تاعى بٸر جىلدى ارتقا تاستادىق. تاۋىق جىلى قازاق ەلٸ ٷشٸن تولايىم تابىستارعا تولى جىل بولدى دەي الماسپىز. ەيتسە دە, اۋىزدى قۇر شٶپپەن سٷرتە المايمىز. كٷيٸنەتٸن دە, سٷيٸنەتٸن دە بٸراز جايتتى باستان ٶتكەردٸك.
قاجىر مەن قارجىنى جالماعان, دٷبٸرٸ مەن داقپىرتى باسىم EXPO كٶرمەسٸ ٶتتٸ «ەلەم نازارىن اۋدارىپ». بۇل قادام قازاقستاننىڭ ەلەم الدىنداعى يميدجٸن قانشالىقتى جاقسارتا تٷسكەنٸن بٸلمەيمٸن, بار «يگٸلٸگٸن» ٶزٸمٸز كٶردٸك. ەلٸمٸزدٸڭ ەر تٷكپٸرٸنەن استاناعا اعىلعان حالىق, جيىرما جىلدا جارقىراي تٷسكەن باس قالامىزدىڭ سەۋلەتٸنە سٷيسٸنٸپ, دەۋلەتٸنە تاڭىرقاپ قايتتى. الىپ شاردى التى اينالىپ, بالاما ەنەرگييا كٶزدەرٸ تۋرالى بەيمەلٸم اقپاراتقا قانىعىپ قايتپاسا دا, «كٶپ كەرمەتتٸ» كٶزٸمەن كٶرٸپ, قولمەن ۇستاپ, تٷرلٸشە وي تٷيٸپ قايتتى. مەكتەپتەن ەرٸ اتتاماعان اۋىل بالالارىنىڭ ارمانشىل جانارىنان ەرەكشە سەزٸمدٸ كٶرٸپ, كٶڭٸل جۇبانادى. سول جاستاردىڭ «ەلٸمٸزدەگٸ مۇناي دەۋٸرٸنٸڭ اياقتالۋىن ايقىن بٸلدٸرەتٸن تاريحي وقيعادان» (ا.س.) كەيٸن دە, ەرتەڭگە دەگەن ٷمٸت سەۋلەسٸن سٶندٸرمەسە دەيسٸڭ. «جەمقورلىق پەن ماقتانقۇمارلىققا جول اشاتىن جوبا» دەپ شەتەلدٸكتەر كٶز سۇعىن قاداعان اتى جوق استانامىزدى بەرٸبٸر تالاۋعا تاستاي المايمىز. قانشا تٸل بەزەسەك تە, استانا – تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ جەمٸسٸ, قازاقستاننىڭ اجار-ايناسى.
EXPO كٶرمەسٸندەي ەلدە دٷرمەك تۋدىرماسا دا, سيريياداعى سويقان كەپٸلگەرلەرٸنٸڭ استانادا باس قوسۋى – بٸتٸمگەرلٸككە باستار ماڭىزدى قادام ەدٸ. سيرييا مەسەلەسٸ بويىنشا كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزگەن مٷددەلٸ مەملەكەتتەر جىل سوڭىنا دەيٸن سەگٸز رەت باس قوستى. الايدا شەت مەملەكەتتەگٸ شيەلەنٸستٸ جاعدايدى رەتتەۋدە استانا پروتسەسٸ ايتارلىقتاي ىقپال ەتە المادى. دەگەنمەن, بەيتاراپ مەملەكەت رەتٸندە سيرييا ٷكٸمەتٸ مەن قارۋلى وپپوزيتسيياعا تٶر ۇسىنۋ – بەدەلٸمٸزدٸ بيٸكتەتپەسە, الاسارتقان جوق.
مويىنداۋ كەرەك, ەلەمدٸك ٷدەرٸستەرگە بەرەرٸ جوق بٸز سيياقتى كٸشكەنتاي ەلدٸڭ ٸشكٸ مەسەلەلەرٸن رەتتەپ الماي, سىرتقا سٷيكٸمدٸ كٶرٸنۋگە تىرىسۋى – قۇيرىعى بۇلعاڭ, قورقىنىشى قالىڭ تٷلكٸنٸڭ تٷسٸنٸكسٸز ەرەكەتٸن ەلەستەتەدٸ.
باسقا-باسقا الاشوردا ٷكٸمەتٸنٸڭ 100 جىلدىعىن مەملەكەتتٸك دەرەجەدە تويلاۋعا تيٸس ەدٸك. ەر جەردە الاۋلاتىپ-جالاۋلاتىپ جيىن ٶتكٸزٸپ, عىلىمي, قوعامدىق ٸس-شارالار ۇيىمداستىرعانمەن, اتاۋلى داتانى جالپىۇلتتىق تويعا اينالدىرا المادىق. وعان بٸزدٸڭ بيلٸك تە قۇلىقسىز سەكٸلدٸ. «الاش» دەسە ات-تونىن الا قاشاتىن «اۋرۋدان» ەلٸ ايىققان جوق. ۇلتتىق بٸرتۇتاستىققا نەگٸز بولار الاش يدەياسى ساياسي ويىنداردىڭ كٶلەڭكەسٸندە قالدى تاعى دا. بٸزگە تاقىر جەرگە تامىر جايىپ, تىڭنان تٷرەن سالۋدىڭ قاجەتٸ جوق. بەس تٷرلٸ تۇجىرىمعا نەگٸز بايلاعان «الاشتىڭ» ۇلتتىق ۇستانىمى – وتانشىلدىقتىڭ تەمٸرقازىعى ەدٸ.
سول كەزدە جەرٸن قورعاماق بولعان جٸگٸتتەرٸمٸز ٶز توپىراعىندا ٶگەيدٸڭ كٷيٸن كەشپەس ەدٸ (1); سول كەزدە جەرٸمٸزدٸڭ استى مەن ٷستٸندەگٸ يگٸلٸك جات بٸرەۋلەردٸڭ قولىندا كەتپەس ەدٸ (2); سول كەزدە «قازاقتىڭ جەرٸندە ٶندٸرٸلگەن بٸر ۋىس جٷن سول مەملەكەتتٸڭ ازاماتتارىنىڭ ٷستٸنە توقىما بولىپ كيٸلۋٸ كەرەك ەدٸ» (3); سول كەزدە تٸلٸمٸز – شۇبار, دٸنٸمٸز – دٷمبٸلەز, دٸلٸمٸز – دٷبەرا بولىپ, «ۇلتتىق مەدەنيەت ٷستەمدٸگٸ» دەگەن ٷركەك ۇران ٷنسٸز قورلانباس ەدٸ (4); سول كەزدە تٷيەنٸ تٷگٸمەن جەگەن جەمقور قوعامدا سەنٸمگە سەلكەۋ تٷسٸپ, ۇلتتىق-دەموكراتييالىق مەملەكەت قۇرۋ يدەياسىنان وتقا تامىزىق جاساپ وتىرماس ەدٸك (5).
ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ: بولاشاققا باعدار» اتتى ٷلكەن ستراتەگييالىق ماقالاسى جارييالاندى. بۇل – كٶپتەگەن جىلدار بويى قوردالانعان ساياسي, ەلەۋمەتتٸك, رۋحاني مەسەلەلەردٸ شەشۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى قۇجات. ەگەر باستامانى ناۋقانشىلدىققا اينالدىرىپ الماساق, جاڭا بەتبۇرىستارعا قادام جاسارىمىز انىق. بۇل ٶڭٸرلەردٸڭ ٶزارا جارىسى بولماۋى كەرەك. سانى كٶپ, ساپاسى جوق ٸس-شارالاردى بٸرٸنەن سوڭ بٸرٸن ٶتكٸزٸپ, حالىقتى رۋحاني جاڭعىرتا المايمىز. سانا مودەرنيزاتسيياسى بيلٸك پەن حالىقتىڭ اشىقتىعىنان, شىنايى قارىم-قاتىناسىنان, سەنٸم مەن جاۋاپكەرشٸلٸگەنەن باستالسا كەرەك-تٸ. ەيتپەسە, قازٸر حالىق بيلٸككە سەنۋدەن قالعان. دامىعان, مەدەنيەتتٸ, بٸرتۇتاس قوعامعا اينالۋ ۇزاق پروتسەستٸ قاجەت ەتەدٸ. جەمٸسٸن ۋاقىت كٶرسەتەدٸ.
ەڭ ماڭىزدىسى, لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋ مەسەلەسٸندە ماڭىزدى قادامدار جاسادىق. تەك جاۋاپتى تاراپتاردىڭ جٷيەسٸز جۇمىسى, بٸرٸنەن سوڭ بٸرٸ ۇسىنىلعان ەكٸ نۇسقانىڭ دا كٶپشٸلٸك كٶڭٸلٸنەن شىقپاۋى جاعدايدى كٷردەلەندٸرە تٷسەدٸ. قالاي بولعاندا دا, ەلٸپبي اۋىستىرۋدا اسىعىستىق تانىتپاعان جٶن. ەلٸپبي اۋىستىرۋ – ۇلتتىق تاريحي قادام. تەۋەكەلگە بايلانعان تاعدىرلى سەت. بيلٸكتٸڭ سوڭى بەلگٸلٸ كەزەكتٸ ساحنالىق قويىلىمى ەمەس. ۇلتتى ۇيىستىراتىن, بٸر مٷددەنٸڭ تٶڭٸرەگٸنە توپتاستىراتىن وقيعا. ەلٸپبيدٸڭ ەر ەرپٸ, تاڭبا-بەلگٸسٸ بٸز ٷشٸن ماڭىزدى.
ال, ەلەم جۇرتشىلىعىن ەش جارناماسىز-اق, جاداعاي سٶز, جالاڭ ۇرانسىز-اق تانىرقاتقان تالانتتارىمىزدىڭ جەتٸستٸگٸن ەل بولىپ كٶرٸپ-بٸلٸپ جٷرمٸز. گەنا باستاعان سپورتشىلارامىز بەن ديماش باستاعان ەنشٸلەرٸمٸزدٸڭ اتىن اتاپ, تٷسٸن تٷستەمەي-اق قويالىق. بۇل قازاق سپورتى مەن ٶنەرٸنٸڭ ەلەمدٸك دەرەجەدە ٶز بيٸگٸ بار ەكەندٸگٸنٸڭ ايقىن دەلەلٸ. فۋتبولدان ۇلتتىق قۇرامامىز جەڭٸلٸستەن كٶز اشپاي جٷرسە دە, "استانا" كومانداسىنىڭ تاماشا كٶرسەتكٸشٸ كٶڭٸلگە مەدەۋ. بۇل سالالاردا دا شىعار بيٸگٸمٸز ەلٸ الدا دەپ ەسەپتەيمٸز.
بيىل – يت جىلى. بۇل جىل ەلٸمٸز ٷشٸن بەرەكەلٸ-نەسٸبەلٸ جىل بولسىن! ۇلت بولىپ ۇيىسىپ, ماڭىزدى شەشٸمدەرگە بٸرگە جۇمىلايىق. يت باسىنا ٸركٸت تٶگٸلگەن كٷندەردٸڭ كۋەسٸ بولۋدى جازسىن تەڭٸرٸ!
شەرحان تالاپ
.jpg)