قازاقستاندا تۇتىنۋشىلىق نەسيە الۋ تالاپتارى ەزٸرگە قاتاڭداتىلمايدى. ۇلتتىق بانك پەن قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ (قنردا) بۇعان دەيٸن قابىلدانعان شارالار جەتكٸلٸكتٸ نەتيجە بەرگەنٸن ايتىپ, قوسىمشا شەكتەۋلەر ەنگٸزبەۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى, دەپ حابارلايدى ult.kz, Tengrinews.kz-كە سٸلتەمە جاساپ.
ۇلتتىق بانك تٶراعاسى تيمۋر سٷلەيمەنوۆتٸڭ ايتۋىنشا, 2024 جىلدان بەرٸ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ەنگٸزٸلگەن ٶزگەرٸستەر كەپٸلسٸز تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەردٸڭ شامادان تىس ٶسۋٸن تەجەۋگە مٷمكٸندٸك بەرگەن. بۇل ٶز كەزەگٸندە ينفلياتسييانىڭ ارتۋىنا ەسەر ەتكەن نەگٸزگٸ فاكتورلاردىڭ بٸرٸ بولعان.
قانداي جاڭا شەكتەۋلەر ەنگٸزٸلمەيدٸ?
رەتتەۋشٸلەر قارىز الۋشىلارعا قويىلاتىن تالاپتاردى ودان ەرٸ كٷشەيتپەۋگە كەلٸستٸ. اتاپ ايتقاندا:
- قارىز جٷكتەمەسٸ كوەففيتسيەنتٸنە (قجك) قاتىستى تالاپتار قاتاڭداتىلمايدى;
- قارىزدىڭ تابىسقا قاتىناسى كٶرسەتكٸشٸ (قتك) ٶزگەرٸسسٸز قالادى;
- يپوتەكالىق نەسيەلەر بويىنشا جىلدىق تيٸمدٸ سىياقى مٶلشەرلەمەسٸ (جتسم) تٶمەندەتٸلمەيدٸ.
تيمۋر سٷلەيمەنوۆتٸڭ ايتۋىنشا, ەكونوميكاداعى سۇرانىس قازٸر نەگٸزٸنەن جەكە سەكتورداعى ينۆەستيتسييالار ەسەبٸنەن قولداۋ تاۋىپ وتىر. سوندىقتان قوسىمشا شەكتەۋلەر ەنگٸزۋدٸڭ قاجەتتٸلٸگٸ جوق.
قازٸر قانداي تالاپتار كٷشٸندە?
سوڭعى ەكٸ جىلدا نەسيە بەرۋ تەرتٸبٸ ونسىز دا ايتارلىقتاي ٶزگەرگەن. قازٸرگٸ تاڭدا:
- بانكتەر قارىز الۋشىنىڭ تٶلەم قابٸلەتٸن باعالاۋ كەزٸندە قارىزدىڭ تابىسقا قاتىناسىن ەسەپتەيدٸ;
- ونلاين نەسيە رەسٸمدەۋ كەزٸندە كليەنتتەردٸ تەكسەرۋ كٷشەيتٸلگەن;
- مەرزٸمٸ ٶتكەن بەرەشەگٸ بار ازاماتتارعا جاڭا نەسيە بەرٸلمەيدٸ;
- 1000 اەك-تەن (شامامەن 4,3 ملن تەڭگە) اساتىن نەسيە رەسٸمدەۋ ٷشٸن جۇبايىنىڭ نەمەسە زايىبىنىڭ كەلٸسٸمٸ قاجەت.
رەتتەۋشٸلەردٸڭ پٸكٸرٸنشە, دەل وسى شارالار تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ قارقىنىن تٶمەندەتۋگە ىقپال ەتكەن.
يپوتەكا بويىنشا نە ٶزگەرەدٸ?
قازٸر يپوتەكالىق نەسيەلەردٸڭ ەڭ جوعارى جىلدىق تيٸمدٸ سىياقى مٶلشەرلەمەسٸ 25 پايىز دەڭگەيٸندە ساقتالادى. بۇعان دەيٸن بۇل كٶرسەتكٸشتٸ 20 پايىزعا دەيٸن تٶمەندەتۋ ۇسىنىلعانىمەن, تالقىلاۋ نەتيجەسٸندە بۇل باستامادان باس تارتىلعان.
دەگەنمەن, 2027 جىلدان باستاپ جاڭا تەسٸل ەنگٸزٸلەدٸ. وندا يپوتەكانىڭ ەڭ جوعارى مٶلشەرلەمەسٸ باستاپقى جارنا كٶلەمٸنە بايلانىستى بەلگٸلەنەدٸ. ەگەر باستاپقى جارنا تۇرعىن ٷي قۇنىنىڭ كەمٸندە 30 پايىزىن قۇراسا, ەڭ جوعارى مٶلشەرلەمە 20 پايىز بولادى. ال باستاپقى جارنا بۇدان تٶمەن بولعان جاعدايدا, مٶلشەرلەمە 25 پايىز دەڭگەيٸندە قالادى.
نەلٸكتەن جاڭا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلمەدٸ?
قنردا تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى دەۋرەن سەلٸمباەۆتىڭ مەلٸمەتٸنشە, كەپٸلسٸز نەسيەلەر بويىنشا تٶلەمەي قالۋ دەڭگەيٸ نەبەرٸ 1,5 پايىزدى قۇرايدى. سونىمەن قاتار بٶلشەك نەسيەلەۋدٸڭ ٶسۋ قارقىنى دا باياۋلاعان.
وسىعان بايلانىستى ۇلتتىق بانك پەن قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ قازٸرگٸ قولدانىستاعى تالاپتار جەتكٸلٸكتٸ دەگەن قورىتىندىعا كەلٸپ, ەزٸرگە جاڭا شەكتەۋلەر ەنگٸزبەۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى.
