عىلىم, بiلiم, مەديتسينا سالاسىندا جٷرگەننەن كەيiن ەرتٷرلi بۋىن ٶكiلدەرiمەن كٷن سايىن كەزدەسiپ, پiكiرلەسiپ وتىرامىز. قازاق قوعامىندا رۋحاني جاڭعىرۋ تۋرالى پرەزيدەنتiمiزدiڭ ماقالاسى جارييالانعان كٷننەن تەلەديداردا سۇحباتتار, باسپاسٶز بەتiندە جاپپاي ماقالالار جازىلۋدا. بايقاساڭىز, رۋحاني جاڭعىرۋ تۋرالى بيىل عانا سٶز ەتiلiپ, بيىل عانا رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ اينالاسىندا جۇمىس iستەپ جاتقان سيياقتى كٶرiنەمiز. شىندىعىندا, رۋحاني جاڭعىرۋ – بٷگiن نەمەسە ەرتەڭمەن ٶلشەنەتiن جۇمىس ەمەس. رۋحاني جاڭعىرۋ — عۇمىر بويى جاڭارىپ, تولىعىپ, بiزدiڭ بويىمىزدا جەتiلiپ وتىراتىن قاسيەت. ول قاسيەتتi رۋحانييات دەپ اتاساق تا بولادى. رۋحانييات ادامعا ەدەبيەت, ٶنەر, حالىق دانالىعى, سالت, مەدەني دەستٷرلەر, عىلىم, بiلiم ارقىلى كەلەدi. مەدەنيەت ەرتٷرلi قۇندىلىقتاردىڭ بiرلiگi رەتiندە ادامدى رۋحاني بوستاندىققا جەتەلەيدi. رۋحاني قۇندىلىقتار ٶمiرگە ماعىنا بەرەدi, بولاشاققا جول اشادى. رۋحانيياتتى قادiرلەيتiن قوعامنىڭ عانا بولاشاعى بار. رۋحاني مەدەنيەت ادامنىڭ اينالاسىنداعى ادامدارمەن قارىم-قاتىناسى, ادامشىلىعى, ۇياتتىلىعى, تەربيەلiگi, زييالىلىعى, قاراپايىمدىلىعى ارقىلى كٶرiنەدi. ادامنىڭ ادامگەرشiلiك قاسيەتتەرiنiڭ جوعارىلىعى - رۋحانيلىقتىڭ نەگiزi.
ال, ٶنەر, ەدەبيەت, عىلىم مەن بiلiم ادامعا تەربيەلەۋ مەن ەڭبەكتەنۋدiڭ ارقاسىندا كەلەدi. پرەزيدەنتiمiزدiڭ رۋحاني جاڭعىرۋ دەگەنi – جوعارىداعى قۇندىلىقتاردى اتاپ ٶتۋدi عانا ماقسات تۇتپايدى. «مەن حالقىمنىڭ تاعلىمى مول تاريحى مەن ىقىلىم زاماننان ارقاۋى ٷزiلمەگەن ۇلتتىق سالت-دەستٷرلەرiن الداعى ٶركەندەۋدiڭ بەرiك دiڭi ەتە وتىرىپ, ەربiر قادامىن نىق باسۋىن, بولاشاققا سەنiممەن بەت الۋىن قالايمىن. بۇل رەتتە, تۇتاس قوعامنىڭ جەنە ەربiر قازاقستاندىقتىڭ ساناسىن جاڭعىرتۋدىڭ بiرنەشە باعىتىن اتاپ ٶتەر ەدiم» دەپ بەسەكەلiك قابiلەت, پراگماتيزم, ۇلتتىق بiرەگەيلiكتi ساقتاۋ, بiلiمنiڭ سالتانات قۇرۋى, قازاقستاننىڭ ەۆوليۋتسييالىق دامۋى, سانانىڭ اشىقتىعى سيياقتى قاعيداتتاردى نەگiزگە الا وتىرىپ, اتقارىلۋعا تيiس مiندەتتەردi العا تارتادى.
جوعارىدا اتالعان قۇندىلىقتار ٶزiم ەڭبەك ەتiپ وتىرعان ورتادا قالاي جٷزەگە اسۋدا? ەندi از-كەم سونى سٶز ەتەلiك. سول قۇندىلىقتاردىڭ ارتىندا تاعى دا رۋحانييات تۇر. ول — حالىق. ولاي دەيتiنiم, قاسيەتتi تٷركiستان قالاسىندا بوي كٶتەرگەن «تٷركiستان» كٶپسالالى جوعارى مەديتسينا كوللەدجi ٶزiنiڭ تاريحىندا كٷن سايىن جاڭارىپ كەلەدi. بiلiم مەن عىلىم, تەربيە, كلينيكالىق ورتالىقتاردىڭ بوي تٷزەۋi, ينفراقۇرىلىم, تاعى باسقا تولىپ جاتقان جاڭالىقتاردىڭ جاڭعىرۋىنا كوللەدجدiڭ وقىتۋشى-پروفەسسورلارى قاتىسىپ, ٶز ٷلەستەرiن قوسۋدا. كٷنi كەشە عانا اشىلعانداي كٶرiنگەن وقۋ ورداسى بٷگiندە جەكە كلينيكاسى بار رەسپۋبليكاداعى جالعىز كوللەدجگە اينالدى.
ستۋدەنتتەردiڭ تەجiريبەسiن شىڭداۋعا ارنالعان «ۆيرتۋالدى كلينيكا», شىعىستىق تەسiلمەن سٷيەك-بۋىن, ومىرتقا اۋرۋلارىن ەمدەيتiن, رەابيليتاتسييالىق جەنە قايتا قالپىنا كەلتiرۋ قىزمەتi بويىنشا جۇمىس اتقاراتىن «جان داۋا» وستەوپاتييالىق مەديتسينا ورتالىعى, بٷگiندە بارلىق تەكسەرۋ تٷرلەرi بويىنشا جەنە مەديتسينالىق قىزمەت كٶرسەتەتiن «سانيتاس» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىعى كوللەدجدiڭ بولاشاق ماماندارىنىڭ مەديتسينالىق بiلiمiن شىڭداۋعا جاسالعان جاڭعىرۋ بولىپ سانالادى.
سونىمەن قاتار, رەسپۋبليكامىزدا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان «دەنساۋلىق» مەملەكەتتiك باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋدىڭ جول كارتاسى جاسالدى. وسىعان وراي «تٷركiستان» كٶپسالالى جوعارى مەديتسينا كوللەدجi 2016 جىلى فينلياندييا مەملەكەتiنiڭ Jamk جەنە Lahti ۋنيۆەرسيتەتتەرiمەن قولدانبالى باكالاۆريات ماماندارىن دايارلاۋدا مەموراندۋم قۇرعان بولاتىن. سوعان سەيكەس وقۋ وردامىزدىڭ كلينيكالىق پەن وقىتۋشىلارى, مەنتور-مەيiربيكەلەر فينلياندييا, امەريكا قۇراما شتاتتارى, رەسەي, ليتۆا, تاعى باسقا شەتەل جەنە وتاندىق ماماندارمەن اعىلشىن تiلiندە ونلاين كۋرستار جٷرگiزدi. ٷستiمiزدەگi وقۋ جىلىندا, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق اياسىندا فيندەرمەن بiرلiكتە وقىتۋ جٷيەسi بويىنشا ماگيستراتۋراعا كوللەدجiمiزدiڭ وقىتۋشىسى اقبوتا ابدۋجاپپاروۆا قابىلداندى. قازiر ول الماتى قالاسىندا بiلiمiن جالعاستىرۋدا.
كوللەدجiمiزدە «مەيiرگەر iسi», «ەمدەۋ iسi» بويىنشا ماماندار دايارلاناتىندىقتان, بارلىق كٷش مامانداردىڭ ساپالى بiلiم الۋىنا جۇمسالادى. بيىل فينلياندييانىڭ تەجiريبەسi نەگiزiندە باكالاۆريات, مەدبيكەلiك بiلiمدi جاڭعىرتۋ شارالارى بويىنشا كوللەدجiمiز 2 جوبانى قولعا الدى.
بiرiنشiسi - تٷركiستان قالاسىنداعى «تٷركiستان» كٶپسالالى جوعارى مەديتسينا كوللەدجi 2017 جىلعى «مەديتسينالىق بiلiمدi جاڭعىرتۋ» جوباسى اياسىندا «تەجiريبەلiك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇجىمدارىندا مەيiرگەرلiك قىزمەتتiڭ جاڭا باسقارۋ جٷيەسiن ەزiرلەۋ جەنە ەنگiزۋ» تارماعىنا سەيكەس پيلوتتىق جوبامەن جۇمىس جاساۋدا. پيلوتتىق جوبانىڭ ماقساتى, تەجiريبەلiك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا مەيiربيكەلiك كەسiپكە جوعارى كوللەدجدەردiڭ كلينيكالىق بازالارىنا سەيكەس حالىقارالىق تالاپتارعا ساي مەيiربيكەلiك قىزمەت كٶرسەتۋدiڭ جاڭا مودەلiن ەزiرلەۋ جەنە ەنگiزۋ بولاتىن. ياعني پيلوتتىق جوبا «مەيiرگەر iسi» ماماندىعى بويىنشا دٷنيەجٷزiلiك مەيiربيكەلەر ۇسىناتىن بiلiكتi مەيiربيكە تەجiريبەسiن جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان.
ەكiنشiسi - ممI پيلوتتىق جوباسى. بۇل جوبا قازاقستاندا العاش 2015 جىلى ەكi جوعارى وقۋ ورنىندا (استانا قالاسىنىڭ مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتi, قاراعاندى مەملەكەتتiك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتi) سىناقتان ٶتكەن ەدi. پيلوتتىق باعدارلاماعا قاتىسقان مۇعالiمدەر مەن ستۋدەنتتەردi تالداۋ جەنە سۇراستىرۋ نەتيجەلەرi بويىنشا تالاپكەرلەردi ديففەرەنتسيالدى iرiكتەۋدiڭ وسى ەدiسiنiڭ وڭ جەنە تەرiس اسپەكتiلەرi انىقتالدى.
ال, كوللەدجدەر اراسىندا ممI پيلوتتىق جوباسى 2017 جىلى 3 وقۋ ورداسىندا («اقتٶبە مەديتسينالىق كوللەدجi» مكقك, «قوستاناي مەديتسينالىق كوللەدجi» مكقك, «تٷركiستان» كٶپسالالى جوعارى مەديتسينا كوللەدجi) ٶتكiزiلدi. مۇنداي جوبالاردىڭ دايىندالۋى - بولاشاق باكالاۆر ماماندارىن باۋلىپ شىعارۋعا كوللەدجدiڭ ساپاسىن سىناقتان ٶتكiزۋ بولاتىن. ەرينە, جوبا سەتتi اياقتالدى.
مەديتسينالىق بiلiم بەرۋ وشاعىندا وسىنداي جۇمىستاردىڭ قارقىندى دامۋى - بولاشاعىمىز ٷشiن اشىلعان ەسiك. ەلباسىمىز ايتقانداي: «ماقساتقا جەتۋ ٷشiن بiزدiڭ سانامىز iسiمiزدەن وزىپ جٷرۋi, ياعني ودان بۇرىن جاڭعىرىپ وتىرۋى تيiس» دەسەك, «رۋحاني جاڭعىرۋ» تٶڭiرەگiندە جاسالاتىن جوسپارلارىمىز مۇنىمەن توقتاپ قالمايدى. ۇلت كٶسەمi ە.بٶكەيحان «رۋحاني مەدەنيەتتiڭ بiر بەلگiسi عىلىم جولىن تانۋ, قول جەتكەنi عىلىم جولىندا iزدەنiپ, ادام بالاسىنا جاقسىلىق جول اشۋ» دەگەن ەدi. ەندەشە, بiزدiڭ iسiمiز بٷگiن باستالىپ, ەرتەڭ توقتاپ قالمايدى. رۋحاني جاڭعىرۋ جالعاسا بەرەدi.
سايلاۋبەك شالحاروۆ,
«دجي-اي» حولدينگiنiڭ پرەزيدەنتi,
مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور.
"وڭتٷستٸك قازاقستان" گازەتٸ
