فوتو: di-center.ru
شاريعات بويىنشا دنق ارقىلى تەكتٸ انىقتاۋعا رۇقسات پا? بۇل سۇراققا قمدب عۇلامالار كەڭەسٸ ەش سەبەپسٸز دنق تەستٸن جاساۋعا بولمايدى دەيدٸ.
قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى عۇلامالار كەڭەسٸنٸڭ پەتۋاسى:
يسلام دٸنٸ تەكتٸ ساقتاۋعا ەرەكشە مەن بەرەدٸ. شاريعاتتا تەكتٸ انىقتاۋ تٶرت جولمەن جٷزەگە اسادى: بالانىڭ اق نەكەمەن دٷنيەگە كەلۋٸ, ەكەسٸ بالام دەپ مويىنداۋى, كۋەلٸك كەلتٸرۋٸ جەنە قييافا ارقىلى (ۇقساتۋ ياعني بالاسىن ەكەسٸنە ۇقساتۋى) بەكيدٸ (ەلي قاراداعي, «ەل-قادايا ەل-تيببييا ەل-مۋاسارا», 353-بەت). ال بٷگٸنگٸ كٷنٸ بالانىڭ تەگٸ دنق ارقىلى انىقتالۋدا.
بالانىڭ اق نەكەمەن دٷنيەگە كەلۋٸ جايلى مىنا وقىعانى مىسالعا كەلتٸرۋگە بولادى: ساعد يبن ەبي ۋاققاس پەن ابد يبن زامعا ەكەۋٸ بٸر بالاعا تالاسىپ قالعاندا پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن): «بالا – تٶسەك يەسٸنٸكٸ ...», – دەپ بالانى ابد يبن زامعاعا شەشٸپ بەرگەن (يمام بۇحاري, №6749). ال دنق (دەزوكسيريبونۋكلەين قىشقىلى) دەگەن – تٸرٸ ورگانيزمدەردەگٸ گەنەتيكالىق اقپاراتتىڭ ۇرپاقتان-ۇرپاققا بەرٸلۋٸن, ساقتالۋىن, دامۋى مەن قىزمەتٸن قامتاماسىز ەتۋٸنە جاۋاپتى نۋكلەين قىشقىلىنىڭ ەكٸ تٷرٸنٸڭ بٸرٸ. ادام بالاسى ۇرىقتانۋ كەزٸندە ەكەسٸ مەن اناسىنان دنق الادى. ٶمٸرگە كەلگەن نەرەستە بويىنداعى وسى يادرولىق دنق سيپاتتاردىڭ جارتىسىن اناسىنان, جارتىسىن ەكەسٸنەن الادى. وسى سيپاتتار ارقىلى دٷنيەگە كەلگەن سەبيدٸڭ سيپاتتارىنا قاراي وتىرىپ, ەكە-شەشەسٸ كٸم ەكەنٸن انىقتاۋعا بولادى. عىلىمي زەرتتەۋلەردٸڭ نەتيجەسٸ كٶرسەتكەندەي, بٸر مەسەلە دنق-مەن اناليز جاساۋ ارقىلى بەكٸسە 99,9999 پايىز دۇرىس بولىپ شىعادى. جەر بەتٸندە التى ميللياردتان استام ادام بولسا, سولاردىڭ دنق-سى بٸر-بٸرٸنە ۇقسامايدى. تەك قانا بٸر جۇمىرتقالى ەگٸزدەر (ياعني بٸر سپەرماتوزويد ۇرىقتاندىرعان جۇمىرتقا جاسۋشاسىنىڭ تەڭدەي ەكٸ بٶلٸككە بٶلٸنۋٸنەن داميدى) جەنە بٸر شاراناداعى ەگٸزدەردٸڭ دنق-سى بٸر-بٸرٸنە ۇقسايدى ەكەن («ەل-قاراين ەت-تيببييا ەل-مۋاسارا ۋە ەسارۋھا ەل-فيقھييا», 1664-بەت).
بٷگٸنگٸ زاماننىڭ كٶپشٸلٸك عالىمدارى تەكتٸ انىقتاۋ ٷشٸن دنق-نى قييافا (ۇقساتۋ) ەدٸسٸنە سالىستىرىپ, نەگٸزگە الادى. الايدا دنق ەدٸسٸمەن تەكتٸ انىقتاۋ شاريعاتتا تەكتٸ انىقتاۋدىڭ تٶرت جولىنان بۇرىن تۇرا ما, ەلدە كەيٸن تۇرا ما دەگەن مەسەلەدە ەكٸ ۇستانىم بار.
بٸرٸنشٸسٸ, كٶپشٸلٸك عالىمداردىڭ كٶزقاراسى بويىنشا, دنق ارقىلى تەكتٸ انىقتاۋ قييافادان (ۇقساتۋ) جوعارى تۇرادى. قاسيەتتٸ قۇراندا: «ول (اللا) (دٸنٸ ٷشٸن) سەندەردٸ تاڭدادى جەنە دٸندە سەندەر ٷشٸن ەشبٸر قيىندىق جاسامادى», – دەگەن («حاج» سٷرەسٸ, 78-ايات). بۇل ايات دنق-نى باسقا دەلەلدەردەن جوعارى قويادى. شاريعات جەڭٸلدٸككە نەگٸزدەلگەن. سوندىقتان دنق-نىڭ نەتيجەسٸ دۇرىس بولىپ شىققانىمەن زەرتحاناداعى ادامي فاكتوردىڭ قاتەلەسٸپ كەتۋ ىقتيمالى بولعاندىقتان, ناقتى دەلەل بولا المايدى دەگەن.
ەكٸنشٸسٸ, كەيبٸر عالىمدار دنق ارقىلى تەكتٸ انىقتاۋ ناقتى دەلەلگە جاتادى ەرٸ باسقا دەلەلدەرگە قاراعاندا جوعارى تۇرادى دەگەن. اياتتا: «بٸز تٷسٸرگەن اپ-ايقىن دەلەلدەر مەن تۋرا جولدىڭ قاينار كٶزٸ بولعان اياتتاردى ادامدار ٷشٸن كٸتاپتا بايانداعانىمىزدان كەيٸن ولاردى ەدەيٸ جاسىراتىنداردى اللا لاعىنەتتەيدٸ (ياعني راقىمىنان الاستايدى), سونداي-اق لاعىنەت ايتۋشىلار دا ولارعا لاعىنەت جاۋدىرادى», – دەلٸنگەن («باقارا» سٷرەسٸ, 159-ايات). وسى اياتقا سەيكەس دنق ارقىلى تەكتٸ انىقتاۋ ەدٸسٸ بارلىق ەدٸستەن جوعارى تۇرادى جەنە ونى جاسىرۋعا بولمايدى دەگەن («ەل-قاراين ەت-تيببييا ەل-مۋاسارا ۋە ەسارۋھا ەل-فيقھييا», 1674-1676 بەتتەر).
يسلام فيقھ اكادەميياسىنىڭ دنق-عا قاتىستى №194 (20/9) قارارىندا: «دنق ارقىلى تەكتٸ انىقتاۋدا تٶمەندەگٸ جاعدايلاردا جٷگٸنۋگە بولادى:
تەگٸ بەلگٸسٸز بالاعا ەكٸ تاراپ تالاسىپ قالعاندا;
اۋرۋحانادا, جەتٸمدەر ٷيٸندە بالالار اۋىسىپ كەتكەندە;
تابيعي اپاتتار مەن سوعىس جاعدايىندا قايتىس بولعان ادامنىڭ, جوعالىپ كەتكەن بالانىڭ كٸمگە تيەسٸلٸ ەكەنٸن انىقتاۋدا;
انىق بولعان تەكتٸ دنق-نىڭ نەتيجەسٸنە سٷيەنٸپ, مويىنداماۋ دۇرىس ەمەس.
شەشٸم:
قاجەتتٸلٸككە قاراي دنق ارقىلى بالانىڭ تەگٸ انىقتالسا, نەتيجەسٸ نەگٸزگە الىنادى.
ەشبٸر سەبەپسٸز دنق ساراپتاماسىن جٷرگٸزۋ دۇرىس ەمەس.
