Foto: Nikolai Kozin / AiF
Mádeniet jáne aqparat ministrligi «2023 jylǵa arnalǵan Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń stipendiiasyn joǵary jáne joǵary oqý ornynan keiingi bilim berý uiymdary arasynda bólý týraly» buiryq daiyndady, – dep habarlaidy «Ult aqparat».
Atap aitqanda, stýdentter men magistranttar arasynda 20 stipendiia bólinedi:
«Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatoriiasy» RMÝ – 4 (stýdentter);
«Qazaq ulttyq óner ýniversiteti» RMÝ – 12 (stýdentter) jáne 1 magistrant;
«Temirbek Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademiiasy» RMÝ – 4 (stýdentter).
Qujat 8 jeltoqsanǵa deiin qoǵamdyq talqylaý úshin «Ashyq quqyqtyq reglament» saitynda ornalastyrylǵan.
Prezidenttik stipendiianyń mólsheri stýdentter úshin 73 320 teńge, magistranttar úshin 173 974 teńge.
Buǵan deiin Qazaqstanda joǵary bilim 14 paiyzǵa qymbattaǵany habarlanǵan bolatyn. Astanadaǵy joǵary oqý oryndarynda bilim baǵasynyń aitarlyqtai ósýi 26,8%-dy qurady.
Bir jyl ishinde Qazaqstanda joǵary bilimniń quny 13,9%-ǵa ósti. Elordadaǵy joǵary oqý oryndarynda oqý aqysy eń kóp ósti, dep habarlaidy Zakon.kz.
Finprom.kz 15 qarashada habarlaǵandai, 2023 jylǵy qazanda Qazaqstanda joǵary bilim berý qyzmetteriniń baǵasy 2022 jylǵy qazanmen salystyrǵanda 13,9%-ǵa ósti. Astanadaǵy joǵary oqý oryndarynda bilim baǵasynyń aitarlyqtai ósýi 26,8%-dy qurady.
Sondai-aq, sarapshylardyń pikirinshe, Shyǵys Qazaqstan oblysynda (+25,3%), Pavlodar (+25,1%), Jambyl (+22,2%) jáne Jetisý (+21,5%) oblystarynda joǵary bilimniń quny aitarlyqtai ósken. Bilim berýdegi eń arzan ósim Qyzylorda oblysyndaǵy joǵary oqý oryndarynda boldy (+4,9). Al bir ǵana oblysta – Almaty oblysynda joǵary bilim bir jyl ishinde birshama arzandady (-0,3%).
Almatyda ýniversitettik bilim 16,4%-ǵa, Shymkentte 9,7%-ǵa qymbattady.
Sonymen qatar, 2023 jyldyń ekinshi toqsanynda Qazaqstanda 129,2 mlrd teńgege joǵary bilim berý qyzmeti kórsetilgen. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 7,1 paiyzǵa artyq. Óńirlerge keletin bolsaq, aqyly joǵary bilim berý sektory Almaty (48,3 mlrd teńge, naryq úlesi 37,4%), Astana (23,6 mlrd teńge) jáne Shymkent (10,7 mlrd teńge) qalalarynda barynsha damyǵan. 2023 jylǵy qańtar-qyrkúiek aralyǵynda joǵary bilim salasyndaǵy negizgi kapitalǵa investitsiia 2022 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 11%-ǵa azaiyp, 16,6 mlrd teńgeni qurady.
Buǵan deiin Ulttyq statistika biýrosy qazaqstandyqtardyń tórtten birinen astamynyń joǵary bilimi bar ekenin habarlaǵan bolatyn.
Qazaqstandyqtardyń tórtten birinen astamy joǵary bilimdi. Bul 2021 jylǵy halyq sanaǵynyń málimetteri. Ulttyq statistika biýrosynyń 6 qarashada habarlaýynsha, halyq sanaǵy 2021 jyly 3,7 million qazaqstandyqtyń joǵary bilimi bar ekenin kórsetti. Elimizde taǵy 4,1 million adamnyń arnaýly orta bilimi, 4,9 millionynyń orta bilimi boldy.
«2009 jyly halyq sanaǵymen salystyrǵanda joǵary bilimdi halyqtyń úlesi 2021 jyly 19,8%-dan 27,6%-ǵa asty. Óńirler arasynda joǵary bilim barlardyń eń kóp sany Almaty oblysynda – 404,8 adamnyń adam. «Árbir oblystyq joǵary bilimdi halyq ortalyǵy» Astana qalasy kósh bastap tur – elorda halqynyń 25,5 aqysy», – «habarlaidy Ulttyq» statistikalyq biýrosy.
Qazaqstanda joǵary bilimi bar erler men áielderdiń úlesi birdei derlik: erler 27,9%, áielder 27,3%. Árbir myń qazaqstandyqqa joǵary oqý ornynyń diplomy bar 276 adam keledi.
2009 jyldan bastap orta arnaýly bilimi bar azamattardyń sany 27,6%-dan 30,8%-ǵa ósti. Túrkistan oblysy tehnikalyq jáne kásiptik bilimi bar halyq úlesi boiynsha kósh bastap tur.
Taǵy 120,8 myń qazaqstandyqtyń ǵylymi dárejesi bar. Kóbinese bul (17,8%) 30-34 jas aralyǵyndaǵy adamdar. Kópshiliginiń magistr dárejesi bar (96,9 myń adam), respýblikada ǵylym kandidattary (16,8 myń adam), ǵylym doktorlary (4,9 myń adam) jáne filosofiia doktorlary (4,5 myń adam) áldeqaida az.
Buǵan deiin Ǵylym jáne joǵary bilim ministrligi áleýmettik jelide jalǵan diplom saýdasy týraly aitqan bolatyn.
Mádeniet jáne aqparat ministrligi «2023 jylǵa arnalǵan Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń stipendiiasyn joǵary jáne joǵary oqý ornynan keiingi bilim berý uiymdary arasynda bólý týraly» buiryq daiyndady. Atap aitqanda, stýdentter men magistranttar arasynda 20 stipendiia bólinedi.
