رەفەرەندۋم سەناتتىڭ ىقپالىن ازايتىپ, مەجٸلٸستٸڭ رٶلٸن ارتتىرادى دەۋ قاتە. مەجٸلٸس دەپۋتاتى عاني تاشقاراەۆ رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا شىعارىلاتىن كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەر تۋرالى وسىنداي پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«پرەزيدەنت, ورتالىق سايلاۋ كوميسسييياسىنىڭ, جوعارى اۋديتورلىق پالاتا تٶراعالارى, سۋديالار ساياسي پارتييالارعا قولداۋ كٶرسەتپەۋٸ كەرەك دەگەن نورما ەنگٸزٸلمەكشٸ. مۇنداي نورما ساياسي پارتييالار اراسىندا تەڭدٸكتٸ ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ەشبٸر پارتيياعا بيلٸك تاراپىنان دا, لاۋازىمدى ادامدار تاراپىنان دا ارتىقشىلىق بەرٸلمەيدٸ. ياعني, ساياسي پارتييالار ٶز كٷشٸنە, ٶز باعدارلاماسىنا سەنٸم ارتاتىن بولادى. ولار حالىقتىڭ قولداۋىنا يە بولۋ ٷشٸن جۇمىس ٸستەي باستايدى. بۇل, ٶز كەزەگٸندە, مىقتى جەنە ەدٸل پارتييالىق جٷيەنٸ قالىپتاستىرۋعا جول اشادى», - دەيدٸ دەپۋتات.
مەجٸلٸس ٶكٸلٸنٸڭ ايتۋىنا قاراعاندا, مەجٸلٸس پەن سەناتتتىڭ ٶكٸلەتٸنە بايلانىستى ٶزگەرتۋلەردٸڭ دە ماڭىزى زور.
«ٶزگەرٸس رەفەرەندۋمدا قولداۋ تاپسا, مەجٸلٸستٸڭ رٶلٸ ارتىپ, سەناتتىڭ ىقپالى ازايادى دەگەن قاتە پٸكٸر. قوس پالاتانىڭ رٶلٸ بٸردەي, تەڭ دەڭگەيدە بولادى. ەشقانداي پالاتاعا ارتىقشىلىق بەرٸلمەيدٸ. زاڭ شىعارۋ پروتسەسٸندە ولاردىڭ دەربەستٸگٸ ساقتالىپ, تيٸمدٸ جەنە نەتيجەلٸ زاڭدار قابىلداۋ ٷشٸن كەسٸبي دەپۋتاتتىق كورپۋستى قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», - دەيدٸ عاني تاشقاراەۆ.
ايتۋىنشا, بٸر مانداتتى اۋماقتىق سايلاۋ وكرۋگٸ بويىنشا سايلانعان دەپۋتاتتى سايلاۋشىلاردىڭ كەرٸ شاقىرىپ الۋى ەنگٸزٸلەدٸ.
ال كونستيتۋتسييالىق زاڭدار پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا قابىلدانادى.
ەندٸ بارلىق زاڭدار سيياقتى ولار دا الدىمەن مەجٸلٸستە, سودان كەيٸن سەناتتا كەزەكپەن قارالماقشى.
«تاعى بٸر ٶزگەرٸسكە توقتالىپ ٶتكٸم كەلەدٸ. ول – داعدارىس جاعدايىنداعى زاڭداردى قابىلداۋدىڭ ەرەكشە تەرتٸبٸ بايلانىستى. پارلامەنت حالىقتىڭ ٶمٸرٸ مەن دەنساۋلىعىنا, كونستيتۋتسييالىق قۇرىلىسقا, قوعامدىق تەرتٸپتٸ قورعاۋعا, سونداي-اق, قوعامدىق تەرتٸپتٸ قورعاۋعا قاتەر تٶندٸرەتٸن جاعدايلارعا جەدەل شەشٸم قابىلداۋ ماقساتىندا ٶز پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا ٷكٸمەت ۇسىنعان زاڭ جوباسىن دەرەۋ قاراۋعا مٸندەتتەلەدٸ», - دەيدٸ مەجٸلٸس ٶكٸلٸ.
سونداي-اق, ول وبلىس ەكٸمدەرٸن جاناما سايلاۋ تۋرالى ۇسىنىس فورمالدى پروتسەسكە اينالىپ كەتەدٸ دەگەن بولجامعا قاتىستى پٸكٸرٸن ايتتى.
«ەندٸ مەملەكەت باسشىسى وبلىس, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا جەنە استانا اۋماعىندا ورنالاسقان مەسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ قاراۋىنا بالامالى نەگٸزدە ەكٸم لاۋازىمىنا ەكٸ ادامنىڭ كانديداتۋراسىن ەنگٸزەدٸ. مۇنداي ٶزگەرٸس ەكٸمدەردٸ سايلاۋدى فورمالدى پروتسەسكە اينالدىرمايدى. كەرٸسٸنشە, پرەزيدەنت تەجٸريبەلٸ, بٸلٸكتٸ جەنە بەدەلدٸ ادامداردى تاڭداپ, ۇسىناتىن بولادى. ياعني, ەكٸمدەردٸ سايلاۋ كەزٸندە ولار پرەزيدەنتتٸڭ جەنە مەسليحاتتاردىڭ ٸرٸكتەۋٸنەن ٶتەدٸ», - دەدٸ دەپۋتات.
مەجٸلٸس ٶكٸلٸ كونستيتۋتسييالىق كەڭەس پەن سوتتىڭ ايىرماشىلىعىنا توقتالدى.
«قازٸر بٸزدە كونستيتۋتسييالىق كەڭەس ەرتٷرلٸ قۇقىقتىق نورمالارعا تٷسٸنٸك بەرەدٸ, ونى جٷزەگە اسىرۋ مٸندەتتٸ ەمەس. كونستيتۋتسييالىق كەڭەسكە تەك قانا پرەزيدەنت, مەجٸلٸس تٶراعاسى, سەنات تٶراعاسى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, پرەمەر-مينيستر, رەسپۋبليكا سوتتارى جٷگٸنە الاتىن. بۇل رەتتە ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسييالىق كەڭەسكە تٸكەلەي جٷگٸنۋگە مٷمكٸندٸگٸ بولعان جوق. وسىلايشا, زاڭنىڭ ٷستەمدٸگٸ ساقتالعان جوق, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى تولىق كٶلەمدە قورعالعان جوق.
ال كونستيتۋتسييالىق سوتتا ازاماتتاردىڭ ٶتٸنٸشتەرٸ قارالىپ, شەشٸم قابىلدانادى. ول شەشٸمدٸ ورىنداۋ - مٸندەتتٸ. ٶيتكەنٸ كونستيتۋتسييالىق سوت قابىلداعان شەشٸمدەردٸڭ زاڭدى كٷشٸ بولادى. ونى ورىنداماعان تاراپ جاۋاپقا تارتىلۋعا تيٸس. بۇل دا مەملەكەتتە ەدٸلدٸكتٸ ورناتۋدىڭ زاڭدى تەتٸگٸ بولىپ ەسەپتەلەدٸ. بۇرىن كونستيتۋتسييالىق كەڭەس 7 سۋديادان قۇرالسا, ەندٸ كونستيتۋتسييالىق سوت تٶراعاسىن قوسقاندا 11 سۋديادان تۇرادى. تٶرت سۋديانى پرەزيدەنت تاعايىندايدى, التى سۋديانى پارلامەنت تاعايىندايدى, ەر پالاتادان ٷش سۋديا تاعايىندالادى. سوت تٶراعاسىن سەناتتىڭ كەلٸسٸمٸمەن پرەزيدەنت تاعايىندايدى», - دەيدٸ عاني تاشقاراەۆ.
