سمايلوۆ ازىق-تٷلٸك ايتارلىقتاي قىمباتتاعان ٶڭٸر ەكٸمدەرٸنە ەسكەرتۋ جاسادى

جىل باسىنان بەرٸ قازاقستاندا ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ باعاسى 8 پايىزعا ٶستٸ. باعانىڭ ٶسۋٸ بارلىق ٶڭٸردە تٸركەلدٸ. ٶڭٸرلەر بويىنشا ٶتكەن اپتادا باعا ەڭ جوعارى ٶسكەن باتىس قازاقستان وبلىسىندا - 9,5 پايىزعا, اقتٶبە وبلىسىندا - 8,7 پايىزعا, پاۆلودار وبلىسىندا - 7,1 پايىزعا جەنە اتىراۋ وبلىسىندا - 6,7 پايىزعا.

قر پرەمەر-مينيسترٸ ەليحان سمايىلوۆ ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸ باعاسىنىڭ ايتارلىقتاي ٶسۋٸنە جول بەرگەن بٸرقاتار ٶڭٸر ەكٸمدەرٸنە ەسكەرتۋ جاسادى. 

"وبلىستا جىل باسىنان بەرٸ دە, بٸر اپتا ٸشٸندە دە بارلىق ەمات بويىنشا باعانىڭ ٶسۋٸنە جول بەرٸلگەن, -  دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ بقو ەكٸمٸنە. - بۇل حالىققا ەدەۋٸر قيىن. بٸز ورالداعى كٶپتەگەن دٷكەندٸ ارالادىق. قانت باعاسى بٸر جەردە تٶمەن, ال بٸر جەردە جوعارى. مەن ادامداردى ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرٸنە ارنايى جولدادىم. كەيبٸر ساۋدا ورىندارىندا باعا 20 پايىزعا كٶتەرٸلگەن. ٷستەمە باعانى باقىلاۋ كەرەك, ونى ەشكٸم قاداعالاماي وتىر".

پرەمەر-مينيستر قانت باعاسىنىڭ ٶسۋٸنٸڭ مىسالىندا ٶڭٸردە ەمات باعاسىنا باقىلاۋ, بٶلشەك ساۋدا مارجاسىنىڭ 15 پايىزدان اسىپ كەتۋٸنە جول بەرمەۋ مونيتورينگٸ جٷرگٸزٸلمەيتٸنٸن ايتتى.

سونداي-اق, اقتٶبە وبلىسىنىڭ ەكٸمٸنە ەسكەرتۋ جاسالدى, وندا ەل بويىنشا باعانىڭ ەڭ جوعارى ٶسۋ كٶرسەتكٸشتەرٸ تٸركەلدٸ: كارتوپ بويىنشا 32,8 پايىز, سەبٸز بويىنشا 38,3 پايىز. پرەمەر-مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, ٶتكەن اپتادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا جەدەل رەيد شارالارىن ٶتكٸزۋ كەزٸندە ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلار باعاسىن نەگٸزسٸز كٶتەرۋ فاكتٸسٸ بويىنشا 5 مىڭ بۇزۋشىلىق انىقتالدى. 

"جالپى بۇزۋشىلىقتار بار, - دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ. - ەگەر كٶتەرمە باعا قىمباتتاسا, وندا مەسەلە باسقا. بٸراق كٶتەرمە باعا ٶزگەرمەسە جەنە مارجا 2 ەسە نەمەسە ودان دا كٶپ كٶتەرٸلسە, وندا بٸز باعانىڭ نەگٸزسٸز ٶسكەنٸن بايقايمىز. بۇعان جول بەرۋگە بولمايدى".

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا ازىق-تٷلٸكتٸڭ تاپشىلىعى مەن باقىلاۋسىز قىمباتتاۋىن بولدىرماۋ ٷشٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ازىق-تٷلٸكتٸ تۇراقتاندىرۋ قورلارىن قالىپتاستىرۋ جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.

2022 جىلعى 17 ناۋرىزداعى جاعداي بويىنشا ساۋدا وبەكتٸلەرٸنٸڭ, ٶندٸرٸستٸك كەسٸپورىنداردىڭ, قويمالاردىڭ قۋاتىن, تۇراقتاندىرۋ قورلارىن قوسا العاندا, ەمات رەسپۋبليكالىق قورلارى: 421 992 توننا كارتوپ, 70 876 توننا سەبٸز, 103 490 توننا پيياز, 42 860 توننا قىرىققابات, 11 832 توننا قاراقۇمىق جارماسى, 29 165 توننا كٷنباعىس مايى, 28 005 توننا قانت جەنە باسقا دا ٶنٸمدەر.

ٶتكەن اپتادا مونوپوليياعا قارسى دەن قويۋ شارالارى شەڭبەرٸندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا باعانىڭ نەگٸزسٸز ٶسۋٸنە جول بەرمەۋ, سونداي-اق ساۋدا ٷستەمەسٸن 15 پايىزدان 10 پايىزعا دەيٸن تٶمەندەتۋ تۋرالى 9 شارت جاسالدى. اتاپ ايتقاندا, نۇر-سۇلتان قالاسىندا ۇن ٶندٸرۋشٸمەن, قاراعاندى وبلىسىندا ساۋدا جەلٸلەرٸمەن, قوستاناي وبلىسىندا قانت پەن قاراقۇمىق كٶتەرمە جەتكٸزۋشٸلەرٸمەن, اتىراۋ وبلىسىندا سٷت ٶنٸمدەرٸ مەن تاۋىق جۇمىرتقالارىن ٶندٸرۋشٸلەرمەن, باتىس قازاقستان وبلىسىندا تاۋىق جۇمىرتقالارىن ٶندٸرۋشٸمەن شارتتار جاسالدى.

زاڭبۇزۋشىلىق دەرەكتەرٸ بويىنشا ٶتكەن اپتادا 8 تەرگەۋ باستالدى. قوستاناي وبلىسىندا تاۋىق ەتٸن كٶتەرمە جەتكٸزۋشٸسٸ "وپت تورگ Company Plus" كومپانيياسى بويىنشا; قاراعاندى, اقمولا, پاۆلودار, سولتٷستٸك قازاقستان وبلىستارىندا تاۋىق جۇمىرتقاسىن ٶندٸرۋشٸلەر بويىنشا "قاراعاندى قۇس" جشس, "قۇرما اگروفيرماسى" جشس, "ٷشتٶبە قۇس" جشس, "يجەۆسكيي" جشس, "پاۆلودار قۇس" جشس, "شارباقتى قۇس" جشس, "الەكري" جشس, "ادەل قۇس" جشس; ماڭعىستاۋ وبلىسىندا "قازازوت" اق اممياك سەليتراسىن ٶندٸرۋشٸ بويىنشا; الماتىدا  "قازفوسفات" جشس امموفوس ٶندٸرۋشٸ بويىنشا; اقتٶبە وبلىسىندا "كايس ينۆەست" جشس جەنە "فيرما اس-ان" جشس كٶتەرمە جەتكٸزۋشٸلەرٸ بويىنشا تەرگەۋ باستالدى.

كەڭەس قورىتىندىسى بويىنشا پرەمەر-مينيستر ساۋدا كوميتەتٸنە كەزەكتٸ كەڭەستە ٶڭٸرلەردە بەكٸتٸلگەن بٶلشەك ساۋدا ٷستەمەسٸن ساقتاۋ مونيتورينگٸ بويىنشا اتقارىلعان جۇمىس قورىتىندىسى جەنە بۇزۋشىلىقتاردىڭ نەگٸزگٸ سەبەپتەرٸ تۋرالى بايانداۋدى تاپسىردى.

ٶڭٸرلەردٸڭ باسشىلارىنا ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلار باعاسىنداعى ەڭ جوعارى رۇقسات ەتٸلگەن ٷستەمە اقىعا مونيتورينگ جٷرگٸزۋ بويىنشا باقىلاۋ ٸس-شارالارىن كٷشەيتۋ جەنە تيٸستٸ شارالار قابىلداي وتىرىپ, باعا بەلگٸلەۋدٸڭ بارلىق تٸزبەگٸ بويىنشا دەلدالدىق سحەمالاردى تەكسەرۋ جٶنٸندەگٸ ٶڭٸرلٸك كوميسسييالاردىڭ جۇمىسىن جالعاستىرۋ تاپسىرىلدى.

سونىمەن قاتار, پرەمەر-مينيستر ٶڭٸرلەردٸڭ باسشىلارىنا بولجامدى قاجەتتٸلٸكتەردٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ەرتە پٸسەتٸن كٶكٶنٸستەردٸ وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەرمەن الدىن-الا كەلٸسٸم جاساسۋدى ۇسىندى.