Shyǵys Qazaqstan oblysyna qarasty Zaisan aýdanynyń «Maiqapshaǵai» kedendik beketinen Qazaq eline Qytaidan kóship kele jatqan jesir ananyń 49 900 AQSh dollaryn shekarashylar tárkilep alǵan. Baq.kz redaktsiiasyna kómek surap kelgen Gúljan Máýithan esimdi keiýananyń basyndaǵy aýyr jaǵdaimen oqyrmandardy habardar etkendi jón kórdik.
Ómir boiy jiǵan-tergeninen bir-aq sátte Qazaqstan shekarasyna kelip aiyrylǵan ananyń qazirgi jaǵdaiy aýyr.
Oqiǵanyń tolyq mán-jaiy bylai...
Máýithan Gúljan aqpan aiynyń 8-i kúni Qytaidan Qazaqstanǵa balalarymen jáne inisimen birge kóship kelý úshin ShQO Zaisan aýdanyna qarasty «Maiqapshaǵai» kedendik beketinen ótedi.
Kúieýinen jastai jesir qalyp, eki balasyn ómirdiń nebir taýqymetin tarta júrip er jetkizgen Gúljan Qytaidaǵy ózine tiesili úii men bar dúnie-múlkin satyp, ol aqshaǵa Astana qalasynan úi alýdy kózdegen eken.
Shekaradan ótken eki kishkentai balamen qosa eseptegende jeti adamnyń qaltasynda jalpy jiyny 59,900 AQSh dollary bolǵan. Iaǵni, Máýithan Gúljannyń ózinde - 19,700, birge týǵan inisi Máýithan Muqiiattyń qaltasynda - 10,500, uly Muqtashuly Ádilbektiń janynda - 9,900, jieni Sailan Meirambektiń qaltasynda - 9,900, jien kelini Gúljanat Soltikenniń qaltasynda 9,900 AQSh dolary bolǵan.
Gúljan Máýithannyń aitýynsha, olardy Maiqapshaǵai keden beketindegi shekara qyzmetkerleri baqylaý terminalynan «qujattaryńyz tolyq, bári zańdy» dep ótkizgen.
«Shekara torynan Qazaqstanǵa qarai shyǵaryp salatyn avtobýsqa otyrǵan kezimizde artymyzdan qýyp kelip, qaita tekserdi. Menińshe, bulai isteýi zańǵa qaishy. Sosyn, bárimizdi baqylaý terminalyna qaita tizip alyp kirip, sheshindirip, qoiny-qonyshymyzdy aqtardy. Tipti, jylaǵanyna qaramai, 3 jastaǵy jáne 8 jastaǵy eki balany da sheshindirip, tula boiyn tintip shyqty. Joǵaryda atalǵan beseýmizdiń qaltamyzdan shyqqan 59,900 AQSh dollaryn túgeldei sypyryp aldy. Bizde jolda tamaq alyp ishetin, jolǵa tóleitin, qonaq úige jatatyn kók tiyn aqshamyz qalmai, eki ortada daǵdaryp qaldyq. Aqyry bir tanys kisilerdiń kómegimen Zaisan qalasyna kelgen kezde meniń júrek aýrýym ustap, esimnen tanyp, jedel járdemmen emhanadan bir-aq shyqtym. Ol jerde de taǵy bir qyrsyq daiyn tur eken. Kóshi-qon zańy boiynsha, Qazaqstan azamattyǵyn alǵansha osy eldiń azamaty retinde qaralatyn «yqtiiarhat» kýáligim bolsa da emhanadaǵylar: «Siz shetel azamaty ekensiz. Emdelýińiz de aqyly bolady» dep basymyzdy qatyrdy. Shyrqyrap júgirgen ulym Almatydaǵy tanystarynan aqsha aldyryp, emhanaǵa jatyp, zorǵa aman qaldym», – deidi ol.
«Atajurtym bar» dep alystan at terletip kelgen jesir ananyń basyndaǵy bul aýyr jaǵdai týraly endi quzyrly oryndarǵa aryzdaný úmiti tur.
«Qazaqstan Respýblikasy Joǵarǵy sotynyń 1997 jylǵy 18 shilde kúngi №10 normativtik qaýlysynyń 6-2 bóliminde «Adam qolma-qol jáne (nemese) ulttyq valiýta jáne (nemese) jol shekteri kontrabandasyn jasaǵan jaǵdaida, Qazaqstan Respýblikasynyń zańnamasyna sáikes mindetti jazbasha deklaratsiialaýǵa jatpaityn, iaǵni, balamasy 10 myń AQSh dollarynan aspaityn mólsherdegi onyń bóligi kontrabanda múlki retinde tanylmaidy jáne adamǵa taǵylǵan aiyp kólemine enbeidi. Osy soma iesine qaitarylýy tiis», - dep anyq kórsetilgen.
Al shekaradan ótken kezde deklaratsiia toltyrmaǵan jaǵdaida belgilengen kólemnen kóp emes mólsherde asyp ketken aqshaǵa zań boiynsha aiyppul salynyp, iesine qaitarylýy tiis deidi zańgerler.
Olardyń qolyndaǵy bul aqshanyń qaidan alynǵany jaily Qytaidyń Kóktoǵai aýdandyq qurylys basqarmasynyń anyqtama qaǵazy da bar.
«Al oqiǵa bolǵan kezde shekarashylar oryssha sóilep, bizge tipti, ne jaǵdai bolǵanyn da ashyq túsindirmedi. Keden qyzmetkerleri árqaisymyzdy bólek-bólek úige kirgizip alyp, qoqan-loqy jasap, suraqqa aldy. Qysqasy, inim Muqiiat pen ulym Ádilbekke, jienim Sailan men jien kelinim Gúljanatqa: «Bul aqshalardyń bári jeke ózderińdiki emes, bir adamǵa tiesili. Sony ashyq moiyndańdar, áitpese, dál qazir qamaýǵa alamyz. Sosyn pasporttaryńa qara tańba basyp, shekaradan Qytaiǵa qaita qýamyz!», - dep qorqytqan. Qytai elinde týyp-ósken, oryssha bilmeitin, kirillitsa jazýyn túsinbeitin, Qazaq eliniń zańdarymen tanys emes olar, qoryqqanynan shekarashylar ne dep ait dese, solai aityp, túsinikteme jáne tergeý qaǵazdaryna qol qoiyp bergen. Suraq suraý kezinde qastarynda ne aýdarmashy, ne zańdyq qorǵaýshy bolmaǵan. Aqyry olar barlyq aqshany maǵan tiesili etip kórsetip, qaǵazdar toltyryp, meniń moiynyma qylmystyq jaýapkershilikti artyp, bir ómir jiǵan qarjymdy tartyp aldy. Anyǵynda ol aqshanyń bári jeke ózime emes, balalaryma, inime tiesili bolatyn», – deidi Gúljan Máýithan.
Birneshe kún ótken soń tergeýshiler kelip, mán-jaidy túsindirgen ári Zaisan aýdanyndaǵy ekonomikalyq tergeý bólimine shaqyryp alyp, Gúljan Máýithanǵa: «Zań boiynsha sizge tiesili aqsha osy» dep qolyna 10 myń AQSh dollaryn qaitaryp bergen. Qalǵan 49,900 AQSh dollary ShQO boiynsha Memlekettik kirister depertamentine jiberilgeni jaily aitqan.
Sonymen, ne Qytaiǵa qaita almai, ne Qazaqstanda turaqtap tura almai, aýyr kúige túsip, joly kesilip, bar aqshasynan aiyrylǵan kóńili qapaly, jany jaraly ananyń muń-zaryn tyńdar qulaq tabylsa dep tileimiz.
