەشقاشان ٶكٸنبەيمٸن. بۇل -مەنٸڭ شىن سٶزٸم. اللانىڭ قۇدٸرەتٸ كٷشتٸ عوي. سابىرلى بولساڭ بەرٸن ٶزٸ رەتتەيدٸ. دەمحاناداعى جۇمىسىمدى قاتتى ۇناتاتىنمىن. مەن العاشقى كٷيەۋٸمدٸ دەل وسى جەردە كەزدەستٸردٸم. بٸر كٷنٸ تٷستە بويى ۇزىن, سىمباتتى, ەشقانداي ساقال-مۇرتى جوق بٸر جٸگٸت كٸردٸ. شىنىن ايتۋ كەرەك, بٸر كٶرگەنەن عاشىق بولدىم. تاماققا تاپسىرىستى ٶزٸم بارىپ الدىم. تٸپتٸ ٶزٸم تانىسۋعا نيەت بٸلدٸردٸم. كەيٸن ونىڭ دا ماعان دەگەن سەزٸمٸ بار ەكەنٸن بايقادىم. سودان قويشى بٸر-بٸرٸمٸزگە عاشىق بولىپ شاريعات جولىمەن نەكەمٸزدٸ قيدىق», - دەدٸ ول.
روزا نەبەرٸ 18 جاسىندا العاشقى ماحابباتىنا قوسىلدى. باسىندا بەرٸ جاقسى بولعان. ەكەۋٸدە ناماز وقىپ باقىتتى بولۋعا سەرت بەرگەن. الايدا, كٷيەۋٸ بەرگەن ۋەدەسٸندە تۇرمادى.
«بٸزدٸڭ ۇستانعان دٸندە ٶز ەيەلٸن تالاق ەتٸپ, اعىمداس باۋىرىنا سىيعا تارتۋ ەدەتٸ بار. بۇل شاريعات زاڭدارى مەن يسلامنىڭ مورالدىق قاعيداتتارىنا قايشى قۇبىلىس, ونى بٸلەمٸن. الايدا, جولداسىما قارسى شىعا المادىم. ول ماعان ۇيالى تەلەفونمەن «تالاق» سٶزٸ جازىلعان حابارلاما جٸبەرٸپ, «اجىراستىق, سەن ەندٸ مەنٸڭ جولداسىما تۇرمىسقا شىعاسىڭ»,- دەدٸ. ول تٸپتٸ جاقىن كٷندەرٸ دٷنيەگە كەلەتٸن بالاسىنا دا قارامادى. سٶيتٸپ, شاريعاتقا قارسى شىقپايىن دەپ ونىڭ جولداسىنا تۇرمىسقا شىقتىم», - دەپ جىلادى روزا.
روزانىڭ ەكٸنشٸ كٷيەۋٸنٸڭ ەسٸمٸ رۋسلان. بٸراق ول ٶزٸنٸڭ اتىن ابدۋراحيم دەپ ٶزگەرتٸپ الىپتى. ول روزا مەن ونىڭ ۇلىن قامقورلىعىنا الدى. ەكٸ جىلدان سوڭ روزا وعان دا ۇل تۋىپ بەردٸ.
«رۋسلان, ياعني ابدۋراحيم ٶتە جاقسى ادام بولدى. سىرتىنان جامانداۋعا بولمايدى. ەكەۋمٸز ەكٸ جىلداي تاتۋ-تەتتٸ ٶمٸر سٷردٸك. وعان شەكەسٸ تورسىقتاي ۇل تۋىپ بەردٸم. ەكٸنشٸ ۇلىما التى اي بولعاندا ول ەشكٸمگە ەشتەڭە ايتپاستان جوعالىپ كەتتٸ. كەيٸن ٶزٸمنٸڭ بٸرٸنشٸ كٷيەۋٸم ونىڭ سيريياعا كەتكەنٸن جەنە ەندٸ قايتىپ كەلمەيتٸنٸن جەتكٸزدٸ», - دەپ كٷرسٸندٸ روزا.
جالدامالى باسپانادا تۇرىپ جاتقان روزانىڭ پەتەر اقىسىن تٶلەۋگە مٷمكٸندٸگٸ بولمادى. سٶيتٸپ, ول ەكٸ بالاسىمەن دالادا قالدى. بارار جەرٸ, باسار تاۋى بولماعان سوڭ امالسىزدان ٷشٸنشٸ رەت تاعىدا راديكال جٸگٸتكە تۇرمىسقا شىقتى.
«مەنٸڭ باسىمنان ٶتكەن حيكايانى تىڭداۋدان شارشاپ كەتكەن بولارسىز. قىسقاشا ايتىپ بەرەيٸن... ەكٸ كٷيەۋٸمنٸڭ جەيٸن بٸلەسٸز. ٷشٸنشٸسٸنە امالىم تاۋسىلعانان شىقتىم. مەن ونىڭ تٶرتٸنشٸ ەيەلٸ بولىپ تيدٸم. ەكٸ بالامدى باعۋ ٷشٸن سول ٷيدٸڭ كٷڭٸنە اينالدىم. كٶندٸم, شىدادىم. الايدا شىدامنىڭ دا شەگٸ بار. بٸر كٷنٸ كٷيەۋٸمە بەرٸن ايتىپ سالدىم.ونى مەنٸڭ جاعدايىما كٸرەدٸ دەپ ويلادىم. الايدا ول ماعان بٸردەن «تالاق» دەپ جاۋاپ قايتاردى دا ٷيدەن قۋىپ شىقتى. سٶيتٸپ تاعى دا دالادا قالدىم. ول كەزدە اياعىم اۋىر ەكەنٸن بٸلمەدٸم. كەيٸن الدىرىپ تاستاۋعا دەتٸم شىدامادى. بوساندىم. دٷنيەگە سۇلۋ قىز ەكەلدٸم. سودان كەيٸن ەسٸمدٸ جيدىم. قۇران كٸتابىن وقۋدى ٷيرەندٸم. سٶيتسەم مەنٸڭ كٷيەۋلەرٸمنٸڭ ايتىپ جٷرگەندەرٸ, ٸستەگەن ٸستەرٸ دٸنگە مٷلدەم قاراما-قايشى دٷنيە ەكەنٸن تٷسٸندٸم», - دەيدٸ روزا.
ەبدەن اداسىپ, شالىس باسقان روزا وڭالتۋ ورتالىعىنا بارىپ باسىنان ٶتكەن قيىندىقتارىن ايتىپ بەردٸ. ول جەردە پسيحولوگ, تەولوگ ماماندار وڭالتۋ جۇمىسىن جٷرگٸزدٸ.
«قازٸر جاعدايىم جامان ەمەس. بالالارىمنىڭ قۇجاتتارىن رەتتەپ جاتىرمىن. قۇداي قالاسا ولارعا مەملەكەتتەن جەردەماقى تاعايىندالادى. ٶزٸم دە جۇمىسقا شىقتىم. وڭالتۋ ورتالىعى ماعان كٶپ دەمەۋ كٶرسەتتٸ. تۋعان-تۋىستارىمنان كەشٸرٸم سۇرادىم. اتا-انام مەنٸ كەشٸرٸپ, نەمەرەلەرٸن باۋىرىنا باستى. ناعىز باقىتتى ەندٸ سەزٸنٸپ جاتقاندايمىن», - دەپ ەڭگٸمەسٸن اياقتادى.
مۇنداي كٶرٸنٸستەردٸڭ جيٸ ورىن الۋىنا ەيەلدەردٸڭ دٸني جەنە قۇقىقتىق ساۋاتىنىڭ تٶمەندٸگٸ دە ٶز ەسەرٸن تيگٸزٸپ وتىر. نەكەلەرٸ مەملەكەتتٸك احاج ورگاندارىندا تٸركەلمەگەن ەيەلدەردٸڭ جەنە ولاردىڭ بالالارىنىڭ قۇقىعى مەملەكەت قورعاۋىنان تىس قالىپ قويۋدا. وسىعان وراي, قازٸرگٸ تاڭدا ورتا جەنە جوعارى بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸندە, جاستار پايدالاناتىن اقپارات كٶزدەرٸندە, مەشٸتتەردە جاستارعا نەكە جەنە وتباسىنا قاتىستى زاڭنامالاردى, دەستٷرلٸ دٸني تانىمدى, ۇلتتىق وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى تٷسٸندٸرۋ شارالارىن كەڭ كٶلەمدە ۇيىمداستىرىپ جاتىر. وتباسىن اسىراپ-ساقتاۋ جەنە ۇرپاعىنا جاقسى تەلٸم-تەربيە بەرۋ ەرٸ ازاماتتىق مٸندەت, ەرٸ مۇسىلماندىق پارىز ەكەنٸن ٶسكەلەڭ بۋىن بٸلۋٸ تيٸس.
