سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا قۇلەكە باتىردىڭ ۇرپاعى اتادان بالاعا ميراس بولعان قۇندى جەدٸگەرلەر – باتىردىڭ نايزاسىنىڭ ۇشىن جەنە تۇعىرىق پەن توماعانى, مەككەدەن ەكەلٸنگەن كٶنە ساندىقتى سىيعا تارتتى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
قۇلەكە باتىردىڭ كٶزٸندەي بولعان نايزانىڭ ۇشىن ونىڭ ۇرپاعى وسى كٷنگە دەيٸن اتادان بالاعا ميراس ەتٸپ بەرٸپ كەلگەن ەكەن. ٷش عاسىرعا جۋىق تاريحى بار جەدٸگەر جاقسى ساقتالعان. ونى باتىردىڭ التىنشى ۇرپاعى قوشان جانتٸلەۋوۆتٸڭ ۇلى مۇرات «ابىلاي حان رەزيدەنتسيياسى» مۋزەي كەشەنٸنە سىيعا تارتتى.
«بۇل, ەرينە, قۇندى جەدٸگەر. بۇل قارۋمەن باتىر جوڭعارلار مەن شٷرشٸتتەرگە قارسى سوعىسقان دەيدٸ. بۇدان باسقا مۇرات جانتٸلەۋوۆ توماعا مەن قۇس وتىرعىزاتىن تۇعىرىقتى جەنە مەككەدەن ەكەلٸنگەن كٶنە ساندىقتى سىيعا تارتتى. جەدٸگەرلەردٸ زەرتتەپ, كٶرەرمەن نازارىنا ۇسىنامىز», - دەيدٸ «ابىلاي حان رەزيدەنتسيياسى» مۋزەي كەشەنٸ تاريحي-عىلىمي زەرتتەۋ بٶلٸمٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ باۋىرجان جٷنٸسوۆ.
قۇلەكە باتىر قىزىلجار ٶڭٸرٸنٸڭ تۋماسى. اتاقتى شال اقىننىڭ ەكەسٸ. ابىلايدىڭ ايتۋىمەن بالاسى شال اقىن قۇلەكە باتىردى تٷركٸستانعا اپارىپ, قوجا احمەت ياسساۋيدٸڭ جانىنا, ماۆزولەيگە جەرلەگەن ەكەن.
«ابىلايدىڭ قوس باتىرى – قۇلەكە مەن قۇلسارى. قۇلەكە جايىندا سوڭعى كەزدە ەپيستوليارلىق جازبا ارقىلى بٸراز قۇندى مەلٸمەت تابىلىپ جاتىر. تانىمال زەرتتەۋشٸ, تاريحشى ش.ۋەليحانوۆ اتىنداعى تاريح جەنە ەتنولوگييا ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرٸ يرينا ەروفەەۆا وسىنداي قۇجاتتار ارقىلى ونىڭ ناقتى قايتىس بولعان جىلىن انىقتادى. وسىلايشا ونىڭ تۋعان جىلىن دا بٸلدٸك. بۇعان دەيٸن 1710 جىلى دٷنيەگە كەلٸپ, 1771 جىلى قايتتى دەپ كەلدٸك. دۇرىسى 1763 جىلى قايتقان ەكەن. بۇل جايىندا ابىلايدىڭ رەسەيدٸڭ سول كەزدەگٸ پاتشايىمى ەكاتەرينا ٸٸ الەكسەەۆناعا 1764 جىلى جازعان حاتىنان بەلگٸلٸ بولدى. وندا قازاق حانى يمپەراتور ەيەلدٸ تاققا وتىرۋىمەن قۇتتىقتاپ, وعان تانىس ادامداردىڭ ٸشٸندە قۇلەكەنٸڭ بٸر جىل بۇرىن دٷنيەدەن ٶتكەنٸن حابارلاعان. ياعني 1763 جىلى. ال شال اقىن ٶز ٶلەڭدەرٸندە ەكەسٸ قۇلەكەنٸڭ مٷشەل جاسقا كەلٸپ قايتقانىن تالاي جازعان. سوندىقتان ول بارلىق اقپاراتتا كٶرسەتٸلگەندەي 1710 جىلى ەمەس, 1702 جىلى دٷنيەگە كەلگەن», - دەيدٸ باۋىرجان جٷنٸسوۆ.
قۇلەكە باتىر ەلشٸ, ەرٸ مەمٸلەگەر بولعان. بٸرنەشە شەت تٸلٸن جەتٸك مەڭگەرگەن بٸلٸمدٸ, اسا كٶرنەكتٸ جاۋىنگەر.
«1742 جىلى ورىنبور قالاسىندا قازاقتىڭ 148 بي-باتىرى رەسەيگە ادال قىزمەت ەتۋگە انت بەرگەن. سولاردىڭ ٸشٸندە قۇلەكە باتىر دا بولعان. ول 35-ٸنشٸ بولىپ قول قويعان ەكەن. ونىمەن بٸرگە قاراساي, بايان باتىرلار دا انت بەرگەن. ەلٸمٸزدٸڭ سولتٷستٸگٸن جاۋدان قورعاعان. ەپيستوليارلىق جازبالاردا باتىردىڭ قول استىندا 3 مىڭنان ارتىق شاڭىراعى بولعان دەلٸنگەن. رەسەي پاتشالارى ونىڭ قىزمەتٸن جوعارى باعالاپ, جالاقى تٶلەپ تۇرعان», - دەيدٸ مۋزەيدٸڭ بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸ.
