Soltústik Qazaqstan oblysynda Ádep jónindegi keńes densaýlyq saqtaýdy damytýdyń 2016-2019 jyldarǵa arnalǵan «Densaýlyq» memlekettik baǵdarlamasynyń oryndalý barysyn talqylady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Timýr Sultanǵaziev táýekel kórsetkishterine toqtaldy. Onyń aitýynsha, jarty jyl ishinde oblysta 3,4 myń ólim tirkelip, kórsetkish 1,8% ósken. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy muny halyqtyń qartaiý deńgeiiniń joǵary bolýymen túsindiredi. Oblysta bul kórsetkish - 55,8, al respýblika boiynsha ortasha deńgei - 25.
Alaida qan ainalym júiesinde derti bar aýrýlardyń ólim-jitim deńgeii 17,5% tómendedi. T.Sultanǵaziev aldymen kardiologiialyq patologiiasy bar naýqastarǵa meditsinalyq kómek kórsetetin aq halattylardy jáne meditsinalyq-sanitarlyq kómek qyzmetkerlerin júieli oqytý júrgiziletinin aitty. Búginde kardiotsentr deńgeiinde 52 dáriger jetildirý kýrstarynan ótken. Kardiotsentr kardiologtardy, terapevtterdi jáne jalpy tájiribelik dárigerlerdi oqytý úshin oblystarǵa baryp, jalpy sany 107 qyzmetkerdi oqytqan.
Jeti ai ishinde qaterli isik aýrýy kóbeiip, ólim-jitim kórsetkishi ósken. Densaýlyq saqtaý departamenti muny qaterli isik aýrýynyń kóbeiýimen jáne ólgender arasynda ókpe obyry dertiniń kóp bolýy jáne ony erte anyqtaý óte qiyn ekenimen túsindirdi.
«Aýrýdyń joǵary deńgeiiniń ǵalamdyq sebebi - bul egde jastaǵy adamdardyń qaterli isik aýrýyna beiimdiligi. Osy jyly qaterli isikterdi erterek anyqtaý úshin oblysta ókpeniń sozylmaly aýrýlary bar adamdardy tómen dozaly ókpe tomografiiasyna túsirý jumysy bastaldy. Qaterli isik aýrýyn erte anyqtaý jyl saiyn jetilip keledi. Respýblikada SQO onkologiialyk aýrýlardyń birinshi jáne ekinshi satylaryn anyqtaýda kóshbasshy. Anyqtalǵan onkologiianyń 60% - erte anyqtaý isiniń júieli júrgizilgeniniń nátijesi. Tek 5,7% aldyn-ala anyqtaý múmkin bolmady», - dedi oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy.
Týberkýlezben aýyratyn adamdardyń sany 3,6% azaiyp, osy dertten bolatyn ólim-jitim deńgeii 18% tómendedi.
«Jaraqattanýdan, jazataiym oqiǵalardan jáne ýlanýdan bolatyn ólim-jitim 11% ósti. Sonymen qatar, qylmystyń saldarynan qaza tapqandar 20%, jazataiym oqiǵalardan kóz jumǵan azamattardyń sany 44% azaidy», - dedi T.Sultanǵaziev.
Óńirde jastar arasyndaǵy sýitsid azaidy. Al orta jastaǵy adamdar arasynda óz-ózine qol jumsaǵandardyń sany ótken jyly 41 bolsa, biyl - 68.
«Bul psihikalyq aýrýdyń aldyn alý úshin keshendi sharalar qodaný qajet. Tek densaýlyq saqtaý jáne bilim basqarmasy bul máseleni sheshpeidi. Oǵan qoǵamdyq birlestikterdi, oblys ákimdikterin, jergilikti qaýymdastyqtardy jumyldyrý qajet», - dedi oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy.
Taǵy bir ózekti másele - náreste ólimi. Alty aida oblysta bir jasqa tolmaǵan 36 bala qaitys boldy. Náreste ólimi 4 paiyzǵa tómendedi. T.Sultanǵazievtiń aitýynsha, ólimniń 73% negizgi sebep bolatyn – balanyń damýy kezeńde paida bolatyn jáne áieldiń densaýlyǵyna bailanysty aýrýlar. Ekinshi orynda týa bitken aýytqýlar, uryq aqaýlary. Úshinshi orynda - tynys joldarynyń aýrýlary. Ótken jylmen salystyrǵanda týa bitken aýytqýlardyń úlesi 24%-dan 19%-ǵa tómendegen.
«Náresteler óliminiń kóp bóligi dene salmaǵy óte tómen balalarda kezdesedi. 60%-dan astamy - salmaǵy 500 gramnan 1,5 kelige deiingi balalar. Bul kúrdeli shala týylǵan náresteler, olardyń ókpeleri men júrek-tamyr júiesi damymaǵan. Ótken jyly uryq aqaýlarynan bolatyn ólim deńgeii joǵary boldy. Munyń sebepteri ýltradybystyq diagnostika úshin qajetti qural-jabdyqtardyń jetispeýinen. Biyl biz 4 klasty ýltradybystyq apparattardy aldyrttyq», - dedi T.Sultanǵaziev.
Biyl SQO-da ana ólimi tirkelmegen.
