سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا ەدەپ جٶنٸندەگٸ كەڭەس دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان «دەنساۋلىق» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن تالقىلادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى تيمۋر سۇلتانعازيەۆ تەۋەكەل كٶرسەتكٸشتەرٸنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, جارتى جىل ٸشٸندە وبلىستا 3,4 مىڭ ٶلٸم تٸركەلٸپ, كٶرسەتكٸش 1,8% ٶسكەن. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى مۇنى حالىقتىڭ قارتايۋ دەڭگەيٸنٸڭ جوعارى بولۋىمەن تٷسٸندٸرەدٸ. وبلىستا بۇل كٶرسەتكٸش - 55,8, ال رەسپۋبليكا بويىنشا ورتاشا دەڭگەي - 25.
الايدا قان اينالىم جٷيەسٸندە دەرتٸ بار اۋرۋلاردىڭ ٶلٸم-جٸتٸم دەڭگەيٸ 17,5% تٶمەندەدٸ. ت.سۇلتانعازيەۆ الدىمەن كارديولوگييالىق پاتولوگيياسى بار ناۋقاستارعا مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتەتٸن اق حالاتتىلاردى جەنە مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەك قىزمەتكەرلەرٸن جٷيەلٸ وقىتۋ جٷرگٸزٸلەتٸنٸن ايتتى. بٷگٸندە كارديوتسەنتر دەڭگەيٸندە 52 دەرٸگەر جەتٸلدٸرۋ كۋرستارىنان ٶتكەن. كارديوتسەنتر كارديولوگتاردى, تەراپەۆتتەردٸ جەنە جالپى تەجٸريبەلٸك دەرٸگەرلەردٸ وقىتۋ ٷشٸن وبلىستارعا بارىپ, جالپى سانى 107 قىزمەتكەردٸ وقىتقان.
جەتٸ اي ٸشٸندە قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋى كٶبەيٸپ, ٶلٸم-جٸتٸم كٶرسەتكٸشٸ ٶسكەن. دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتٸ مۇنى قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋىنىڭ كٶبەيۋٸمەن جەنە ٶلگەندەر اراسىندا ٶكپە وبىرى دەرتٸنٸڭ كٶپ بولۋى جەنە ونى ەرتە انىقتاۋ ٶتە قيىن ەكەنٸمەن تٷسٸندٸردٸ.
«اۋرۋدىڭ جوعارى دەڭگەيٸنٸڭ عالامدىق سەبەبٸ - بۇل ەگدە جاستاعى ادامداردىڭ قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋىنا بەيٸمدٸلٸگٸ. وسى جىلى قاتەرلٸ ٸسٸكتەردٸ ەرتەرەك انىقتاۋ ٷشٸن وبلىستا ٶكپەنٸڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ادامداردى تٶمەن دوزالى ٶكپە توموگرافيياسىنا تٷسٸرۋ جۇمىسى باستالدى. قاتەرلٸ ٸسٸك اۋرۋىن ەرتە انىقتاۋ جىل سايىن جەتٸلٸپ كەلەدٸ. رەسپۋبليكادا سقو ونكولوگييالىك اۋرۋلاردىڭ بٸرٸنشٸ جەنە ەكٸنشٸ ساتىلارىن انىقتاۋدا كٶشباسشى. انىقتالعان ونكولوگييانىڭ 60% - ەرتە انىقتاۋ ٸسٸنٸڭ جٷيەلٸ جٷرگٸزٸلگەنٸنٸڭ نەتيجەسٸ. تەك 5,7% الدىن-الا انىقتاۋ مٷمكٸن بولمادى», - دەدٸ وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى.
تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىن ادامداردىڭ سانى 3,6% ازايىپ, وسى دەرتتەن بولاتىن ٶلٸم-جٸتٸم دەڭگەيٸ 18% تٶمەندەدٸ.
«جاراقاتتانۋدان, جازاتايىم وقيعالاردان جەنە ۋلانۋدان بولاتىن ٶلٸم-جٸتٸم 11% ٶستٸ. سونىمەن قاتار, قىلمىستىڭ سالدارىنان قازا تاپقاندار 20%, جازاتايىم وقيعالاردان كٶز جۇمعان ازاماتتاردىڭ سانى 44% ازايدى», - دەدٸ ت.سۇلتانعازيەۆ.
ٶڭٸردە جاستار اراسىنداعى سۋيتسيد ازايدى. ال ورتا جاستاعى ادامدار اراسىندا ٶز-ٶزٸنە قول جۇمساعانداردىڭ سانى ٶتكەن جىلى 41 بولسا, بيىل - 68.
«بۇل پسيحيكالىق اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ٷشٸن كەشەندٸ شارالار قودانۋ قاجەت. تەك دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە بٸلٸم باسقارماسى بۇل مەسەلەنٸ شەشپەيدٸ. وعان قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردٸ, وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸن, جەرگٸلٸكتٸ قاۋىمداستىقتاردى جۇمىلدىرۋ قاجەت», - دەدٸ وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى.
تاعى بٸر ٶزەكتٸ مەسەلە - نەرەستە ٶلٸمٸ. التى ايدا وبلىستا بٸر جاسقا تولماعان 36 بالا قايتىس بولدى. نەرەستە ٶلٸمٸ 4 پايىزعا تٶمەندەدٸ. ت.سۇلتانعازيەۆتٸڭ ايتۋىنشا, ٶلٸمنٸڭ 73% نەگٸزگٸ سەبەپ بولاتىن – بالانىڭ دامۋى كەزەڭدە پايدا بولاتىن جەنە ەيەلدٸڭ دەنساۋلىعىنا بايلانىستى اۋرۋلار. ەكٸنشٸ ورىندا تۋا بٸتكەن اۋىتقۋلار, ۇرىق اقاۋلارى. ٷشٸنشٸ ورىندا - تىنىس جولدارىنىڭ اۋرۋلارى. ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا تۋا بٸتكەن اۋىتقۋلاردىڭ ٷلەسٸ 24%-دان 19%-عا تٶمەندەگەن.
«نەرەستەلەر ٶلٸمٸنٸڭ كٶپ بٶلٸگٸ دەنە سالماعى ٶتە تٶمەن بالالاردا كەزدەسەدٸ. 60%-دان استامى - سالماعى 500 گرامنان 1,5 كەلٸگە دەيٸنگٸ بالالار. بۇل كٷردەلٸ شالا تۋىلعان نەرەستەلەر, ولاردىڭ ٶكپەلەرٸ مەن جٷرەك-تامىر جٷيەسٸ دامىماعان. ٶتكەن جىلى ۇرىق اقاۋلارىنان بولاتىن ٶلٸم دەڭگەيٸ جوعارى بولدى. مۇنىڭ سەبەپتەرٸ ۋلترادىبىستىق دياگنوستيكا ٷشٸن قاجەتتٸ قۇرال-جابدىقتاردىڭ جەتٸسپەۋٸنەن. بيىل بٸز 4 كلاستى ۋلترادىبىستىق اپپاراتتاردى الدىرتتىق», - دەدٸ ت.سۇلتانعازيەۆ.
بيىل سقو-دا انا ٶلٸمٸ تٸركەلمەگەن.
