عالىمدار 2015-2019 جىلدار ارالىعىندا ەلدەگٸ 17,9 ملن گەكتار القاپتىڭ توپىراعىنا اگروحيمييالىق زەرتتەۋ جٷرگٸزگەن بولاتىن. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ ماماندارى وسى زەرتتەۋدٸڭ جالپى قورىتىندىسىن بايانداپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ەلٸمٸزدەگٸ ەگٸس القاپتارىنىڭ 1 پايىزىندا عانا قاراشٸرٸك مٶلشەرٸ جوعارى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ «رەسپۋبليكالىق اگروحيمييالىق قىزمەت» عىلىمي-ەدٸستەمەلٸك ورتالىعى وسىنداي قورىتىندىعا كەلٸپتٸ. 2015-2019 جىلدار ارالىعىندا ورتالىق ماماندارى 17,9 ملن گەكتار القاپتىڭ توپىراعىنا اگروحيمييالىق زەرتتەۋ جٷرگٸزگەن. بۇل ەلدەگٸ جالپى ەگٸس القابىنىڭ 69,3 پايىزىنا تەڭ. وسىنشاما القاپتىڭ 76 پايىزىندا قاراشٸرٸك مٶلشەرٸ تٶمەن ەكەنٸ انىقتالعان كٶرٸنەدٸ. ەسٸرەسە سۋارمالى ەگٸنشٸلٸككە قولايلى سانالاتىن وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەردە قاراشٸرٸك از بولىپ شىققان. ال گۋمۋس مٶلشەرٸ ورتاشا القاپتاردىڭ ٷلەسٸ –23 پايىز. سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنداعى القاپتاردىڭ 50,7 پايىزىندا قاراشٸرٸك مٶلشەرٸ ورتاشا ەكەنٸ بەلگٸلٸ بولىپ وتىر. سانمەن سيپاتتاساق, ٶڭٸردەگٸ 1,5 ملن گەكتار القاپ وسى ساناتقا جاتادى. ال گۋمۋستىڭ مٶلشەرٸ جوعارى دەپ تانىلعان القاپتاردىڭ ٷلەسٸ 2 پايىز دەڭگەيٸندە. قوستاناي, شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا دا قاراشٸرٸگٸ مول القاپتاردىڭ ٷلەسٸ 2 پايىزدىڭ اينالاسىندا. الايدا شىعىستاعى قاراشٸرٸگٸ مول تەلٸمدەردٸڭ كٶبٸ تاۋ بٶكتەرٸندە جاتىر. مۇندا توپىراق قاراشٸرٸككە باي بولعانىمەن, ەرتە جەتٸلەتٸن داقىل ەگۋدٸڭ ماڭىزى زور.
سوۆەت زامانىندا جەر تٷگەلدەي مەملەكەتتٸڭ مەنشٸگٸندە بولعاندىقتان, ەگٸس القاپتارىن ەرروزييادان ساقتاۋعا دا مەملەكەت جاۋاپتى بولاتىن. تەك جوسپارلى تٷردە تىڭايتقىش سەۋٸپ قانا قويماي, ەر وبلىس پەن اۋداننىڭ, اۋىل مەن كەڭشاردىڭ ەگٸس راتسيونىن باقىلاۋدا ۇستايتىن. ال قازٸر شارۋا قوجالىقتارى مەن ٸرٸ جەر يەلەرٸ دە بيزنەس ٶكٸلٸ بولعاندىقتان, اۋماقتىق ينسپەكتسييالار مەن اگرونومدار ديقاننىڭ ٸشكٸ شارۋاسىنا بۇرىنعىداي كيلٸگٸپ, ايتقانىمەن جٷرگٸزە المايدى. سوندىقتان جەردٸ تيٸمدٸ پايدالانۋ جٶنٸندە كەڭەس بەرٸپ, ناسيحات ايتۋمەن عانا شەكتەلەدٸ. ەسەسٸنە جەرٸن كٷتٸپ ۇستايتىن شارۋالاردى قارجىلاي ىنتالاندىرۋ جٷيەسٸ بار.
«قازٸرگٸ ۋاقىتتا تاناپتاردىڭ ٶنٸمدٸلٸك دەڭگەيٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا مەملەكەت مينەرالدىق تىڭايتقىشتاردى ساتىپ الۋدى سۋبسيدييالاپ وتىر. سۋبسيدييا مٶلشەرٸ تىڭايتقىشتاردىڭ شىققان ەلٸنە قاراماستان نارىقتاعى ەڭ تٶمەنگٸ باعاسىنىڭ جارتىسىنا تەڭ. تىڭايتقىشقا بەرٸلەتٸن سۋبسيدييالار سوماسى جىل سايىن ۇلعايۋدا. 2019 جىلى عىلىمي قاجەتتٸلٸكتٸڭ 18%-ٸ ەنگٸزٸلدٸ. تىڭايتىلعان القاپ جالپى ەگٸس القابىنىڭ 25-30%-ٸن قۇرايدى», - دەيدٸ اگروتەحنولوگييالار مەن ارگروحيمييا باسقارماسىنىڭ باسشىسى دينارا ەشٸموۆا.
اگرارلىق سالادا العا وزىپ كەتكەن ەلدەر بۇل تۇستا دەستٷرلٸ داقىلداردىڭ ورنىن راپس, سويا سيياقتى شىعىنىن ەسەلەپ اقتايتىن داقىلدارمان الماستىرىپ تاستاعان بٷگٸندە. بۇل تەندەنتسييا بٸرتٸندەپ بٸزگە دە ەنٸپ جاتىر.
«كەيٸنگٸ جىلدارى بٸرىڭعاي بيداي عانا ەگٸلەتٸن تەلٸمدەر مەن كٷرٸش, ماقتا سيياقتى سۋدى كٶپ شىعىندايتىن داقىلداردىڭ القاپتارىن قىسقارتىپ, ەگٸستٸكتٸ ەرتاراپتاندىرۋعا كٷش سالىنۋدا. ول ٷشٸن كٶكٶنٸس-باقشا, جەمشٶپ, مايلى داقىلداردىڭ القابى كەڭەيتٸلٸپ جاتىر», - دەيدٸ دينارا ەشٸموۆا.
ۇلانعايىر دالامىزدىڭ بٸر شەتٸندەگٸ توپىراعى ەكٸنشٸ شەتٸندەگٸ توپىراقتان مٷلدە ٶزگەشە ەكەنٸن عىلىمي زەرتتەۋلەر دە دەلەلدەپ وتىر. بۇل رەيتينگتەن سولتٷستٸك ٶڭٸرلەردەگٸ ديقاندار توپىراقتىڭ قۇنارىنا سەنسە, وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەر سۋعا سەنەتٸنٸن كٶرۋگە بولادى. توپىراق قۇنارىن ساقتاۋ ٷشٸن ۇدايى سۋبسيدييا بٶلٸنٸپ وتىرسا, سۋارمالى القاپتاردىڭ ەلەۋەتٸن بارىنشا پايدالانۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك باعادارلامالار قولعا الىنىپ كەلەدٸ. مىسالى, اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندٸ دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى بويىنشا 610 مىڭ گەكتار القاپتا سۋارۋ جٷيەلەرٸن قالپىنا كەلتٸرۋ كٶزدەلگەن. وسى مەجە بويىنشا 2017-2019 جىلدارى 146 مىڭ گەكتار سۋارمالى القاپ قالپىنا كەلتٸرٸلگەن.
ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋ جەنە قايتا ٶڭدەۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ مەليوراتسييا باسقارماسىنىڭ باسشىسى مەدەت جەدٸگەرۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋدىڭ 2020-2030 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتٸك باعدارالاماسىن ەزٸرلەپ جاتقان كٶرٸنەدٸ. سۋرامالى ەگٸسكە جارامدى جەردٸڭ قالعان بٶلٸگٸ وسى باعدارلاما اياسىندا يگەرٸلۋگە تيٸس.
قازاقستان بانكتەرٸنٸڭ اۋىلشارۋاشىلىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا قۇلىقسىز ەكەنٸ جيٸ ايتىلادى. وتاندىق بانكتەردٸڭ كەجەگەسٸ كەيٸن تارتقانمەن, حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارى سۋرمالى جەرگە سالىنعان ەر دوللار ەرتەڭ ەسەلەنٸپ قايتاتىنىن جاقسى تٷسٸنٸپ وتىر.
مەسەلەن, ەۋروپا قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸ جالپى اۋماعى 92,7 مىڭ گەكتار القاپتى سۋارمالى ەتۋ جوباسىنا ينۆەستيتسييا سالىپ وتىر. ول جوباعا تٷركٸستان وبلىسىنان 25,7 مىڭ گەكتار, جامبىل وبلىسىنان 51,023 مىڭ گەكتار, اقتٶبە وبلىسىنان 15,9 مىڭ گەكتار القاپ كٸرگەن. 2018-2024 جىلدارعا ارنالعان جوبانىڭ جالپى قۇنى 60,9 ملرد. تەڭگە. ونىڭ 53,9 ملرد تەڭگەسٸ نەسيەگە الىنسا, 7 ملرد تەڭگەسٸ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراستىرىلعان.
ال يسلام دامۋ بانكٸ تٷركٸستان جەنە الماتى وبلىستارىنداعى 136,4 مىڭ گەكتار جەردە سۋارمالى جٷيەلەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن 2018-2024 جىلدار اراسىندا 48,3 ملرد تەڭگە بٶلۋگە ۋاعدالاسقان بولاتىن.
