فوتو: inform.kz
تەك ەت پەن سٷت ٶنٸمدەرٸ بويىنشا قايتا ٶڭدەۋدٸڭ ناشار جٷرگٸزٸلۋٸنٸڭ سالدارىنان جىل سايىن 800 ملن اقش دوللارىن جوعالتىپ وتىرمىز. بۇل تۋرالى بٷگٸن ٷكٸمەت ساعاتىندا مەجٸلٸستٸڭ اگرارلىق مەسەلەلەر كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى سەرٸك ەگٸزباەۆ ايتتى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا قاراجاتتىڭ بارلىعى شەتەلدٸك فەرمەرلەردٸ قارجىلاندىرۋعا كەتٸپ جاتىر.
"تەرەڭ ٶڭدەۋدٸڭ ٷلەسٸ ەلٸ دە تٶمەن بولىپ وتىر. قايتا ٶڭدەۋ جەنە تاماق ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ٷلەسٸ ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶنەركەسٸبٸ ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋدٸڭ جالپى كٶلەمٸنٸڭ نەبەرٸ 6 پايىزىن قۇرايدى. اتاپ ايتقاندا, 2023 جىلى سٷتتٸ ٶڭدەۋ ٷلەسٸ – 33%-دى, ەتتٸ ٶڭدەۋ – 41%, جٷندٸ ٶڭدەۋ – 19%-دى, ٸرٸ قارا مال تەرٸسٸن ٶڭدەۋ ٷلەسٸ 6%-دى قۇرادى. سونىمەن بٸرگە دايىن ٶنٸمنٸڭ يمپورتى ٶسٸپ كەلەدٸ: 2023 جىلى سٷت ٶنٸمدەرٸ بويىنشا ٶسٸم 400 ملن اقش دوللارىن قۇرايتىن 20%-دان استى, ال ەت پەن ەت ٶنٸمدەرٸنٸڭ يمپورتى 408 ملن اقش دوللارىن قۇرادى", - دەدٸ سەرٸك ەگٸزباەۆ.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە مۇنىڭ بٸر سەبەبٸ ستاتيستيكانىڭ دۇرىس جٷرگٸزٸلمەۋٸنەن.
"ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, كٶرسەتكٸشتەردٸ اسىرىپ كٶرسەتۋ تەك قانا سٷت بويىنشا – 2 ملن توننانى, ٸرٸ قارا مالدىڭ سانى بويىنشا 1 ملن باستى قۇرايدى. بۇل وسى ۋاقىتقا دەيٸن جانۋارلاردى ەسەپكە الۋدىڭ ناقتى جەنە اشىق جٷيەسٸنٸڭ دۇرىس جولعا قويىلماۋىنىڭ سالدارىنان دەپ ەسەپتەيمٸز. وسى سالانى رەتكە كەلتٸرٸپ, زاماناۋي تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى قولدانا وتىرىپ, مال باسى مەن ٶندٸرٸلەتٸن مال شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸ بويىنشا ستاتيستيكالىق كٶرسەتكٸشتەردٸ قالىپتاستىرۋدىڭ بٸرىڭعاي جٷيەسٸن ەنگٸزەتٸن كەز كەلدٸ", - دەيدٸ دەپۋتات.
دەپۋتات ەگٸزباەۆتىڭ سٶزٸنشە ساپالى سٷت شيكٸزاتىنىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ جەنە قايتا ٶڭدەۋ كەسٸپورىندارىنا جىل بويى بٸركەلكٸ تٷسپەۋٸ وسى سالانىڭ دامۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىرعان كٶرٸنەدٸ.
"ەكەلٸنەتٸن شيكٸزاتتىڭ 70%-عا دەيٸن ساپاسى جاعىنان تٶمەن بولۋى ونىڭ جەكە شارۋالىقتاردان الىنۋىنا بايلانىستى", -دەپ وتىر ول.
جالپى, دەندٸ جەنە مايلى داقىلداردى قوسپاعاندا, اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن, ونىڭ ٸشٸندە ەت, سٷت ٶندٸرۋدٸڭ بارلىق كٶلەمٸنٸ 85-90%-ى شاعىن شارۋاشىلىعى جەنە جەكە قوسالقى شارۋاشىلىق ٷلەسٸنە تيەسٸلٸ ەكەن.
"كەلەسٸ جىلدىڭ باسىنان باستاپ كەدەن وداعىنىڭ تەحنيكالىق رەگلامەنتٸندە كٶزدەلگەن سٷت شيكٸزاتىنا قويىلاتىن جاڭا تالاپتار كٷشٸنە ەنگەن كەزدە بۇل پروبلەما كٷشەيە تٷسەدٸ", -دەپ وتىر دەپۋتات.
"ماشينامەن ساۋىلماعان, سالقىنداتقىش تانكەرلەرسٸز, ساپا جەنە قاۋٸپسٸزدٸك زەرتحانالارىنسىز دايىندالعان سٷتتٸ قابىلداۋعا تىيىم سالىنادى. ۋەكٸلەتتٸ ورگانداردىڭ وسى مەسەلەنٸ شەشۋدٸڭ ەلٸ دە ناقتى كٶزقاراسى مەن ٸس-قيمىل جوسپارى جوق. نەتيجەسٸندە, اناليتيكتەردٸڭ بولجامى بويىنشا, سٷت ٶنٸمدەرٸنٸڭ يمپورتى بٷگٸنگٸ 40%-دان 80-90%-عا دەيٸن ٶسەدٸ. مىڭداعان قالا تۇرعىندارى قالاداعى سٷت زاۋىتتارىندا جۇمىسىنان ايىرىلسا, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ شامامەن 70%-ى سٷت تاپسىرۋدان تٷسەتٸن ەجەپتەۋٸر تابىس كٶزٸنەن ايىرىلادى.بۇل رەتتە وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەرگە يمپورتتىق قۇرعاق سٷت قۇنىنىڭ تٶمەن بولۋىنا بايلانىستى سونداي سٷتپەن جۇمىس ٸستەۋ تيٸمدٸرەك بولادى. جەرگٸلٸكتٸ زاۋىتتار قۇرعاق سٷتكە دەگەن قاجەتتٸلٸكتٸ تەك 15%-عا جابادى, تيٸسٸنشە جەرگٸلٸكتٸ ٶندٸرٸلگەن سٷت-شيكٸزاتى سۇرانىسسىز بولىپ قالىپ وتىر", - دەدٸ دەپۋتات ەگٸزباەۆ ٷكٸمەت ساعاتىندا.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە بۇل مەسەلەلەردٸ شەشۋ ٷشٸن ٶندٸرٸلگەن ٶنٸمدٸ دايىنداۋ مەن ٶتكٸزۋدٸ, ەسٸرەسە جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتا ۇيىمداستىرۋ بويىنشا ناقتى شارالار قاجەت. سونداي-اق, شاعىن سٷت ٶندٸرۋشٸلەردٸ كووپەراتسيياعا بٸرٸگٸۋدٸ ىنتالاندىرۋ بويىنشا پەرمەندٸ شارالار ەزٸرلەۋ كەرەك جەنە تەرەڭ ٶڭدەلگەن ٶنٸمدەر شىعارۋ ٷشٸن جەكە شارۋالىقتاردىڭ سٷت-شيكٸزاتىنان قۇرعاق سٷت ٶندٸرۋ مەسەلەسٸن قاراستىرىپ, سٷت ٶڭدەۋشٸ كەسٸپورىندار ٷشٸن ونىڭ قۇنىن سۋبسيدييالاۋ مەسەلەسٸن قاراستىرعان جٶن. سونىمەن قاتار, سۋبسيدييا الۋشىلار – سٷت ٶڭدەۋ كەسٸپورىندارى ٷشٸن وتاندىق ٶندٸرٸستەگٸ سٷت شيكٸزاتى مەن قۇرعاق سٷتتٸ باسىم تٷردە ساتىپ الۋ بويىنشا قارسى مٸندەتتەمەلەردٸ كٶزدەۋ قاجەت ەكەنٸن ايتىپ وتىر دەپۋتات. ينۆەستيتسييالىق سۋبسيدييالاۋ قاعيدالارىنا قۇرعاق سٷت ٶندٸرۋ بويىنشا جوبانىڭ جەكە پاسپورتىن ەنگٸزۋ مەسەلەسٸن شەشۋ مەن بۇدان باسقا, سٷتتٸ تەرەڭ ٶڭدەۋدٸ ىنتالاندىرۋعا باسا نازار اۋدارا وتىرىپ, سٷت سالاسىن سۋبسيدييالاۋ تەتٸكتەرٸن قايتا قاراۋ ۇسىندى.
