قۇس تۇماۋىنىڭ ٶرشۋ سەبەپتەرٸنە, تيٸستٸ ۆەتەرينارلىق ٸس-شارالاردىڭ ورىندالۋىنا جان-جاقتى تەكسەرۋ جٷرگٸزۋ قاجەت.
بۇل تۋرالى قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار مامينگە جولدانعان سەناتور دٷيسەنعازى مۋسيننٸڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىندا ايتىلعان, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«بٷگٸندە قازاقستاندا بەلەڭ الىپ وتىرعان قۇس تۇماۋىنىڭ تارالۋى ٷلكەن الاڭداۋشىلىق تۋدىرىپ وتىر. بۇل ٸندەتتٸڭ ەكونوميكالىق زالالى ٶتە ٷلكەن. ونىڭ سالدارى تەك ٷي قۇستارىنىڭ يەلەرٸنە عانا ەمەس, مەملەكەت تاراپىنان دا قاتاڭ كارانتيندٸك جەنە ۆەتەرينارييالىق-سانيتارييالىق ٸس-شارالاردى جٷرگٸزۋدٸ ەنگٸزۋگە, سونىڭ ٸشٸندە اۋرۋ قۇستاردى جويۋعا جەنە دە ولاردى جاپپاي ۆاكتسيناتسييالاۋعا مەجبٷر ەتەدٸ, قۇس يەلەرٸنە ٶتەماقى بەرۋ مەسەلەلەرٸ مەملەكەتتٸك بيۋدجەتكە قوسىمشا سالماق تٷسٸرەتٸنٸ انىق.
اۋل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ سوڭعى مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, قازاقستاننىڭ بٸرنەشە ٶڭٸرٸنٸڭ 117 ەلدٸ مەكەنٸندە اتالعان ٸندەتتەن 576 مىڭ باس ەر تٷرلٸ قۇستار قىرىلعان. ال, قازاقستان قۇس ٶسٸرۋشٸلەر وداعىنىڭ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, قۇس تۇماۋىنىڭ سالدارىنان قۇستاردىڭ ٶلٸمٸ سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا ەكٸ قۇس فابريكاسىندا 768,8 مىڭ باس جەنە قوستاناي وبلىسىندا بٸر قۇس فابريكاسىندا 360 مىڭ باستى قۇرايدى. ياعني تەك ٷش قۇس فابريكاسىندا قىرىلعان قۇستىڭ سانى 1 ملن 128 مىڭنان اسىپ وتىر», - دەدٸ سەناتور.
بۇل رەتتە ول ارنايى قۇرىلعان تيٸستٸ كوميسسييالار كەي شارۋاشىلىقتاردا قۇس شىعىنىنىڭ تەحنولوگييالىق, ٶندٸرٸستٸك سەبەپتەرٸن, سونداي-اق, قۇس تۇماۋىنان ٶلگەن قۇستاردىڭ ناقتى سانىنداعى قاتەلٸكتەردٸ انىقتاعانىن ايتادى.
«مۇنداي كەلەڭسٸز جاعدايلار, ەلٸمٸزدەگٸ قۇس شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ دامۋىنا كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزۋ قاۋٸپٸنٸڭ ٶتە جوعارى ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. ستاتيستيكالىق دەرەكتەردٸڭ جٷيەسٸزدٸگٸ, قۇس ٶسٸرۋشٸلەردٸڭ جاۋاپسىزدىعى, جاۋاپتى مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ قامسىز بولۋى, ياعني دەر كەزٸندە ٸندەتتٸڭ الدىن الۋ شارالارىن جٷرگٸزۋگە قاتىستى جۇمىستارى دا بٸرشاما سۇراقتاردى تۋدىرىپ وتىر. ەلٸمٸزدە قۇس ەتٸنٸڭ 45 پايىزى يمپورتتالاتىنىن ەسكەرسەك, ەندٸگٸ كەزەكتە, قۇس تۇماۋى سالدارىنان بۇل كٶرسەتكٸشتٸڭ ٶسۋٸ جەنە دە وتاندىق ٶنٸمدەر باعاسىنىڭ قىمباتتاۋى دا ەبدەن مٷمكٸن», - دەدٸ د.مۋسين.
سەناتور قازاقستانداعى قۇس شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى سەلەكتسييالىق جەنە اسىل تۇقىمدىق جۇمىستاردىڭ تٶمەن دەڭگەيٸنٸڭ سالدارىنان ينكۋباتسييالىق جۇمىرتقا, تەۋلٸكتٸك بالاپاندار سيياقتى اسىل تۇقىمدىق ٶنٸمدەر نەگٸزٸنەن جاقىن جەنە الىس شەت ەلدەردەن يمپورتتالاتىندىعىن العا تارتادى.
«بۇل رەتتە, وتاندىق قۇس ٶندٸرۋشٸلەردە ٶز كروسستارىنىڭ بولماۋى جاعدايدى ودان سايىن كٷردەلەندٸرۋدە. سوندىقتان دا, ەلٸمٸزدٸڭ قۇس شارۋاشىلىعى سالاسىنا قولداۋ كٶرسەتۋ - ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸنٸڭ بۇيرىعىمەن «اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, مال شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ ٶنٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىن ارتتىرۋ ەرەجەلەرٸنە» سەيكەس ناقتى ٶندٸرٸسٸ 100 ملن. دانادان استام جۇمىرتقا ٶندٸرەتٸن قۇس فابريكالارى 1 دانا ٷشٸن 1,2 تەڭگە نورماتيۆ بويىنشا سۋبسيدييا الا الادى. قازٸردٸڭ ٶزٸندە, قۇس تۇماۋىنا بايلانىستى, وتاندىق كەسٸپورىنداردا قۇس سانىنىڭ ايتارلىقتاي مٶلشەردە قىسقارۋىنا بايلانىستى, ولار جىل قورىتىندىسى بويىنشا 100 ملن. دانا جۇمىرتقا شىعارا المايتىنى بەلگٸلٸ بولىپ وتىر. بۇل - ٶز رەتٸندە الىنعان سۋبسيدييالاردى قايتارۋعا مٸندەتتەۋگە ەكەلٸپ سوقتىرادى. سوندىقتان دا, اتالعان مەسەلە قوسىمشا زەردەلەنۋٸ تيٸس», - دەدٸ ول.
د.مۋسين اسا قاۋٸپتٸ اۋرۋلاردىڭ ٶرشۋٸنە جول بەرمەۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان شارۋاشىلىقتاردا جەنە جەكە اۋلالاردا قۇستاردى مٸندەتتٸ تٷردە ۆاكتسيناتسييالاۋدى ۇيىمداستىرۋ قاجەت ەكەندٸگٸن ايتادى.
«جوعارىدا باياندالعانداردىڭ نەگٸزٸندە سٸزدەن: قۇس تۇماۋىنىڭ ٶرشۋ سەبەپتەرٸنە, تيٸستٸ ۆەتەرينارلىق ٸس-شارالاردىڭ ورىندالۋىنا جان-جاقتى تەكسەرۋ جٷرگٸزۋ; قۇستاردىڭ قاۋٸپتٸ اۋرۋلارىنا قارسى مٸندەتتٸ ۆاكتسيناتسييالاۋ ٷشٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماسىنا تيٸستٸ ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ; ٸندەت سالدارىنان (قۇس تۇماۋى) جويىلعان ٷي قۇستارى ٷشٸن نارىقتىق قۇنى بويىنشا ٶتەماقى تٶلەۋ; جۇمىرتقا ٶندٸرۋدٸڭ ناقتى كٶلەمٸنە قاراماستان, بارلىق قۇس فابريكالارى ٷشٸن بٸرىڭعاي نورماتيۆ بەلگٸلەي وتىرىپ, سۋبسيدييالاۋ ەرەجەلەرٸنە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋ; ۆەتەرينارييالىق پرەپاراتتاردى مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋدى وڭتايلاندىرۋ جەنە ٷي قۇستارىن ساقتاندىرۋ باعدارلاماسىن ەزٸرلەۋ ۇسىنىلادى», - دەدٸ دٷيسەنعازى مۋسين.
