© Sputnik / ابزال كاليەۆ
2003 جىلدان باستاپ قازاقستانداعى ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىنا بٸرجولعى اقشالاي ٶتەماقى جەنە ارنايى مەملەكەتتٸك جەردەماقى رەتٸندە 19,8 ملرد تەڭگە تٶلەندٸ. بيىل بۇل ماقساتقا 2,7 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات قاراستىرىلعان, دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات» ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
"2003-2023 جىلدار ارالىعىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 2,9 ملرد تەڭگە سوماسىندا بٸرجولعى اقشالاي ٶتەماقى تٶلەندٸ. ٶتەماقى مٶلشەرٸ 2 769 تەڭگە مەن (3/4 اەك) 369 200 تەڭگە (100 اەك) ارالىعىندا. 2024 جىلعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە اتالعان ماقساتتارعا 1,2 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان", – دەپ حابارلادى ەحەقم ەلەۋمەتتٸك كٶمەك دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى اينۇر ابدىراحمانوۆا.
بۇدان باسقا, ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىنا, سونداي-اق ساياسي قۋعىن-سٷرگٸننەن زارداپ شەككەن, مٷگەدەكتٸگٸ بار نەمەسە زەينەتكەرلەر بولىپ تابىلاتىن ادامدارعا ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸڭ ٶزگە دە تٷرلەرٸنە قاراماستان 1,23 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش مٶلشەرٸندە (2024 جىلى – 4 542 تەڭگە) ارناۋلى مەملەكەتتٸك جەردەماقى تٶلەنەدٸ.
"2005 جىلدان باستاپ 2023 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭدە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 16,9 ملرد تەڭگە سوماسىندا ارناۋلى مەملەكەتتٸك جەردەماقى تٶلەندٸ. 2024 جىلى ارناۋلى مەملەكەتتٸك جەردەماقى تٶلەۋگە 1,5 ملرد تەڭگە جوسپارلانعان. بيىلعى 1 مامىرداعى جاعداي بويىنشا 26 833 جاپپاي ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇربانى جەنە ساياسي قۋعىن-سٷرگٸننەن زارداپ شەككەن ازامات ارناۋلى مەملەكەتتٸك جەردەماقى الدى", – دەدٸ اينۇر ابدىراحمانوۆا.
اقتالعان ازاماتتاردىڭ, سونداي-اق ساياسي قۋعىن-سٷرگٸننەن زارداپ شەككەن دەپ تانىلعان, مٷگەدەكتٸگٸ بار نەمەسە زەينەتكەر سانالاتىن ادامداردىڭ بٸرٸنشٸ كەزەكتە:
باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىندا ۇستالعان, جازاسىن ٶتەگەن, باسقا ەلدٸ مەكەمەندەرگە جٸبەرٸلگەن, ارنايى ەلدٸ مەكەندەردە ەركٸندٸگٸ شەكتەلٸپ, مەجبٷرلٸ ەڭبەكپەن اينالىسقان جەنە مەجبٷرلەپ پسيحياترييالىق مەكەمەلەردە ەمدەۋدە بولعان ۋاقىتىنىڭ ٷش ەسە مٶلشەردە زەينەتاقى الۋ ٷشٸن قاتىسۋ ٶتٸلٸنە ەسەپتەلۋٸنە;
ولارعا ىڭعايلى ۋاقىتتا كەزەكتٸ ەڭبەك دەمالىسىن الۋ, سونداي-اق جىلىنا ەكٸ اپتاعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە جالاقىسى ساقتالمايتىن قوسىمشا دەمالىس الۋ;
تەلەفونداردى بٸرٸنشٸ كەزەكتە ورناتۋ;
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سەيكەس قارتتار مەن مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدارعا ارنالعان ينتەرنات-ٷيلەرگە بٸرٸنشٸ كەزەكتە ورنالاستىرۋ, ولاردا تولىق مەملەكەتتٸك قامتاماسىز ەتۋدە تۇرۋ;
پروتەزدٸك-ورتوپەدييالىق بۇيىمدارمەن جەڭٸلدٸكپەن قامتاماسىز ەتۋ;
وڭالتۋعا بايلانىستى مەسەلەلەر بويىنشا ادۆوكاتتاردان تەگٸن كەڭەس الۋعا قۇقىعى بار.
بۇدان باسقا, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار جەرگٸلٸكتٸ ٶكٸلدٸ ورگانداردىڭ شەشٸمٸ بويىنشا ساياسي قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىراعان جەنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سەيكەس اقتالعان ادامدارعا ماتەريالدىق جەنە باسقا دا كٶمەك تٷرلەرٸن كٶرسەتۋ جٶنٸندە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەر ەسەبٸنەن قوسىمشا شارالار بەلگٸلەۋگە قۇقىلى.
2024 جىلى جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبٸنەن 31 مامىرعا قاراي 9 668 ازاماتقا 9 230 تەڭگەدەن 38 448 تەڭگەگە دەيٸن 223,8 ملن تەڭگە سوماسىندا بٸرجولعى ماتەريالدىق كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ.
31 مامىر - ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن جەنە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كٷنٸ.
1921-1954 جىلدار ارالىعىنداعى كەزەڭدە "حالىق جاۋلارىن" انىقتاۋ ساياساتىنىڭ سالدارىنان قازاقستاندا 100 مىڭ ادام سوتتالدى, ولاردىڭ 25 مىڭى ەڭ جوعارى جازالاۋ شاراسى – اتۋ جازاسىنا كەسٸلدٸ.
ميلليونداعان قازاقستاندىق 1932-33 جىلدارى اشارشىلىقتىڭ قۇربانى بولدى.
رەسپۋبليكا اۋماعىندا گۋلاگ قۇرىلىمىنىڭ ەڭ ٸرٸ لاگەرلەرٸ – الجير, ستەپلاگ, كارلاگ بولدى. قۋعىن-سٷرگٸن جىلدارى قازاقستان لاگەرلەرٸنە 5 ملن-نان استام ادام جەر اۋدارىلدى. كەيبٸر مەلٸمەتتەر بويىنشا, تۇتقىنداردىڭ جالپى سانى بۇل ساننان ەدەۋٸر كٶپ.
1930-1940 جىلدارى قازاقستان ميلليونداعان كەڭەس ازاماتى ٷشٸن دەپورتاتسييا ورنى بولدى. 1937 جىلدىڭ كٷزٸندە رەسپۋبليكاعا جٷزدەگەن مىڭ كەرٸس, تٷرٸك, يراندىق, كٷرد پەن ەزەربايجان قونىس اۋداردى. سونداي-اق سوعىس جىلدارىندا ەلگە نەمٸستەر, گرەكتەر, شەشەندەر, ينگۋشتار, قاراشايلار, بالقارلار, قىرىم تاتارلارى جەنە باسقا دا حالىقتار جەر اۋدارىلدى. ولاردىڭ سانى 1 ميلليون 200 مىڭنىڭ شاماسىندا.
