شىعىس قازاقستان وبلىسىنا قاراستى زايسان اۋدانىنىڭ «مايقاپشاعاي» كەدەندٸك بەكەتٸنەن قازاق ەلٸنە قىتايدان كٶشٸپ كەلە جاتقان جەسٸر انانىڭ 49 900 اقش دوللارىن شەكاراشىلار تەركٸلەپ العان. Baq.kz رەداكتسيياسىنا كٶمەك سۇراپ كەلگەن گٷلجان مەۋٸتحان ەسٸمدٸ كەيۋانانىڭ باسىنداعى اۋىر جاعدايمەن وقىرمانداردى حاباردار ەتكەندٸ جٶن كٶردٸك.
ٶمٸر بويى جيعان-تەرگەنٸنەن بٸر-اق سەتتە قازاقستان شەكاراسىنا كەلٸپ ايىرىلعان انانىڭ قازٸرگٸ جاعدايى اۋىر.
وقيعانىڭ تولىق مەن-جايى بىلاي...
مەۋٸتحان گٷلجان اقپان ايىنىڭ 8-ٸ كٷنٸ قىتايدان قازاقستانعا بالالارىمەن جەنە ٸنٸسٸمەن بٸرگە كٶشٸپ كەلۋ ٷشٸن شقو زايسان اۋدانىنا قاراستى «مايقاپشاعاي» كەدەندٸك بەكەتٸنەن ٶتەدٸ.
كٷيەۋٸنەن جاستاي جەسٸر قالىپ, ەكٸ بالاسىن ٶمٸردٸڭ نەبٸر تاۋقىمەتٸن تارتا جٷرٸپ ەر جەتكٸزگەن گٷلجان قىتايداعى ٶزٸنە تيەسٸلٸ ٷيٸ مەن بار دٷنيە-مٷلكٸن ساتىپ, ول اقشاعا استانا قالاسىنان ٷي الۋدى كٶزدەگەن ەكەن.
شەكارادان ٶتكەن ەكٸ كٸشكەنتاي بالامەن قوسا ەسەپتەگەندە جەتٸ ادامنىڭ قالتاسىندا جالپى جيىنى 59,900 اقش دوللارى بولعان. ياعني, مەۋٸتحان گٷلجاننىڭ ٶزٸندە - 19,700, بٸرگە تۋعان ٸنٸسٸ مەۋٸتحان مۇقيياتتىڭ قالتاسىندا - 10,500, ۇلى مۇقتاشۇلى ەدٸلبەكتٸڭ جانىندا - 9,900, جيەنٸ سايلان مەيرامبەكتٸڭ قالتاسىندا - 9,900, جيەن كەلٸنٸ گٷلجانات سولتٸكەننٸڭ قالتاسىندا 9,900 اقش دولارى بولعان.
گٷلجان مەۋٸتحاننىڭ ايتۋىنشا, ولاردى مايقاپشاعاي كەدەن بەكەتٸندەگٸ شەكارا قىزمەتكەرلەرٸ باقىلاۋ تەرمينالىنان «قۇجاتتارىڭىز تولىق, بەرٸ زاڭدى» دەپ ٶتكٸزگەن.
«شەكارا تورىنان قازاقستانعا قاراي شىعارىپ سالاتىن اۆتوبۋسقا وتىرعان كەزٸمٸزدە ارتىمىزدان قۋىپ كەلٸپ, قايتا تەكسەردٸ. مەنٸڭشە, بۇلاي ٸستەۋٸ زاڭعا قايشى. سوسىن, بەرٸمٸزدٸ باقىلاۋ تەرمينالىنا قايتا تٸزٸپ الىپ كٸرٸپ, شەشٸندٸرٸپ, قوينى-قونىشىمىزدى اقتاردى. تٸپتٸ, جىلاعانىنا قاراماي, 3 جاستاعى جەنە 8 جاستاعى ەكٸ بالانى دا شەشٸندٸرٸپ, تۇلا بويىن تٸنتٸپ شىقتى. جوعارىدا اتالعان بەسەۋمٸزدٸڭ قالتامىزدان شىققان 59,900 اقش دوللارىن تٷگەلدەي سىپىرىپ الدى. بٸزدە جولدا تاماق الىپ ٸشەتٸن, جولعا تٶلەيتٸن, قوناق ٷيگە جاتاتىن كٶك تيىن اقشامىز قالماي, ەكٸ ورتادا داعدارىپ قالدىق. اقىرى بٸر تانىس كٸسٸلەردٸڭ كٶمەگٸمەن زايسان قالاسىنا كەلگەن كەزدە مەنٸڭ جٷرەك اۋرۋىم ۇستاپ, ەسٸمنەن تانىپ, جەدەل جەردەممەن ەمحانادان بٸر-اق شىقتىم. ول جەردە دە تاعى بٸر قىرسىق دايىن تۇر ەكەن. كٶشٸ-قون زاڭى بويىنشا, قازاقستان ازاماتتىعىن العانشا وسى ەلدٸڭ ازاماتى رەتٸندە قارالاتىن «ىقتييارحات» كۋەلٸگٸم بولسا دا ەمحاناداعىلار: «سٸز شەتەل ازاماتى ەكەنسٸز. ەمدەلۋٸڭٸز دە اقىلى بولادى» دەپ باسىمىزدى قاتىردى. شىرقىراپ جٷگٸرگەن ۇلىم الماتىداعى تانىستارىنان اقشا الدىرىپ, ەمحاناعا جاتىپ, زورعا امان قالدىم», – دەيدٸ ول.
«اتاجۇرتىم بار» دەپ الىستان ات تەرلەتٸپ كەلگەن جەسٸر انانىڭ باسىنداعى بۇل اۋىر جاعداي تۋرالى ەندٸ قۇزىرلى ورىندارعا ارىزدانۋ ٷمٸتٸ تۇر.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ 1997 جىلعى 18 شٸلدە كٷنگٸ №10 نورماتيۆتٸك قاۋلىسىنىڭ 6-2 بٶلٸمٸندە «ادام قولما-قول جەنە (نەمەسە) ۇلتتىق ۆاليۋتا جەنە (نەمەسە) جول شەكتەرٸ كونترابانداسىن جاساعان جاعدايدا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سەيكەس مٸندەتتٸ جازباشا دەكلاراتسييالاۋعا جاتپايتىن, ياعني, بالاماسى 10 مىڭ اقش دوللارىنان اسپايتىن مٶلشەردەگٸ ونىڭ بٶلٸگٸ كونتراباندا مٷلكٸ رەتٸندە تانىلمايدى جەنە ادامعا تاعىلعان ايىپ كٶلەمٸنە ەنبەيدٸ. وسى سوما يەسٸنە قايتارىلۋى تيٸس», - دەپ انىق كٶرسەتٸلگەن.
ال شەكارادان ٶتكەن كەزدە دەكلاراتسييا تولتىرماعان جاعدايدا بەلگٸلەنگەن كٶلەمنەن كٶپ ەمەس مٶلشەردە اسىپ كەتكەن اقشاعا زاڭ بويىنشا ايىپپۇل سالىنىپ, يەسٸنە قايتارىلۋى تيٸس دەيدٸ زاڭگەرلەر.
ولاردىڭ قولىنداعى بۇل اقشانىڭ قايدان الىنعانى جايلى قىتايدىڭ كٶكتوعاي اۋداندىق قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ انىقتاما قاعازى دا بار.
«ال وقيعا بولعان كەزدە شەكاراشىلار ورىسشا سٶيلەپ, بٸزگە تٸپتٸ, نە جاعداي بولعانىن دا اشىق تٷسٸندٸرمەدٸ. كەدەن قىزمەتكەرلەرٸ ەرقايسىمىزدى بٶلەك-بٶلەك ٷيگە كٸرگٸزٸپ الىپ, قوقان-لوقى جاساپ, سۇراققا الدى. قىسقاسى, ٸنٸم مۇقييات پەن ۇلىم ەدٸلبەككە, جيەنٸم سايلان مەن جيەن كەلٸنٸم گٷلجاناتقا: «بۇل اقشالاردىڭ بەرٸ جەكە ٶزدەرٸڭدٸكٸ ەمەس, بٸر ادامعا تيەسٸلٸ. سونى اشىق مويىنداڭدار, ەيتپەسە, دەل قازٸر قاماۋعا الامىز. سوسىن پاسپورتتارىڭا قارا تاڭبا باسىپ, شەكارادان قىتايعا قايتا قۋامىز!», - دەپ قورقىتقان. قىتاي ەلٸندە تۋىپ-ٶسكەن, ورىسشا بٸلمەيتٸن, كيريلليتسا جازۋىن تٷسٸنبەيتٸن, قازاق ەلٸنٸڭ زاڭدارىمەن تانىس ەمەس ولار, قورىققانىنان شەكاراشىلار نە دەپ ايت دەسە, سولاي ايتىپ, تٷسٸنٸكتەمە جەنە تەرگەۋ قاعازدارىنا قول قويىپ بەرگەن. سۇراق سۇراۋ كەزٸندە قاستارىندا نە اۋدارماشى, نە زاڭدىق قورعاۋشى بولماعان. اقىرى ولار بارلىق اقشانى ماعان تيەسٸلٸ ەتٸپ كٶرسەتٸپ, قاعازدار تولتىرىپ, مەنٸڭ مويىنىما قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ارتىپ, بٸر ٶمٸر جيعان قارجىمدى تارتىپ الدى. انىعىندا ول اقشانىڭ بەرٸ جەكە ٶزٸمە ەمەس, بالالارىما, ٸنٸمە تيەسٸلٸ بولاتىن», – دەيدٸ گٷلجان مەۋٸتحان.
بٸرنەشە كٷن ٶتكەن سوڭ تەرگەۋشٸلەر كەلٸپ, مەن-جايدى تٷسٸندٸرگەن ەرٸ زايسان اۋدانىنداعى ەكونوميكالىق تەرگەۋ بٶلٸمٸنە شاقىرىپ الىپ, گٷلجان مەۋٸتحانعا: «زاڭ بويىنشا سٸزگە تيەسٸلٸ اقشا وسى» دەپ قولىنا 10 مىڭ اقش دوللارىن قايتارىپ بەرگەن. قالعان 49,900 اقش دوللارى شقو بويىنشا مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر دەپەرتامەنتٸنە جٸبەرٸلگەنٸ جايلى ايتقان.
سونىمەن, نە قىتايعا قايتا الماي, نە قازاقستاندا تۇراقتاپ تۇرا الماي, اۋىر كٷيگە تٷسٸپ, جولى كەسٸلٸپ, بار اقشاسىنان ايىرىلعان كٶڭٸلٸ قاپالى, جانى جارالى انانىڭ مۇڭ-زارىن تىڭدار قۇلاق تابىلسا دەپ تٸلەيمٸز.
