شەتەلدٸك ينۆەستورلاردى قانداي سالالار قىزىقتىرادى? بۇل جايلى ranking.kz زەرتتەۋ جٷرگٸزگەن. زەرتتەۋ نەتيجەسٸندە ولاردىڭ شيكٸزاتتىق ەمەس سالالاردا بٸرقاتار جوبانى ٸسكە اسىرىپ جاتقانى انىقتالدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
كوروناۆيرۋس پاندەميياسى قازاقستان ەكونوميكاسىن 2,6% دەڭگەيٸندە تٶمەندەتتٸ. ەيتسە دە بٷكٸل ەلەمدەگٸ ٸرٸ دەرجاۆالاردىڭ ەكونوميكاسىنا قاراعاندا بۇل كٶرسەتكٸش سونشالىقتى قۇلدىراۋ ەمەس. مەسەلەن, حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ باعالاۋىنشا, COVID-19 ٸندەتٸنٸڭ سالدارىنان جاھاندىق جالپى ٸشكٸ ٶنٸم 4,4% تٶمەندەگەن. اتاپ ايتقاندا, اقش ەكونوميكاسى 4,3%, ٷندٸستان 10,3%, جاپونييا 5,3%, گەرمانييا 6%, ال رەسەي 4%-عا قۇلدىراعان.
«داعدارىستىڭ ەل ەكونوميكاسىنا ەسەرٸن بارىنشا ازايتۋ ٷشٸن قازاقستان شيكٸزاتتىق ەمەس سالالارداعى ينۆەستيتسييالىق بەلسەندٸلٸكتٸ ارتتىرىپ, شىنايى سەكتوردىڭ ٶسٸمٸن قامتاماسىز ەتتٸ, ساۋدا بالانسىنىڭ وڭ سالدوسىن ساقتاپ, ەكونوميكانى نەسيەلەندٸرۋ كٶرسەتكٸشٸن ۇلعايتتى. 2020 جىلى شىنايى سەكتوردىڭ ٶسٸمٸ 2% قۇراپ, ەكونوميكالىق درايۆەرگە اينالعانىن اتاپ ٶتۋ كەرەك. شىنايى سەكتور مەن قىزمەتتٸڭ جەكەلەگەن تٷرلەرٸنٸڭ بارلىعىندا وڭ ٶسٸم بايقالادى. مەسەلەن, بۇل كٶرسەتكٸش قۇرىلىس سالاسىندا 11,2%, اقپارات جەنە بايلانىس سالاسىندا 8,6%, اۋىل شارۋاشىلىعىندا 5,6%, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە 3,9%, بٸلٸم سالاسىندا 2,3%-عا ارتقان», - دەلٸنگەن زەرتتەۋدە.
جالپى ەكونوميكانىڭ قۇرىلىمى دا ساپالى تٷردە جاقسارىپ قالعانىن اتاپ ٶتۋ كەرەك. 2020 جىلى ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸنٸڭ جالپى كٶلەمٸنٸڭ ٸشٸندە ٶڭدەۋ سەگمەنتٸ 39,4%-دان 48,8%-عا ارتتى. جەڭٸل ٶنەركەسٸپتە, اۆتوكٶلٸك قۇراۋدا جەنە دايىن مەتالل بۇيىمدارىنىڭ ٶندٸرٸسٸندە ەكٸ ەسە ٶسٸم بايقالعان. ٶڭدەلگەن جەنە دايىن تاۋارلاردىڭ ەكسپورتى دا ارتتى. وسىلايشا ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرىپ, شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتوردىڭ دامىتۋعا باعىتتالعان باعدار داعدارىستىڭ تەرٸس سالدارىن ەڭسەرۋگە كٶمەكتەستٸ.
2020 جىلعى قازان ايىنىڭ باسىنداعى مەرزٸمگە قاراعاندا ەلدە شەتەلدٸك ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن شيكٸزاتتىق ەمەس سالالالاردا 200-گە تارتا ينۆەستيتسييالىق جوبا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان. اتاپ ايتقاندا بۇل جوبالار اگروٶنەركەسٸپ, تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸ, كٶلٸك قۇراۋ, مۇناي-گاز حيميياسى مەن حيمييالىق ٶنەركەسٸپ سالاسى, بالامالى قۋات كٶزدەرٸ, كٶلٸك جەنە لوگيستيكا سالالارىندا ٸسكە اسىرىلعان.
قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتورىنا شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالاردى كٶبٸرەك تارتىپ, ينۆەستورلارعا ينۆەستيتسييالىق پروتسەستٸڭ بارلىق ساتىسىندا قولداۋ كٶرسەتۋ ٷشٸن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىندا «قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسييالىق دامۋ قورى» قورى جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇل رەتتە باسىمدىققا يە ينۆەستيتسييالىق سالالارعا اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن, ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار (ەنەرگەتيكا, كٶلٸك, لوگيستيكا, ٸت جەنە تاعى باسقا) جاتادى. 2020 جىلى قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسييالىق قورىنا 103,8 ملرد تەڭگەگە دەيٸن كاپيتال سالىنعان.
2020 جىلعى 17 قاراشادا شەتەلدٸك ينۆەستورلاردىڭ كەڭەسٸندە مەملەكەت باسشىسى بەسەكەگە قابٸلەتتٸ سالالاردى اتاعان ەدٸ. ولاردىڭ ٸشٸندە ٸت سالاسىنا الداعى 5 جىلدا 500 ملرد تەڭگە تارتۋ كٶزدەلگەن. ٸت نارىعىن, ينجينيرينگتٸ جەنە باسقا دا جوعارى تەحنولوگييالى قىزمەتتەردٸ دامىتۋ ەكسپورتقا سالماقتى مٷمكٸندٸكتەردٸ اشىپ, كەسٸپورىندارعا سەتتٸ تٷردە ٶزارا بەسەكەلەسۋگە جول اشادى. ارتىقشىلىعى مول تاعى بٸر سالا – فارماتسەۆتيكا. 2025 جىلعا دەيٸن قازاقستان جەكە فارمٶندٸرٸستٸڭ ٷلەسٸن 50%-عا دەيٸن ارتتىرۋدى كٶزدەيدٸ.
