اقمولا وبلىسىنداعى كراسنىي يار اۋىلىندا قانداستار ٷشٸن سالىنعان "نۇرلى كٶش" شاعىن اۋدانىنىڭ پروبلەماسى ۇلتتىق كوميسسييانىڭ قاراۋىنا شىعارىلادى. وسىلايشا, 11 جىلدىق تاريحى بار پروبلەما شەشٸلۋٸ كەرەك. بۇل تۋرالى وتانداستار قورىنىڭ جانىنداعى قوعامدىق كوميسسييانىڭ وتىرىسىندا سەناتور مۇرات باقتييارۇلى مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Sputnik قازاقستان.
"بىلتىر بٸر توپ سەناتور سول اۋىلدى بارىپ كٶردٸك. شىنىمەن دە, كٶشە تارتىلعان, ەلەكتر قۋاتى بەرٸلگەن. ول جاعىنان بەرٸ جاقسى. 276 ٷي سالىنعان. بٸراق ەڭگٸمە سول ٷيدٸڭ ساپاسىندا بولىپ تۇر", - دەيدٸ باقتييارۇلى.
ونىڭ ايتۋىنشا, اۋىلداعى ەربٸر ٷيدٸ سالۋعا بيۋدجەتتەن 56 مىڭ دوللار بٶلٸنگەن. الايدا قۇرىلىستىڭ ساپاسى سىن كٶتەرمەيدٸ.
"مەن بەس ٷيدٸ كٶرٸپ شىقتىم. قابىرعاسىن گيپسوكارتونمەن سالعان. تٶبەسٸ ٶتە جۇقا. فۋندامەنت تە جوق. قىستا قانداستارىمىزدىڭ بارلىعى تۋعان-تۋىسىن جاعالاپ كەتەدٸ ەكەن. ونداي ٷيگە اقشا تٶلەۋ ٷشٸن جاعداي بولۋى كەرەك قوي. ٶزٸم بٸر تيىن دا تٶلەمەيتٸن ەدٸم. كەشٸرٸم سۇرايمىن, بٸزدٸڭ وڭتٷستٸك جاقتا ونداي ٷيلەردە مال دا تۇرمايدى. ال ولار ادام عوي, ٶز باۋىرلارىمىز", - دەپ اشىندى باقتييارۇلى.
بٷگٸندە "نۇرلى كٶشتٸڭ" ٷيلەرٸ قانداستارىمىزعا جالعا بەرٸلٸپ وتىر. بٸراق ولار اقىسىن تٶلەمەيدٸ, سەبەبٸ جاعداي جاسالماعان. جەردٸ مەنشٸككە بەرسە, ساپالى ٷيدٸ ٶزٸمٸز سالىپ الامىز دەپ وتىر.
"سوندىقتان بۇل مەسەلەنٸ شەشۋدٸڭ بٸر عانا جولى بار. ول – بارلىق جەر ۋچاسكەسٸن جەكەمەنشٸككە بەرۋ. بۇل شەشٸلەتٸن دٷنيە عوي. پرەمەر-مينيستر بۇل مەسەلەنٸ ۇلتتىق كوميسسييانىڭ قاراۋىنا شىعارامىز دەدٸ. ٶيتكەنٸ قارىزىن كەشٸرٸپ, جەردٸ جەكەمەنشٸككە بەرمەسە بولمايدى. ٷكٸمەت باسشىسى ايتسا, شەشٸلۋٸ كەرەك قوي. جەردٸ زاڭداستىرىپ بەرەدٸ. ال قارىزدارىن كەشٸرۋٸ مٷمكٸن", - دەيدٸ سەناتور.
اقمولا وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى مالعاجدار تەتكەەۆ بارلىق ٷيدٸڭ ساپاسىز سالىنعانىن راستادى. جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك جەردٸ جەكەمەنشٸككە بەرۋگە قارسى ەمەس.
"مەن وسى قىزمەتكە ناۋرىز ايىندا تاعايىندالعانمىن. ول جەرگە باردىم, ٷيلەردٸ كٶردٸم. يە, ساپاسى تٶمەن. ٷيلەردٸ قۇمنان جاسالعان كٸرپٸشپەن سالىپتى. ونداي ماتەريال سۋىق تارتادى. قازٸر ول جەرلەردٸ جەكەمەنشٸككە بەرەتٸن بولساق, وبلىستىق بيۋدجەت تە اقشا ٷنەمدەيتٸن ەدٸ. ٶيتكەنٸ جىل سايىن جٶندەۋ جۇمىستارىنا قىرۋار قارجى كەتەدٸ", - دەدٸ تەتكەەۆ.
"نۇرلى كٶش" شاعىن اۋدانىنىڭ تاريحى
2009 جىلى اقمولا وبلىسى كراسنىي يار اۋىلىندا "نۇرلى كٶش" باعدارلاماسىمەن 138 ەكٸ پەتەرلٸ تۇرعىن ٷيلەر سالىنعان بولاتىن. وعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1,5 ميلليارد تەڭگە بٶلٸندٸ. قۇرىلىسقا تاپسىرىس بەرۋشٸ – "سارىارقا" كومپانيياسىنىڭ ەنشٸلەس كەسٸپورنى. ال قۇرىلىس جۇمىستارىن "كٶكشەتاۋ ٶندٸرٸس" كومپانيياسى اتقارعان.
بۇدان بٶلەك, وبلىستىق بيۋدجەتتەن 281 ميلليون تەڭگە بٶلٸنگەن. ول اقشاعا ەلەكتر جەلٸلەرٸ تارتىلىپ, ٷيلەرگە جەڭٸل جٶندەۋ جۇمىستارى جاسالدى. سپورت الاڭى سالىنىپ, جول جٶندەلدٸ.
"تۇرعىن ٷيلەر ٷش جاقتى كەلٸسٸمشارتپەن تۇرعىن ٷي قۇرىلىس جيناق بانكٸ ارقىلى قانداستارىمىزعا تاراتىلدى. ولار پەتەر قۇنىنىڭ 50 پروتسەنتٸن دەپوزيتتە جيناۋى تيٸس ەدٸ. ودان كەيٸن ٷيدٸ 4,5 پروتسەنتتٸك مٶلشەرلەمەمەن ساتىپ الۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸلدٸ. الايدا كٶپتەگەن سالىمشى شارت تالاپتارىن ورىندامادى", - دەيدٸ مالعاجدار تەتكەەۆ.
2011 جىلى "ەسٸل" ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسيياسىنىڭ بالانسىندا بولعان ٷيلەردٸ كٶكشەتاۋ ەكٸمدٸگٸنە اۋىستىرىپ, جالعا بەرٸلەتٸن باسپانانىڭ ساناتىنا قوستى. بٸر شارشى مەترٸن جالعا الۋ قۇنى – 88 تەڭگە. سوندا بٸر ٷيدٸڭ ايلىق تٶلەماقىسى 6 866 تەڭگەنٸ قۇرايدى. بٸراق ونى بٸردە-بٸر ادام تٶلەمەگەن. سەبەبٸ بارلىعى قۇرىلىستىڭ ساپاسىنا نارازى.
"قازٸرگٸ كەزدە "نۇرلى كٶش" شاعىن اۋدانىندا 1 057 ادام تۇرىپ جاتىر. ونىڭ 427-سٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. 64 ادام سەبي كٷتٸمٸ بويىنشا دەمالىسقا شىققان. بۇدان بٶلەك, 39 زەينەتكەر, 191 مەكتەپ جاسىنا دەيٸنگٸ بالا, 220 مەكتەپ جاسىنداعى بالا, 50 ستۋدەنت پەن 6 مٷگەدەك بار", - دەيدٸ تەتكەەۆ.
وتانداستار قورىنىڭ جانىنداعى قوعامدىق كوميسسييانىڭ بٷگٸنگٸ وتىرىسىنا دٷنيەجٷزٸ قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ ٶكٸلدەرٸ دە قاتىستى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, "نۇرلى كٶش" شاعىن اۋدانىندا قوعامدىق تەرتٸپ دۇرىس باقىلانبايدى. سونىڭ سالدارىنان قىلمىس كٶبەيگەن.
"بالاباقشا سالامىز دەگەن. ول جوق. ٶتكەندە جارىق تا بولمادى. وسى كٷزدە ٶلٸم-جٸتٸم كٶبەيدٸ. 13 جاستاعى قىز بالانى ٶلتٸرٸپ كەتتٸ. 11 جاسار بالانى كٶشەگە اسىپ كەتكەن. ول جەردە نە بەينەباقىلاۋ, نە جارىق جوق. جاعداي جاسالماعان", - دەيدٸ ولار.
