ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ەرالى لۇقپانۇلى توعجانوۆقا
قۇرمەتتٸ ەرالى لۇقپانۇلى!
ٶلكەمٸزدەگٸ 90 جىل تاريحى بار, ماڭعىستاۋ اۋدانىندا وتىز سەگٸز مىڭداي ادام تۇرادى. اۋدان ورتالىعى جانىنداعى تاس كارەرلەرٸ ەكولوگييا تالاپتارىن ورىنداۋ جۇمىستارى جٶنٸندە اتقارعان شارالارى تۋرالى تۇرعىندار الدىندا ەسەپ بەرۋ, ٶزدەرٸنە بەكٸتٸلگەن مٸندەتتەمەلەردٸ تولىق ورىنداپ وتىرعان جوق.
شەتپە اۋىلىنداعى 25-قيىرشىق تاس كارەرلەرٸنەن تاسىمالداناتىن ششەبەن جاڭادان سالىنعان شەتپە-جەتٸباي جولىمەن كٷنٸمەن تاسىمالدانۋدا. مٸنە, وسى اۋىر جٷك كٶلٸكتەرٸنٸڭ جٷك تاسىمالداۋى, اسىرىپ تولتىرىلعان كٶلٸكتەردەن تيەگەن شەبەن, ارتىنان ەرٸپ جٷرسەڭ ۇشىپ, تٶگٸلٸپ اپاتتىق جاعداي تۋعىزۋدا. جٷكتٸڭ مٶلشەردەن تىس تيەلۋٸ, كٶزگە بەلگٸلٸ. ەندٸ وسى مەسەلەدە ورىندى سۇراق تۋىندايدى, كٶلٸك پوليتسيياسى ٶلشەۋ قۇرالىمەن, شەتپە اۋىلىنان شىعاتىن اۋىر جٷك كٶلٸگٸن تەكسەرۋگە نەگە قاۋھارسىز?
شەتپە اۋىلى اۋماعىنداعى قيىرشىق تاس كارەرلەرٸنە جەنە قيىرشىق تاس ٶنٸمٸن وبلىس بويىنشا تاسىمالداۋشى كٶلٸكتەردٸڭ جول قاۋٸپسٸزدٸگٸن ساقتاۋى ٷشٸن, ارنايى رەيد جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك. شەتپەدەن شىعا بەرٸستە, ارنايى جٷك كٶلٸك تارازىسىن ورناتىپ جاڭادان سالىنعان اسفالتتٸ بۇزباۋى ٷشٸن شارالار الىنسا. كارەر ٶندٸرٸس ورىندارىنداعى شاڭ سورۋ, سۋ سەبۋ, كٶگالداندىرۋ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلۋى قاجەت. شەتپەنٸڭ شەتٸنەن شەبٸن ٶندٸرٸپ, تاس ۋاتىپ, ميللياردتاپ تابىس تاۋىپ جاتقان كارەرلەردٸڭ ەكولوگييالىق تالاپتاردى ورىنداماي, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ دەنساۋلىعىنا وراسان زييانىڭ تيگٸزٸپ وتىرعانى جٶنٸندە بٸرنەشە رەت جينالىستار ٶتتٸ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە بەلسەندٸلەرمەن, باق بەتتەرٸندە جازىلىپ تا جٷر. كارەرلەردٸڭ اۋىلعا جاقىن ورنالاسقانى جەنە ولار شەبٸن ٶندٸرۋ بارىسىندا سۋ پايدالانباي, شەتپە اۋماعىن شاڭعا كٶمٸپ وتىرعاندارىمەن قويماي, شەبٸن تيەگەن جٷك كٶلٸكتەرٸ اۋىل ٸشٸمەن جٷرٸپ شاڭدى كٶتەرٸپ, ٶزٸ جاڭبىرسىز ٶلكەنٸڭ, اۋىل شەتٸندە جايىلىمدىق جەرلەردٸڭ ازايىپ بارا جاتقانى دا ٶزەكتٸ مەسەلە.
جۇمىسسىزدىق مەسەلەسٸ دە - شەتپەدە ەڭ ٷلكەن مەسەلەنٸڭ بٸرٸ. ٶز بايلىعىنىڭ قىزىعىن كٶرمەگەنٸ ٶز الدىنا, ەڭ ازى سول كەن ورىندارىنا جۇمىسقا ورنالاسا الماۋى, كارەرلەردٸڭ 25-مەكەمەسٸ اۋىل تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتۋعا دا اتسالىسپاي, نەگٸزٸنەن گاستاربايتەرلەردٸ جۇمىسقا الۋىن قالاي تٷسٸنۋگە بولادى? تەك قانا جاڭاٶزەندٸك «تەمٸرتاس-1» جشس جيىرماعا جۋىعى وسى اۋىلدىڭ تۇرعىندارىن العان. شەبٸن , قيىرشىق تاس ٶندٸرۋ مۇناي ٶندٸرۋدەي ەمەس, قارا تاۋدىڭ كەز-كەلگەن ەتەگٸنەن باستاۋعا بولاتىن ٶندٸرٸس. قيىرىشىق تاس الىنعان ورىندار ورىن قازان شۇڭقىرلارعا اينالىپ, ەشكٸم تەكسەرمەگەن سوڭ جابايى ٶندٸرٸس بيزنەسٸنە اينالعان. بٸر جىلدارى, مەنٸڭ تۋعان جەرٸم ەسكٸ شەتپەنٸ شاڭعا بۇقتىرعان «مكدسم»اق حالىقتىڭ تٸلەگٸن ەسكەرٸپ, كارەرٸن اۋىلدان ەرٸ قاراي كٶشٸرگەن بولاتىن. نەگە سول كارەر كٶشٸرۋدٸ «جاڭا ورپا» اۋىلىنا قولدانبايدى? كارەرلەردٸڭ ۋلى شاڭى تٸرشٸلٸك يەسٸنە, جەردەگٸ ٶسٸمدٸك, جان-جانۋارلار مەن ادام اعزاسىنا زييان ەكەندٸگٸ بەلگٸلٸ, شاڭ سالدارىنان تۇرعىندار تٷرلٸ تىنىس جولدارى اۋرۋلارى مەن باسقا دا ٸشكٸ اعزا اۋرۋلارىنا ۇشىراۋدا...
قۇرمەتتٸ ەرالى لۇقپانۇلى, ٶزٸڭٸز ايتقانداي «ماڭعىستاۋدىڭ بايلىعى-مۇناي ەمەس, باستى بايلىعى - حالقى» دەگەن سٶزٸڭٸزدٸ قولدايمىن, ال شەتپەنٸڭ ۋلى شاڭ جۇتقان حالقىنىڭ جاعدايى وسىلاي جالعاسا بەرسە, بولاشاقتا قالاي بولماق?
اتالعان مەسەلە بويىنشا, جۇمىسپەن قامتۋدى ٷيلەستٸرۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك باعدارلامالار باسقارماسى, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جولاۋشىلار كٶلٸگٸ جەنە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تابيعي رەسۋرستار جەنە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ كەسٸپكەرلٸك جەنە ساۋدا باسقارماسى, ماڭعىستاۋ وبلىستىق ٸشكٸ ساياسات باسقارماسى, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جەردٸڭ پايدالانىلۋى مەن قورعالۋىن باقىلاۋ باسقارماسى, ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر دەپارتامەنتٸ, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ٸشكٸ ٸستەر دەپارتامەنتٸ, قر مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل اگەنتتٸگٸنٸڭ ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتٸنەن ارنايى جۇمىس توبىن قۇرىپ, كارەرلەردٸڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق, ەكولوگييالىق, سالىق, ميگراتسييالىق, ەلەۋمەتتٸك, تاسىمالداۋ جاعدايىن تولىقتاي تەكسەرٸپ, زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ جولىن كەسٸپ, شەتپەنٸڭ تۇرعىندارىنىڭ جانايقايىن ەسكەرٸپ, ٶزٸڭٸز وڭ شەشٸم شىعارادى دەپ سەنەمٸن.
1998-2000 جىلدارى 3,
2005-2008 جىلدارى 4,
2010-2014 جىلدارى 13,
2015-2016 جىلدارى 5 كارەرگە ٶسكەن, بارلىعى - 25.
اتالعان مەسەلە جٶنٸندە جاۋاپ كٷتەمٸز.
قۇرمەتپەن,
كيٸكباي جاقىپۇلى
