.jpg)
اتاقتى, ەرميتاج كٶركەمسۋرەت مۇراجايى - رەسەي ەلٸندەگٸ سانكت - پەتەربۋرگ قالاسىنىڭ, تٸپتٸ, تۇتاس مەملەكەتتٸڭ ماقتانىشى دەۋگە بولادى. وسى مۇراجايداعى مىڭنان استام زالداردىڭ بٸرەۋٸ, ۇلى يتالييا سۋرەتشٸسٸ رافاەل سانتي (1483 – 1520) تۋىندىلارىنا ارنالعان.
ۇلى سۋرەتشٸنٸڭ وتانى – ۋربينو قالاسى, كەزٸندە يتاليياداعى ٶركەندەۋ مەدەنيەتٸ مەن گۋمانيزم ورتالىقتارىنىڭ بٸرٸ سانالعان بولاتىن. جاس سۋرەتشٸنٸڭ تۇڭعىش ۇستازى ٶز ەكەسٸ دجوۆانني سانتي بولدى. وسى كٸسٸنٸڭ شەبەرحاناسىندا ەندٸ قاناتتانىپ كەلە جاتقان سۋرەتشٸ رافاەل, ٶزٸنٸڭ انتيكالىق دەۋٸر تاريحىنا بايلانىستى «سەرٸنٸڭ تٷسٸ», « ٷش گراتسييا» دەگەن شىعارمالارىن جازادى.
سۋرەتشٸنٸڭ وتانداستارى, لەوناردو دا ۆينچي جەنە فرا بارتولوليو, ەندٸ عانا قالىپتاسىپ كەلە جاتقان, رافاەل شىعارماشىلىعىنا ٶتە ٷلكەن ەسەرٸن تيگٸزدٸ. لەوناردونىڭ اناتوميياعا ارنالعان ەڭبەكتەرٸ مەن گارمونييا تۋرالى قاعيدالارى, جاس شەبەردٸڭ ٸزدەنۋ باعىتىنا تىڭ ٶزگەرٸستەر كٸرگٸزدٸ. ەندٸ, ەرتەرەكتەگٸ ليريكالىق ەۋەندٸ سۋرەتتەردٸڭ ورنىنا, دراماتيزم مەن قيمىل كٶبٸرەك ورىن الاتىن شىعارمالار جازىلا باستايدى. سولاردىڭ بٸرٸ – «ەۋليە گەورگيي» . اۋىزدىقپەن الىسقان ات ٷستٸندەگٸ سەرٸ تۇلعاسى كٸمدٸ بولسىن سٷيسٸندٸرەرلٸكتەي, تۇياعىنان جالىن شاشقان سىمباتتى ارعىماق ەشقانداي بٶگەتتٸ ەلەيتٸن ەمەس سەكٸلدٸ.
سونىمەن قاتار, سۋرەتشٸ دەل وسى جىلدارى ٶنەردەگٸ مەڭگٸ تاقىرىپ - انا تاقىرىبىنا ارنالعان بٸرقاتار ەيگٸلٸ شىعارمالارىن جازا باستايدى. سونىڭ بٸرٸ, مىسالى : «مادوننا گراندۋكا», «مادوننا كوۋپەر», « قۇس ۇستاعان مادوننا», تاعى باسقا دا كٶركەم شىعارمالارى دٷنيەگە كەلدٸ.
1508 جىل - رافاەل ٶمٸرٸندەگٸ جاڭا كەزەڭ بولىپ سانالادى. وسى جىلى ول ريمگە شاقىرتىلادى. پاپا II يۋليي, ودان سوڭ ح لەۆ, سۋرەتشٸگە ۆاتيكانداعى ەڭ سالتاناتتى زالداردى كٶركەمدەۋگە تاپسىرىس بەرەدٸ. اتى ەلەمگە ەيگٸلٸ «ديسپۋت», «افينى مەكتەبٸ», « پارناس», «يۋريسپرۋدەنتسييا» دەگەن شىعارمالارى وسى كەزەڭدە جازىلدى, نەگٸزگٸ تاقىرىبى – گۋمانيزم يدەيالارى, ادامنىڭ ەلٸ اشىلا قويماعان رۋحاني كٷشتەرٸن جىرلاۋ.
ٶمٸرٸنٸڭ سوڭعى بەس جىلى ٸشٸندە (1515 – 1519) رافاەل ٶز شىعىرمالارىنداعى سارقىلماس تاقىرىپ - انا تاقىرىبىنا قايتا اينالىپ سوعىپ, ٶزٸنٸڭ ەڭ ۇلى, ەڭ ەيگٸلٸ شىعارماسى – « سيكست مادونناسىن» جازۋعا كٸرٸستٸ.
«سيكست مادونناسى» بەس عاسىر ۋاقىت ٶتسە دە كەرەمەتتەي شىعارما. كٶرەرمەندەردٸ وسى ۋاقىتقا دەيٸن تولقىتىپ تا, تەبٸرەنتٸپ تە كەلەدٸ. دەگەنمەن, قانداي سىر بار وندا? ەرقاشان دا ەسەمدٸكتٸ اڭساعان ادامزات, نەگە ٶز ارمانىن دەل وسى شىعارمادان ٸزدەيدٸ? بۇل سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ وڭاي ەمەس شىعار!
بۇلت ٷستٸندە سامعاعان ۋىزداي جاس انا, ٶزٸنٸڭ سٷيٸكتٸ پەرزەنتٸن باۋىرىنا قىسا تٷسكەن. بار ىقىلاسىن سەبيگە ارناعان البىرت انا جٷزٸندە, سابىرلىلىق پەن قاسٸرەت ٸزٸ بار. اناۋ ٷلكەن, قايعىلى كٶزدەردەن بارلىق انالاردىڭ ماحابباتى مەن مۇڭى, نەزٸكتٸگٸ مەن شەكسٸز مەيٸرباندىعى كٶرٸنگەندەي. مادونناعا قاراعاندا جانارىڭ جاسقا تولىپ, ەرٸكسٸز تولقيسىڭ. عاجاپ-اۋ ٶنەر قۇدٸرەتٸ.
كەزٸندە, سوناۋ 1912 جىلى قازٸرگٸ اتى ەلەمگە ەيگٸلٸ نەفەرتيتي مٷسٸنٸ تابىلعان كٷنٸ, نەمٸس ارحەولوگى ليۋدۆيگ بورحاردت جۇمىس كٷندەلٸگٸنە تٶرت-اق سٶز جازعان ەكەن: « سۋرەتتەۋ پايداسىز, كٶرۋ كەرەك!»
دەمەك, بٸزدٸڭ دە ايتپاعىمىز, رافاەل قىلقالامىنان تۋعان ۇلى شىعارمالاردى مٷمكٸندٸگٸنشە بارىپ كٶرۋ كەرەك شىعار.
كٶپتەگەن ۇلى شىعارمالاردىڭ اۆتورى, تەڭدەسٸ جوق شەبەر سۋرەتشٸ رافاەل سانتي 1520 جىلى كەنەتتەن دٷنيە سالعان ەكەن. دەل سول كٷنٸ, وسى ەيگٸلٸ ادام وتىز جەتٸ جاسقا عانا تولىپتى.
