فوتو: نيكولاي كوزين / ايف
مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ «2023 جىلعا ارنالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ ستيپەنديياسىن جوعارى جەنە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارى اراسىندا بٶلۋ تۋرالى» بۇيرىق دايىندادى, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
اتاپ ايتقاندا, ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتار اراسىندا 20 ستيپەندييا بٶلٸنەدٸ:
«قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتوريياسى» رمۋ – 4 (ستۋدەنتتەر);
«قازاق ۇلتتىق ٶنەر ۋنيۆەرسيتەتٸ» رمۋ – 12 (ستۋدەنتتەر) جەنە 1 ماگيسترانت;
«تەمٸربەك جٷرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ٶنەر اكادەميياسى» رمۋ – 4 (ستۋدەنتتەر).
قۇجات 8 جەلتوقسانعا دەيٸن قوعامدىق تالقىلاۋ ٷشٸن «اشىق قۇقىقتىق رەگلامەنت» سايتىندا ورنالاستىرىلعان.
پرەزيدەنتتٸك ستيپەندييانىڭ مٶلشەرٸ ستۋدەنتتەر ٷشٸن 73 320 تەڭگە, ماگيسترانتتار ٷشٸن 173 974 تەڭگە.
بۇعان دەيٸن قازاقستاندا جوعارى بٸلٸم 14 پايىزعا قىمباتتاعانى حابارلانعان بولاتىن. استاناداعى جوعارى وقۋ ورىندارىندا بٸلٸم باعاسىنىڭ ايتارلىقتاي ٶسۋٸ 26,8%-دى قۇرادى.
بٸر جىل ٸشٸندە قازاقستاندا جوعارى بٸلٸمنٸڭ قۇنى 13,9%-عا ٶستٸ. ەلورداداعى جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقۋ اقىسى ەڭ كٶپ ٶستٸ, دەپ حابارلايدى Zakon.kz.
Finprom.kz 15 قاراشادا حابارلاعانداي, 2023 جىلعى قازاندا قازاقستاندا جوعارى بٸلٸم بەرۋ قىزمەتتەرٸنٸڭ باعاسى 2022 جىلعى قازانمەن سالىستىرعاندا 13,9%-عا ٶستٸ. استاناداعى جوعارى وقۋ ورىندارىندا بٸلٸم باعاسىنىڭ ايتارلىقتاي ٶسۋٸ 26,8%-دى قۇرادى.
سونداي-اق, ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا (+25,3%), پاۆلودار (+25,1%), جامبىل (+22,2%) جەنە جەتٸسۋ (+21,5%) وبلىستارىندا جوعارى بٸلٸمنٸڭ قۇنى ايتارلىقتاي ٶسكەن. بٸلٸم بەرۋدەگٸ ەڭ ارزان ٶسٸم قىزىلوردا وبلىسىنداعى جوعارى وقۋ ورىندارىندا بولدى (+4,9). ال بٸر عانا وبلىستا – الماتى وبلىسىندا جوعارى بٸلٸم بٸر جىل ٸشٸندە بٸرشاما ارزاندادى (-0,3%).
الماتىدا ۋنيۆەرسيتەتتٸك بٸلٸم 16,4%-عا, شىمكەنتتە 9,7%-عا قىمباتتادى.
سونىمەن قاتار, 2023 جىلدىڭ ەكٸنشٸ توقسانىندا قازاقستاندا 129,2 ملرد تەڭگەگە جوعارى بٸلٸم بەرۋ قىزمەتٸ كٶرسەتٸلگەن. بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 7,1 پايىزعا ارتىق. ٶڭٸرلەرگە كەلەتٸن بولساق, اقىلى جوعارى بٸلٸم بەرۋ سەكتورى الماتى (48,3 ملرد تەڭگە, نارىق ٷلەسٸ 37,4%), استانا (23,6 ملرد تەڭگە) جەنە شىمكەنت (10,7 ملرد تەڭگە) قالالارىندا بارىنشا دامىعان. 2023 جىلعى قاڭتار-قىركٷيەك ارالىعىندا جوعارى بٸلٸم سالاسىنداعى نەگٸزگٸ كاپيتالعا ينۆەستيتسييا 2022 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 11%-عا ازايىپ, 16,6 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى.
بۇعان دەيٸن ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى قازاقستاندىقتاردىڭ تٶرتتەن بٸرٸنەن استامىنىڭ جوعارى بٸلٸمٸ بار ەكەنٸن حابارلاعان بولاتىن.
قازاقستاندىقتاردىڭ تٶرتتەن بٸرٸنەن استامى جوعارى بٸلٸمدٸ. بۇل 2021 جىلعى حالىق ساناعىنىڭ مەلٸمەتتەرٸ. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ 6 قاراشادا حابارلاۋىنشا, حالىق ساناعى 2021 جىلى 3,7 ميلليون قازاقستاندىقتىڭ جوعارى بٸلٸمٸ بار ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. ەلٸمٸزدە تاعى 4,1 ميلليون ادامنىڭ ارناۋلى ورتا بٸلٸمٸ, 4,9 ميلليونىنىڭ ورتا بٸلٸمٸ بولدى.
«2009 جىلى حالىق ساناعىمەن سالىستىرعاندا جوعارى بٸلٸمدٸ حالىقتىڭ ٷلەسٸ 2021 جىلى 19,8%-دان 27,6%-عا استى. ٶڭٸرلەر اراسىندا جوعارى بٸلٸم بارلاردىڭ ەڭ كٶپ سانى الماتى وبلىسىندا – 404,8 ادامنىڭ ادام. «ەربٸر وبلىستىق جوعارى بٸلٸمدٸ حالىق ورتالىعى» استانا قالاسى كٶش باستاپ تۇر – ەلوردا حالقىنىڭ 25,5 اقىسى», – «حابارلايدى ۇلتتىق» ستاتيستيكالىق بيۋروسى.
قازاقستاندا جوعارى بٸلٸمٸ بار ەرلەر مەن ەيەلدەردٸڭ ٷلەسٸ بٸردەي دەرلٸك: ەرلەر 27,9%, ەيەلدەر 27,3%. ەربٸر مىڭ قازاقستاندىققا جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ديپلومى بار 276 ادام كەلەدٸ.
2009 جىلدان باستاپ ورتا ارناۋلى بٸلٸمٸ بار ازاماتتاردىڭ سانى 27,6%-دان 30,8%-عا ٶستٸ. تٷركٸستان وبلىسى تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸمٸ بار حالىق ٷلەسٸ بويىنشا كٶش باستاپ تۇر.
تاعى 120,8 مىڭ قازاقستاندىقتىڭ عىلىمي دەرەجەسٸ بار. كٶبٸنەسە بۇل (17,8%) 30-34 جاس ارالىعىنداعى ادامدار. كٶپشٸلٸگٸنٸڭ ماگيستر دەرەجەسٸ بار (96,9 مىڭ ادام), رەسپۋبليكادا عىلىم كانديداتتارى (16,8 مىڭ ادام), عىلىم دوكتورلارى (4,9 مىڭ ادام) جەنە فيلوسوفييا دوكتورلارى (4,5 مىڭ ادام) ەلدەقايدا از.
بۇعان دەيٸن عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جالعان ديپلوم ساۋداسى تۋرالى ايتقان بولاتىن.
مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸ «2023 جىلعا ارنالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ ستيپەنديياسىن جوعارى جەنە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارى اراسىندا بٶلۋ تۋرالى» بۇيرىق دايىندادى. اتاپ ايتقاندا, ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتار اراسىندا 20 ستيپەندييا بٶلٸنەدٸ.
