بٷگٸن «قازمەديا» ورتالىعىندا ەلٸمٸزدٸڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ باسشىلارى 2019 جىلعى 9 ماۋسىمدا ٶتەتٸن كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتٸك سايلاۋ ناۋقانىن اقپاراتتىق جاعىنان قامتاماسىز ەتكەن كەزدە ەدەپ نورمالارىن ۇستانۋ تۋرالى حارتييا قابىلدادى. وىرماندار نازارىنا حارتييا تولىق مەتٸنٸن ۇسىنامىز.
سٶز بوستاندىعى ادام قۇقىعىنىڭ اجىراماس بٸر بٶلٸگٸ بولىپ تابىلاتىنىنا, ال ادام قۇقىقتارىنىڭ جالپىعا بٸردەي دەكلاراتسيياسىنىڭ 19 بابى ەر ادامنىڭ اقپاراتتى ەركٸن ٸزدەپ, الۋ جەنە تاراتۋ بوستاندىعىنا قۇقىعىن بەكٸتەتٸنٸنە نازار اۋدارا وتىرىپ;
قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيياسىنىڭ سٶز بوستاندىعى تۋرالى, ەركٸمنٸڭ زاڭ جٷزٸندە تىيىم سالىنباعان كەز كەلگەن تەسٸلمەن ەركٸن اقپارات الۋعا جەنە تاراتۋعا قۇقىعى تۋرالى, تسەنزۋراعا تىيىم سالۋ تۋرالى, رەسپۋبليكانىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇرىلىسىن كٷشتەپ ٶزگەرتۋدٸ, ونىڭ تۇتاستىعىن بۇزۋدى, مەملەكەت قاۋٸپسٸزدٸگٸنە نۇقسان كەلتٸرۋدٸ, سوعىستى, ەلەۋمەتتٸك, نەسٸلدٸك, ۇلتتىق, دٸني, تەكتٸك-توپتىق جەنە رۋلىق استامشىلىقتى, سونداي-اق قاتىگەزدٸك پەن زورلىق-زومبىلىققا باس ۇرۋدى ناسيحاتتاۋعا نەمەسە ٷگٸتتەۋگە جول بەرمەۋ تۋرالى ەرەجەلەرٸن باسشىلىققا الا وتىرىپ;
تۇڭعىش پرەزيدەنت - ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تەۋەلسٸزدٸكتٸ نىعايتۋ, ەكونوميكا, مەملەكەت پەن قوعامنىڭ تۇراقتى دامۋى بويىنشا باعامىنىڭ ساباقتاستىعى مەن تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ شەشٸلٸپ جاتقان كەزدەگٸ ەلٸمٸز دامۋىنىڭ تاريحي ماڭىزدى سەتٸندە, ەلٸمٸزدٸڭ قوعامدىق-ساياسي ٶمٸرٸ تۋرالى اقپاراتتى قازاقستاندىقتارعا وبەكتيۆتٸ تٷردە بەرۋ بويىنشا جوعارى جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەزٸنە وتىرىپ;
قازاقستان حالقىنىڭ بٸرلٸگٸن, ونىڭ اۋىزبٸرلٸگٸن جەنە ەلەمنٸڭ ەڭ دامىعان 30 ەلٸنٸڭ قاتارىنا كٸرۋ - قازاقستان دامۋىنىڭ ححٸ عاسىردىڭ ورتاسىنداعى باستى ماقساتىنا جەتۋ ٷشٸن ەكونوميكانى, ەلەۋمەتتٸك كەڭٸستٸكتٸ, قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋدىڭ ستراتەگييالىق مٸندەتتەرٸنە ۇستانۋشىلىعىن تولىقتاي قولداپ;
بۇقارالىق اقپارات بوستاندىعىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەموكراتييالىق جەنە تۇراقتى دامۋىنىڭ باستى كەپٸلٸ بولىپ تابىلاتىن ەركٸن جەنە ادال سايلاۋدىڭ ٶتكٸزٸلۋٸن قاراستىرا وتىرىپ, بٸز, قازاقستان جۋرناليستەرٸ جەنە باق سالاسىنداعى ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٶتكٸزٸلەتٸن سايلاۋى بويىنشا سايلاۋ كامپانيياسى كەزٸندە وسى حارتييانىڭ قاعيدالارى مەن ەرەجەلەرٸن ساقتاۋعا مٸندەتتەنەمٸز.
1. وسى حارتييا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسىنا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭىنا جەنە «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى» زاڭىنا سەيكەس ەزٸرلەندٸ.
2. وسى حارتييانىڭ باستى ماقساتتارى مىناداي: - سايلاۋ بارىسىنىڭ بارلىق كەزەڭدەرٸن - ورتالىق جەنە باسقا سايلاۋ كوميسسيسيانىڭ قىزمەتٸ تۋرالى, سايلاۋ كامپانيياسىنىڭ نەگٸزگٸ كەزەڭدەرٸ تۋرالى, پرەزيدەنتٸككە ٷمٸتكەرلەر مەن ولاردىڭ سايلاۋ الدىنداعى اكتسييالارى تۋرالى, داۋىس بەرۋ قورتىندىسىنىڭ تەرتٸبٸ, بارىسى جەنە ٶتكزٸزٸلۋٸ تۋرالى باق-نىڭ كەسٸبي, وبەكتيۆتٸ جەنە جەدەل تٷردە كٶرسەتۋٸ ارقىلى ازاماتتاردىڭ سايلاۋ قۇقىعىنىڭ تولىق ٸسكە اسىرىلۋىنا جەردەمدەسۋ; - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماسىنا سەيكەس بارلىق تٸركەلگەن پرەزيدەنتٸككە ٷمٸتكەرلەردٸڭ باق-نا بٸردەي رۇقساتتى بەرۋ;
- سايلاۋ پروتسەسٸنٸڭ بارىسى مەن ونىڭ نەتيەجەلەرٸ تۋرالى, سونداي-اق بارلىق پرەزيدەنتٸككە ٷمٸتكەرلەر مەن ولاردىڭ سايلاۋ شتابتارىنىڭ قىزمەتٸ, كٶزقاراستارى مەن ساياسي ۇستانىمدارى, باعدارلامالارى تۋرالى وتاندىق باق-نىڭ ادەكۆاتتى, تولىق جەنە انىق مەلٸمدەۋٸن قامتاماسىز ەتۋ;
- باق-دا سايلاۋ كامپانيياسىن ۇيىمداستىرۋ, ٶتكٸزۋ جەنە نەتيجەلەرٸنە قاتىستى تەكسەرٸلمەگەن جەنە دەيەكسٸز اقپاراتتىڭ تارالماۋىنا قارسى ەرەكەت ەتۋ, سونىڭ ٸشٸندە سايلاۋشىلاردىڭ ەلەكتورالدىق تالعاۋلارىن كٶرسەتەتٸن قوعامدىق پٸكٸر ساۋالنامالارىنىڭ نەتيجەلەرٸن جارييالاعان كەزدە.
3. وسى حارتيياعا قوسىلعان جەنە قول قويعان بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى, جۋرناليستەر مەن ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٶتكٸزٸلەتٸن سايلاۋدى اقپاراتتىق جاعىنان قامتاماسىز ەتكەن كەزدە مىناداي قاعيدالارعا ۇستانۋشىلىعىن مەلٸمدەيدٸ:
1) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىن, كەسٸبي ەتيكا نورمالارىن جەنە جۋرناليستەردٸڭ مٸنەز-قۇلىق ەرەجەسٸن مٷلتٸكسٸز ساقتاۋ;
2) پرەزيدەنتٸككە ٷمٸتكەرلەر تۋرالى, سايلاۋ كامپانيياسى كەزٸندە ولاردىڭ باعدارلامالارى مەن قىزمەتٸ تۋرالى ماتەريالداردىڭ وبەكتيۆتٸلٸگٸ جەنە بەيتاراپتىلىعى;
3) سايلاۋ پروتسەسٸنە جەنە پرەزيدەنتٸككە ٷمٸتكەرلەردٸڭ ۇستانىمدارىنا قاتىستى اقپارات كٶزدەرٸن مۇقييات تەكسەرۋ, ەسٸرەسە ولار كٷمەن تۋعىزعان جاعدايدا, سونداي-اق پرەزيدەنتكە ٷمٸتكەرلەردٸڭ نامىسىنا, ابىرويىنا جەنە ٸسكەرلٸك بەدەلٸنە ەدەيٸ نۇقسان تيگٸزەتٸن ماتەريالداردىڭ جارييالانۋىن بولدىرماۋ;
4) سوتسيولوگييالىق ساۋلنامالاردى ٶتكٸزۋ مەن جارييالاۋدىڭ بەلگٸلەنگەن تەرتٸبٸن جەنە جاعدايلارىن قولدانۋ, سونىڭ ٸشٸندە بۇل داۋىس بەرۋدٸڭ الداعى كٷنٸندەگٸ نەتيجەلەرٸنٸڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ ەمەس, تەك ناقتى بٸر كٷندەگٸ قوعامدىق پٸكٸردٸ جازىپ الۋ ەكەندٸگٸ تۋرالى اۋديتورييانى ەسكەرتۋمەن جارييالانۋىن سٷيەمەلدەۋگە;
5) سايلاۋعا دەيٸن 5 كٷن بۇرىن جەنە داۋىس بەرۋ كٷنٸندە قوعامدىق پٸكٸر ساۋالنامالارىنىڭ نەتيجەلەرٸ تۋرالى ماتەريالداردى, سايلاۋ كامپانيياسىنىڭ جەنە باسقا دا ەلەكتورالدى زەرتتەۋلەردٸڭ نەتيجەلەرٸنٸڭ بولجامدارىن جارييالاۋدان جەنە تاراتۋدان باس تارتۋ;
6) اقپاراتتىق حابارلامالار جەنە پرەزيدەنتكە ٷمٸتكەرلەردٸ قولداۋ رەتٸندەگٸ اگيتاتسييالىق جارييالانىمدار اراسىنداعى ايقىن جەنە بٸر مەندٸ ايىرماشىلىقتى ٶتكٸزۋ.
4. وسى حارتييا ٶزارا قۇرمەتكە, مٷددەلەردٸ ماقۇلداۋعا جەنە ەسەپكە الۋعا, ساياسي مەدەنيەت نورمالارىنا ۇستانۋشىلىققا, شىنايى جەنە تولىق اقپاراتتى شارتسىز پايدالانۋعا نەگٸزدەلگەن باق جەنە سايلاۋ پروتسەسٸنٸڭ بارلىق سۋبەكتٸلەرٸ اراسىنداعى ٶزارا قارىم-قاتىناستىڭ جٷيەسٸن قۇرۋدى كٶزدەيدٸ.
5. وسى حارتييا قوعام مەن مەملەكەت مٷددەلەرٸن ەسەپكە الۋ ارقىلى كٶپشٸلٸك مويىنداعان ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ ابسوليۋتتٸ ارتىقشىلىعىنا جەتۋگە باعىتتالعان جەنە ٶزارا قۇرمەتكە, قوعامدىق بەتۋالاستىققا نەگٸزدەلگەن, سايلاۋ پروتسەسٸن مەلٸمدەگەن كەزدە تۋىندايتىن مەسەلەلەردٸ كٷشتەپ نەمەسە زورلىقپەن شەشۋ نىساندارىن بولعىزبايتىن ساياسي ٶزارا ەرەكەتتەستٸكتٸڭ نىساندارىن ەسكەرەدٸ.
6. وسى حارتييا بارلىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى, بٸرلەستٸكتەر جەنە ونىڭ ماقساتتارىنا, قاعيداتتارىنا جەنە قاعيدالارىنا ورتاقتاساتىن تۇلعالار ٷشٸن قول قويۋعا اشىق بولىپ تابىلادى.
