مەملەكەت باسشىسى جەتٸسۋ وبلىسىنداعى جۇمىس ساپارى بارىسىندا ٶڭٸر جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستٸ. قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇل ٶلكەنٸڭ ٶزٸنە ەرەكشە ىستىق ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
پرەزيدەنت بۇرىنعى الماتى وبلىسىنىڭ جەر كٶلەمٸ تٸپتٸ ٷلكەن بولعانىن, جەرگٸلٸكتٸ باسقارۋ ٸسٸن جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن وبلىستى ەكٸگە بٶلۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانعانىن جەتكٸزدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل – مۇقييات ويلاستىرىلىپ جاسالعان قادام جەنە تۇرعىندار ٷشٸن قولايلى ەكەنٸ انىق. قازٸر جەتٸسۋدىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق قۋاتىن ارتتىرۋعا بيۋدجەتتەن قارجى بٶلٸنٸپ, قولداۋ كٶرسەتٸلٸپ جاتىر. بۇل شەشٸم ايماققا ينۆەستيتسييا تارتۋعا, ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶز سٶزٸندە جەتٸسۋ ٶڭٸرٸنٸڭ دامۋىنا تىڭ سەرپٸن بەرەتٸن كەيبٸر مەسەلەلەرگە ارنايى توقتالدى. ەڭ الدىمەن, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى جەنە ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋدٸ بٸرٸنشٸ مەسەلە رەتٸندە اتادى. ونىڭ ايتۋىنشا, تابيعاتى جايلى, جەرٸ قۇنارلى جەتٸسۋ ٶلكەسٸنٸڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ەلەۋەتٸ ٶتە زور.
– بٷگٸندە جەتٸسۋ وبلىسى بويىنشا 100 مىڭ گەكتاردان استام پايدالانىلماي جاتقان جەر انىقتالدى. جەر – حالىقتىڭ بايلىعى. ول بارلىق ازاماتتىڭ يگٸلٸگٸنە جاراۋى كەرەك. ەكٸمدەر بۇل مەسەلەنٸ قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاۋى قاجەت. وبلىستىڭ سۋارمالى جەرلەردٸ يگەرۋگە زور مٷمكٸندٸگٸ بار. بٷگٸندە ايماقتاعى جەر سۋاراتىن جەلٸلەردٸڭ 70 پايىزى توزىپ تۇر. ونىڭ بەرٸن جاڭعىرتىپ, قالىپقا كەلتٸرۋ كەرەك. اقسۋ, الاكٶل جەنە سارقان اۋداندارىندا سۋارمالى جەردٸڭ كٶلەمٸن 18 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتۋعا بولادى. ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ وبلىس ەكٸمدٸگٸمەن بٸرلەسٸپ, وسىعان وراي ناقتى شارالار قابىلداسىن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ جەتٸسۋدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى باسىم باعىتتىڭ بٸرٸ – قانت قىزىلشاسى ەكەنٸنە توقتالىپ, ەلٸمٸزدەگٸ 4 قانت زاۋىتىنىڭ ەكەۋٸ وسى جەردە ورنالاسقانىن اتاپ ٶتتٸ. الايدا شيكٸزاتتىڭ جوقتىعىنان ونىڭ بٸرەۋٸ جۇمىس ٸستەمەي تۇر.
– قانت قىزىلشاسىن ٶسٸرەتٸن القاپتار ازايىپ كەتتٸ. سونىڭ كەسٸرٸنەن يمپورتقا تەۋەلدٸلٸك ارتا تٷستٸ. زاۋىتتى ٸسكە قوسۋعا 2017 جىلدان باستاپ جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن 12 ميلليارد تەڭگە جۇمسالدى. بيىل جازدا قانت بٸردەن قىمباتتاپ, ونىڭ تاپشىلىعى تۋىندادى. ونىڭ بەرٸ قۇزىرلى ورگانداردىڭ سالعىرتتىعى مەن بەيقامدىعىنىڭ كەسٸرٸنەن بولدى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى بوس تۇرعان زاۋىتتى تەزٸرەك تولىق ٸسكە قوسۋدى, قاجەت بولسا, باسقا ينۆەستورلار تارتۋدى قاراستىرۋ كەرەك ەكەنٸنە نازار اۋداردى. سونىمەن قاتار وبلىستاعى ەكٸ قانت زاۋىتىنىڭ قۋاتىن 100 پايىزعا جەتكٸزٸپ, 2026 جىلعا قاراي ٶندٸرٸلەتٸن قانت كٶلەمٸن 180 مىڭ تونناعا ارتتىرۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى. سونداي-اق وبلىستىڭ كٶكٶنٸس پەن باۋ-باقشا ٶسٸرۋ ٸسٸندە زور ەلەۋەتٸ بار ەكەنٸن, وسى ورايدا, زاماناۋي قويمالار سالۋ مەسەلەسٸن شەشۋ قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
بۇدان كەيٸن پرەزيدەنت ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋ جەنە كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ سالالارىنا توقتالدى. ٶڭٸردەگٸ ٶنەركەسٸپ سالاسىنىڭ ٶسۋ ديناميكاسىن وڭ باعالاپ, جىل باسىنان بەرٸ 23 نىسان پايدالانۋعا بەرٸلگەنٸن ايتتى.
– بٸرنەشە جىلدان بەرٸ توقتاپ تۇرعان جوعارى ساپالى كرەمنيي ٶندٸرەتٸن Kazsilicon زاۋىتىنىڭ جاڭعىرتىلىپ, ٸسكە قوسىلۋىن جەنە تەمٸردٸ تٸكەلەي توتىقسىزداندىراتىن «ەلەكترومارگانەتس» زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىن ەرەكشە اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. ەكەۋٸ دە ەلٸمٸز ٷشٸن – ماڭىزدى كەسٸپورىن. ولار مەتاللۋرگييا سالاسىنداعى وزىق تەحنولوگييالاردى ەزٸرلەۋ جەنە تاراتۋ الاڭىنا اينالۋى كەرەك. سونداي-اق وبلىستا 2026 جىلعا دەيٸنگٸ ينۆەستيتسييالىق پورتفەل جاسالعان. وندا 7 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلاتىن 162 جوبا قامتىلعان. جوسپاردان ٷلكەن ٷمٸت كٷتەمٸز. ەندٸ جوبالاردىڭ جٷزەگە اسىرىلۋى قالاي بولاتىنىن كٶرەمٸز, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ساپالى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنە جاڭا ينۆەستورلاردى بەلسەندٸرەك تارتۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار ٶڭٸردەگٸ اككۋمۋلياتور زاۋىتى پەرسپەكتيۆاسى زور ٸرگەلٸ كەسٸپورىننىڭ بٸرٸ ەكەنٸن ايتتى.
– وسى كەسٸپورىننىڭ ٷزدٸكسٸز جۇمىس ٸستەۋٸ شيكٸزاتتىڭ كٶلەمٸ مەن ونىڭ تۇراقتى جەتكٸزٸلۋٸنە تٸكەلەي بايلانىستى. سونداي-اق ٶنەركەسٸپتٸك اككۋمۋلياتور شىعاراتىن زاۋىت ٸسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل كەسٸپورىنداردى قاجەتتٸ كٶلەمدە شيكٸزاتپەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ەلدەن قورعاسىن سىنىقتارىن شىعارۋعا تولىق تىيىم سالۋ قاجەت, – دەدٸ پرەزيدەنت.
بۇدان بٶلەك, مەملەكەت باسشىسى مول ترانزيتتٸك مٷمكٸندٸكتٸ ەسكەرە وتىرىپ, ايماققا حالىقارالىق كٶلٸك-لوگيستيكالىق كومپانييالاردى تارتۋ ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيدٸ. بۇل ٷشٸن ەلٸمٸزدە قۇرعاق پورت, لوگيستيكالىق جەنە يندۋسترييالىق ايماقتاردى قامتيتىن «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى بار ەكەنٸن ەسكە سالدى.
– دوستىق ستانتسيياسىندا جىلىنا 9 ميلليون توننا جٷك پەن 300 مىڭ كونتەينەر قابىلداپ, جٶنەلتە الاتىن تەرمينال سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار Hubei Kelison يندۋسترييالىق پاركٸن سالۋ جٶنٸندە قىتايمەن بٸرلەسكەن جوبانى جٷزەگە اسىرۋعا قاتىستى مەسەلەلەردٸ شەشۋ قاجەت, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ ەكونوميكالىق دامۋدىڭ قارقىنى مەن ٶنٸمدٸ جۇمىسپەن قامتۋ دەڭگەيٸن ايقىندايتىن جەتەكشٸ سەكتور ەكەنٸنە توقتالىپ, مەملەكەت بۇل سالاعا ودان ەرٸ قولداۋ كٶرسەتەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. سونداي-اق ەكونوميكانىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان سالالارىنىڭ بٸرٸ تسيفرلىق تەحنولوگيياعا توقتالىپ, استانا مەن الماتىدا قۋاتتى ٸت كلاستەرلەر قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ دا ٸت سەكتورىنداعى ەلەۋەتٸ زور. بۇل ايماققا دا بٸلٸكتٸ مامانداردى تارتۋعا بولادى. ول ٷشٸن, ەڭ الدىمەن, قاجەتتٸ ينفراقۇرىلىمدى دامىتقان جٶن.
قاسىم-جومارت توقاەۆ تۇرعىن-ٷي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ مەسەلەسٸنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, جەتٸسۋ حالقىنىڭ 90 پايىزى ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتاماسىز ەتٸلگەن. الايدا سۋ قۇبىرى جەلٸلەرٸنٸڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸ ەبدەن توزىپ, 1,2 مىڭ شاقىرىم قۇبىر جەلٸسٸ كٷردەلٸ جٶندەۋدٸ قاجەت ەتەدٸ. سوندىقتان ٶڭٸردەگٸ قۇبىر جەلٸلەرٸن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن جاڭارتۋ ەكٸمدٸكتٸڭ باستى مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە ايتىلدى.
– تاعى بٸر ماڭىزدى مەسەلە. بۇل – اۋىز سۋدىڭ ساپالى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ. مىسالى, تەكەلٸدە جىلدار بويى جالعاسىپ كەلە جاتقان تٷيتكٸلدٸ بەرٸڭٸز جاقسى بٸلەسٸزدەر. قالا تۇرعىندارى تازا اۋىز سۋسىز وتىر. بۇل مەسەلەنٸ ۇزاققا سوزباي شەشۋ كەرەك. وبلىس جەنە قالا ەكٸمدەرٸ اتالعان تاپسىرمانىڭ ورىندالۋىنا تٸكەلەي جاۋاپتى. ٷكٸمەت رەسپۋبليكا بيۋدجەتٸنەن الداعى جىلى قارجى بٶلۋ مەسەلەسٸن قاراستىرۋعا تيٸس, – دەدٸ پرەزيدەنت.
كٶگٸلدٸر وتىن وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 10 پايىزىنا عانا قولجەتٸمدٸ ەكەنٸن ايتقان قاسىم-جومارت توقاەۆ بٸرقاتار ەلدٸ مەكەندٸ گازبەن قامتۋدى تاپسىردى.
– «الماتى – تالدىقورعان» ماگيسترالدى گاز قۇبىرى سالىنىپ, وبلىس ورتالىعىنا گاز تولىق بەرٸلدٸ. 2025 جىلعا قاراي كەربۇلاق اۋدانىنان تالدىقورعان قالاسىنىڭ ماڭىنا دەيٸن, بارلىق ەلدٸ مەكەندٸ گازبەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدٸ تاپسىرامىن. سونىمەن قاتار, «تالدىقورعان – ٷشارال» باعىتىندا گاز قۇبىرىن تارتۋ كەرەك. بۇل 180 مىڭ ادام تۇراتىن اقسۋ, سارقان, الاكٶل اۋداندارىنا گاز جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ٷكٸمەتكە وسى جوبانى كەزەڭ-كەزەڭٸمەن قارجىلاندىرۋدى تاپسىرامىن. جەتٸسۋ وبلىسىن گازبەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىسىن تەزدەتۋ كەرەك. سونىمەن بٸرگە, گاز جەلٸسٸنە قوسىلۋ قۇنى ازاماتتار ٷشٸن تىم قىمباتقا تٷسپەۋٸ قاجەت, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىستاعى جول مەسەلەسٸنە دە ارنايى توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, «تالدىقورعان – قالباتاۋ – ٶسكەمەن» جەنە «ٷشارال – دوستىق» تاس جولدارى سالىنىپ جاتىر. قۇزىرلى ورگاندارعا جۇمىس بارىسىن قاتاڭ باقىلاۋعا الىپ, كەلەسٸ جىلى تولىق پايدالانۋعا بەرۋ تاپسىرىلدى.
– كەربۇلاق جەنە پانفيلوۆ اۋداندارى ارقىلى ٶتەتٸن رەسپۋبليكالىق جٷرە جولدى جٶندەۋ مەسەلەسٸ دە ٶزەكتٸ بولىپ تۇر. بۇل – ٶتە ماڭىزدى جول. سوندىقتان, ٷكٸمەت پەن ەكٸمدٸككە ونداعى كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىسىن كەلەسٸ جىلى اياقتاۋدى تاپسىرامىن. قاجەتتٸ قاراجاتتى شۇعىل قاراستىرۋ كەرەك. جولدى ساپاسىز سالۋعا بولمايدى جەنە قۇرىلىس سوزىلىپ كەتپەۋگە تيٸس. بۇل جەرگٸلٸكتٸ جۇرتتىڭ تۇرمىسى مەن كٶلٸك قوزعالىسىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ. وبلىستاعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار كٷرە جولداردا بولعان جول اپاتتارىنان 9 ايدا 61 ادام قايتىس بولدى. بۇل – جانتٷرشٸگەرلٸك كٶرسەتكٸش. ەلٸمٸزدە جول اپاتتارى, ونىڭ ٸشٸندە ادام ٶلٸمٸنە ەكەپ سوقتىرعان وقيعالار كٶبەيٸپ بارادى. بۇعان ەش جول بەرۋگە بولمايدى. ادام ٶلٸمٸنە ەكەپ سوقتىرعان ەربٸر جول اپاتىن تٶتەنشە جاعداي رەتٸندە قاراستىرۋ قاجەت. ادام ٶمٸرٸ – بٸزدٸڭ باستى بايلىعىمىز, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىمدار مەسەلەسٸنە دە ارنايى توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, وبلىستا اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەر مەن ٷش اۋىسىمدا وقىتاتىن مەكتەپتەر جوق. بٸراق, بوساڭسۋعا بولمايدى. مەكتەپ مەسەلەسٸ ەكٸمدٸكتٸڭ ەرەكشە نازارىندا بولۋعا تيٸس.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇعان دەيٸن قازاقستاندا ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ بەس تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ فيليالدارىن اشۋ تۋرالى باستاما كٶتەرگەنٸن ەسكە سالىپ, ٶزٸنٸڭ تاپسىرماسىمەن ٷكٸمەت وبلىس ەكٸمدٸگٸمەن بٸرلەسٸپ تالدىقورعان قالاسىندا شەتەلدٸك ٸرٸ تەحنولوگييالىق ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ فيليالىن اشۋ مەسەلەسٸن پىسىقتاپ جاتقانىن ايتىپ ٶتتٸ.
– وبلىستىڭ ەرەكشەلٸگٸن ەسكەرە وتىرىپ, اتالعان ۋنيۆەرسيتەت اۋىل شارۋاشىلىعى, ٶنەركەسٸپ, تۋريزم جەنە تسيفرلىق تەحنولوگييالار سالاسى بويىنشا ماماندار دايارلايدى. بۇل ٶڭٸردەن جاستاردىڭ كەتۋٸن ازايتىپ, جەرگٸلٸكتٸ ەكونوميكانى جوعارى بٸلٸكتٸ كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
جيىندا بيىل وبلىستىڭ التى اۋدانىنداعى شالعاي ورنالاسقان شاعىن ەلدٸ مەكەندەردە مەديتسينالىق پۋنكتتەرگە ارنالعان 12 مودۋلدٸك كەشەن سالىناتىنى تۋرالى ايتىلدى. ال 2024 جىلعا دەيٸن تاعى 40 اۋىلدا وسىنداي نىسان بوي كٶتەرەدٸ. سونىمەن قاتار ٶڭٸردەگٸ بٸرقاتار دەنساۋلىق ساقتاۋ ورىندارىنا كٷردەلٸ جٶندەۋ جٷرگٸزٸلەدٸ.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, ۇلت دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ ٷشٸن بالالار مەن بۇقارالىق سپورتتى ناسيحاتتاۋ ماڭىزدى. «دەنٸ ساۋ ۇلت» ۇلتتىق جوباسىندا 2025 جىلعا قاراي دەنە شىنىقتىرۋ جەنە سپورتپەن اينالىساتىن ازاماتتاردى قامتۋ ٸسٸن 50 پايىزعا جەتكٸزۋ مٸندەتٸ قويىلعان. جەتٸسۋ ٶڭٸرٸندە بۇل كٶرسەتكٸش – بٷگٸندە 34 پايىز.
– كٶزدەگەن ماقساتقا جەتۋ ٷشٸن سپورت ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ قاجەت. مۇنى, ەسٸرەسە, اۋىلدىق جەرلەردە قولعا العان جٶن. اۋىلداردا مودۋلدٸ دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەندەرٸن سالۋ كەرەك. ولار تەز سالىنادى جەنە كٶپ قاراجاتتى قاجەت ەتپەيدٸ. بىلتىر تالدىقورعاندا وليمپيادا تالاپتارىنا ساي كەلەتٸن زاماناۋي باسسەين اشىلدى. مۇنداي باسسەين ورتالىق ازييادا جوق. ەندٸ وبلىستا شاڭعى سپورتى تٷرلەرٸن دامىتۋ مەسەلەسٸ بار. جەتٸسۋ تاۋلارى بۇل ٷشٸن ٶتە قولايلى ەكەنٸ سٶزسٸز. وسىعان بايلانىستى ٷكٸمەتكە وبلىستا زاماناۋي شاڭعى جەنە بياتلون كەشەنٸن سالۋ ٸسٸن قامتاماسىز ەتۋدٸ تاپسىرامىن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ تۋريزم سالاسىن دامىتۋعا ايرىقشا مەن بەرۋٸ كەرەك ەكەنٸن ايتتى.
– الاكٶل مەن بالقاشتىڭ وراسان زور ەلەۋەتٸ بار. «التىنەمەل» جەنە «جوڭعار الاتاۋى» ۇلتتىق پاركٸ – ەكولوگييالىق تۋريزمدٸ دامىتۋ ٷشٸن تاپتىرمايتىن جەر. تەكەلٸدەگٸ ەيگٸلٸ شاجا جەنە قورا سايلارى كەرەمەت كٶرٸنٸستەرگە تولى. مٸنە, وسىنىڭ بەرٸ – تۇنىپ تۇرعان بايلىق. ەرينە, تۋريستەر كٶپتەپ كەلۋ ٷشٸن تيٸستٸ ينفراقۇرىلىم سالىپ, قولايلى جاعداي جاساۋ كەرەك. بۇل – وڭاي شارۋا ەمەس. سوڭعى جىلدارى بۇل باعىتتا بٸرشاما جۇمىس اتقارىلدى. بٸراق, مۇنىمەن شەكتەلۋگە بولمايدى. جەتٸسۋداعى ۇلتتىق پاركتەردە قۇنى 3 ميلليارد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسييالىق جوبالار جٷزەگە اسىرىلماق. وعان ٸرٸ ينۆەستورلار تارتىلدى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
سونىمەن قاتار جيىندا وبلىستىڭ ەكولوگيياسى تۋرالى دا ايتىلدى. تەكەلٸ قالاسىن قورعاسىن-مىرىش كومبيناتىنىڭ قالدىقتارىمەن لاستاۋ مەسەلەسٸ كٶتەرٸلٸپ, جەردٸڭ قۇرعاپ كەتۋٸنە جول بەرمەۋ ٷشٸن بالقاش جاعالاۋىن كٶگالداندىرۋدى قولعا الۋ ماڭىزدى ەكەنٸنە مەن بەرٸلدٸ. مەملەكەت باسشىسى بۇل جۇمىستاردى ٷيلەستٸرۋدٸ ەكولوگييا مينيسترلٸگٸ جٷزەگە اسىرۋى كەرەك ەكەنٸنە توقتالدى. سونداي-اق ۋەكٸلەتتٸ ورگاندار قىتايمەن بٸرلەسٸپ, ترانسشەكارالىق ٸلە ٶزەنٸنە سۋدىڭ جٸبەرٸلۋٸن باقىلاۋعا الۋى قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
مەملەكەت باسشىسى بٷگٸندە ەلەم اۋمالى-تٶكپەلٸ گەوساياسي جاعدايعا جەنە بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاھاندىق سىن-قاتەرلەر كەزەڭٸنە قادام باسقانىن ايتتى. پرەزيدەنت قاقتىعىستار مەن سوعىستار كٶبەيٸپ, ەلدەر اراسىنداعى سەنٸمسٸزدٸك كٷشەيە تٷسكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق وسىنداي كٷردەلٸ جاعدايدا حالقىمىزدىڭ بٸرلٸگٸ, قوعامداعى كەلٸسٸم مەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ ەرەكشە ماڭىزعا يە ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. بۇعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى زور ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ. رەفورمالار كەزٸندە ۇلتتىق ديالوگتىڭ ەمبەباپ الاڭى رەتٸندە تانىلعان ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ماڭىزدى رٶلٸ تۋرالى دا سٶز قوزعالدى. بۇل ينستيتۋتتىڭ قىزمەتٸ بيلٸك پەن قوعام اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق نەگٸزٸندە حالقىمىزدىڭ بٸرلٸگٸن نىعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
– مۇنداي جاعدايدا ەر ازامات ٶزٸنٸڭ سٶزٸ مەن ٸس-ەرەكەتٸ ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەزٸنۋٸ كەرەك. بۇل, ەڭ الدىمەن, قوعامدا بەلگٸلٸ تۇلعالارعا, ساياساتكەرلەرگە, جۋرناليستەرگە, بلوگەرلەرگە قاتىستى. اعات ايتىلعان سٶزدەر مەن ورىنسىز مەلٸمدەمەلەردٸڭ سالدارى اۋىر بولۋى مٷمكٸن. قازاق «ايتىلعان سٶز – اتىلعان وقپەن تەڭ» دەپ بەكەر ايتپاعان. پٸكٸرلەردٸڭ پليۋراليزمٸن ساقتاي وتىرىپ, بٸز راديكاليزمنٸڭ, ەكسترەميزمنٸڭ جەنە سەپاراتيزمنٸڭ كەز كەلگەن كٶرٸنٸستەرٸنە جول بەرمەۋٸمٸز كەرەك. بٸزدٸڭ قوعامعا ٸرٸتكٸ سالۋ ەرەكەتتەرٸنە زاڭ اياسىندا قاتاڭ توسقاۋىل قويىلادى. ەلٸمٸزدە زاڭ مەن تەرتٸپ بٸرٸنشٸ ورىندا تۇرۋى كەرەك, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت ەلٸمٸزدە ساياسي رەفورمالاردىڭ جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانىن ايتىپ, ونىڭ مەن-ماعىناسىن تٷسٸندٸردٸ.
– شىن مەنٸندە, ەدٸلدٸك بولماسا, ەشبٸر سالا دامىمايدى. حالقىمىز «ەدٸل ٸستٸڭ – بەرٸ يگٸ» دەپ بەكەر ايتپاعان. قۇزىرلى ورگاندار, لاۋازىمدى تۇلعالار شەشٸم قابىلداعاندا وسىنى ەردايىم ەستە ۇستاۋعا تيٸس. ەدٸلەتسٸز شىعارىلعان شەشٸم بيلٸكتٸڭ بەدەلٸن تٷسٸرەدٸ. قوعامعا ٸرٸتكٸ سالىپ, حالىقتىڭ نارازىلىعىن تۋدىرادى. سوندىقتان ەشقاشان ەدٸلدٸكتەن اتتاۋعا بولمايدى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
بۇدان كەيٸن قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶزٸنٸڭ جارلىعىمەن ٶڭٸردٸڭ بٸرقاتار ازاماتىن مەملەكەتتٸك ناگرادامەن ماراپاتتادى. «جەتٸسۋ» ەۋە كومپانيياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ دٶڭسەباەۆ قالمۇحامەت پەن ەڭبەك ارداگەرٸ ماجاي ەۋەسحان «پاراسات» وردەنٸمەن, ەڭبەك ارداگەرٸ ەرٸنوۆ ەمٸرە «قۇرمەت» وردەنٸمەن, «جازىلبەكوۆ جەنە ك» شارۋاشىلىق قوجالىعىنىڭ شوپانى بەكچوينوۆ ارداق ٸٸٸ دەرەجەلٸ «ەڭبەك داڭقى» وردەنٸمەن ماراپاتتالدى. ال «ەرەن ەڭبەگٸ ٷشٸن» مەدالٸ «ەسٸمجانوۆ» شارۋاشىلىق قوجالىعىنىڭ تٶراعاسى ەسٸمجانوۆ مۇحيتقا, «شاپاعات» مەدالٸ بەزرودنىح اتىنداعى ورتا مەكتەپتٸڭ مۇعالٸمٸ مينچەنكو سۆەتلاناعا تابىس ەتٸلدٸ.
