2021 جىلى سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىنىڭ جابىلۋ كٷنٸنە وراي 5,2 مىڭ قازاقستاندىققا اقشالاي نەمەسە زاتتاي بٸرجولعى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنە سٸلتەمە جاساپ.
«بۇل كٶمەك ۇوس ارداگەرلەرٸنە تەڭەستٸرٸلگەن ازاماتتارعا دا بەرٸلەدٸ. ولارعا يادرولىق سىناقتارعا تٸكەلەي قاتىسقان ەسكەري قىزمەتشٸلەر, سونداي-اق يادرولىق قارۋدى سىناۋ سالدارىنان مٷگەدەك بولعان ادامدار جەنە اتا-اناسىنىڭ بٸرٸنٸڭ رادياتسييالىق سەۋلە الۋى سەبەبٸنەن گەنەتيكالىق جاعىنان مٷگەدەك بولىپ قالعان ولاردىڭ بالالارى جاتادى», - دەلٸنگەن حابارلامادا.
مينيسترلٸكتٸڭ مەلٸمەتٸنشە, ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸڭ مٶلشەرٸ ەربٸر ٶڭٸردە جەرگٸلٸكتٸ ٶكٸلدٸ ورگانداردىڭ (مەسليحاتتاردىڭ) شەشٸمٸ بويىنشا بيۋدجەتتٸڭ مٷمكٸندٸكتەرٸنە قاراي جەكە-جەكە بەلگٸلەنەتٸنٸن اتاپ ٶتۋ قاجەت.
جوعارىدا اتالعان ساناتتاعى ازاماتتار اي سايىن ارناۋلى مەملەكەتتٸك جەردەماقى الادى:
– يادرولىق سىناقتار مەن وقۋ-جاتتىعۋلارعا تٸكەلەي قاتىسقان ادامدارعا – 6,19 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش (18 057 تەڭگە) ;
– ەگەر اۋرۋدىڭ, مٷگەدەكتٸكتٸڭ يادرولىق قارۋدى سىناۋمەن سەبەپتٸ-سالدارلىق بايلانىسى بولسا – 7,55 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش (22 024 تەڭگە).
تٶتەنشە ەكولوگييالىق جاعدايلار سالدارىنان, ونىڭ ٸشٸندە يادرولىق جارىلىستار مەن سىناقتار جٷرگٸزۋ كەزٸندەگٸ رادياتسييالىق ەسەردەن, ولاردىڭ سالدارىنان العان مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدارعا سەبەپ-سالدارلىق بايلانىسى انىقتالعان جاعدايدا مٷگەدەكتٸگٸ بويىنشا مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك جەردەماقى تاعايىندالادى:
– I توپ – 2,81 ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸ نەمەسە 91 797 تەڭگە;
– II توپ – 2,40 ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸ نەمەسە 78 403 تەڭگە;
– III توپ – 2,01 ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸ نەمەسە 65 663 تەڭگە.
بۇرىنعى سەمەي وبلىسىنىڭ اۋماعىندا جەنە پاۆلودار, شىعىس قازاقستان جەنە قاراعاندى وبلىستارىنىڭ پوليگونعا ٸرگەلەس اۋداندارىندا تۇراتىن جەنە تۇرعان ازاماتتار ٷشٸن يادرولىق سىناقتاردان كەلتٸرٸلگەن زالال ٷشٸن بٸرجولعى اقشالاي ٶتەماقى كٶزدەلگەن.
ٶتەماقى مٶلشەرٸ تۇراتىن ايماعىنا, كەزەڭٸنە جەنە ٶتەماقى بەرٸلگەن كٷنٸ قولدانىلاتىن ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشتٸڭ شاماسىنا قاراي جەكە ايقىندالادى.
1996 جىلدان 2020 جىلعا دەيٸن اتالعان ٶتەماقىنى 16,4 ملرد تەڭگە سوماسىندا 1,1 ملن-نان استام ادام الدى.
سونداي-اق رادياتسييالىق قاتەر اۋماقتارىندا تۇراتىن قازاقستاندىقتاردىڭ رادياتسييالىق ەسەردەن زارداپ شەككەن ادام مەرتەبەسٸ بولعان كەزدە قوسىمشا ەڭبەكاقى جەنە جىل سايىنعى اقى تٶلەنەتٸن قوسىمشا دەمالىس الۋعا قۇقىعى بار.
بۇدان باسقا, تٶتەنشە جەنە ەڭ جوعارى رادياتسييالىق قاتەر ايماقتارىندا 1949 جىلعى 29 تامىز بەن 1963 جىلعى 5 شٸلدە ارالىعىنداعى كەزەڭدە كەمٸندە 5 جىل تۇرعان ادامداردىڭ جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن جەڭٸلدٸكپەن تاعايىنداۋعا قۇقىعى بار (ەرلەر – 50 جاس, ەيەلدەر – 45 جاس).
