12 قاراشا پنەۆمونيياعا قارسى كٷرەس كٷنٸ رەتٸندە اتاپ ٶتٸلەدٸ, دەپ حابارلايدى قر دسم قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق ورتالىعى.
2009 جىلى دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى يۋنيسەف-پەن بٸرلەسٸپ, «پنەۆمونييانىڭ الدىن الۋ جەنە وعان قارسى كٷرەس جٶنٸندەگٸ جاھاندىق ٸس-قيمىل جوسپارىن» جارييالادى.
بيىل ون بٸرٸنشٸ جىل پنەۆمونيياعا قارسى كٷرەس كٷنٸ اتاپ ٶتٸلەدٸ. بۇل كٷن كەزدەيسوق تاڭدالعان جوق, ٶيتكەنٸ پنەۆمونييانى جىل بويى جۇقتىرۋعا بولاتىنىنا قاراماستان, دەل كٷزدٸڭ سوڭعى ايى, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا, تۇماۋ جەنە باسقا دا جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ ٶرشۋ كەزەڭٸ بولىپ سانالادى, بۇلاردىڭ اياسىندا پنەۆمونييانىڭ ٶرشۋٸ مٷمكٸن.
پنەۆمونييانىڭ نەگٸزگٸ سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ - پنەۆموكوكك ينفەكتسيياسى, ال ونىڭ قوزدىرعىشى - پنەۆموكوكك. پنەۆمونييا - بۇل ٶكپە تٸندەرٸنٸڭ قابىنۋى, نەگٸزٸنەن, ول الۆەولانى زاقىمدايدى جەنە ونداعى قابىنۋ سۇيىقتىعىن دامىتادى. اۋرۋدىڭ العاشقى بەلگٸلەرٸ: دەنە قىزۋىنىڭ جوعارىلاۋى, كەۋدە تۇسىنىڭ اۋىرۋى, قاقىرىقتى جٶتەل. اتيپتٸ پنەۆمونييادا قۇرعاق, ٶنٸمسٸز جٶتەل بولادى, ەكٸنشٸ سيمپتومدارى باسىم – باس اۋرۋى, تاماقتىڭ قىشۋى, ەلسٸزدٸك جەنە تەز شارشاۋ. دياگنوستيكانىڭ نەگٸزگٸ ەدٸسٸ - فليۋوروگرافييا - ٶكپەنٸڭ رەنتگەنوگرافيياسى, وندا ٶكپەنٸڭ قارايۋى, سونداي-اق قاقىرىق سەبٸندٸسٸ بايقالادى.
پنەۆمونييانىڭ الدىن الۋ:
- ٷي-جايدى ٷنەمٸ جەلدەتٸپ وتىرۋ, تۇرعىن ٷيدٸ تازا ۇستاۋ;
- سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىن ۇستانۋ: زيياندى ەدەتتەردەن باس تارتۋ, تولىققاندى دەمالىس جەنە قالىپتى دەنە جاتتىعۋلارىن اۋىستىرىپ وتىرۋ;
- سۋىقتان ساقتانۋ;
- تەمەكٸ شەكپەۋ جەنە تەمەكٸ شەگەتٸن جەرلەردەن اۋلاق بولۋ: پاسسيۆتٸ تەمەكٸ شەگۋ برونحتىڭ جۇمىسىنا كەرٸ ەسەر ەتەدٸ.
- تۇماۋعا قارسى ەكپە سالدىرۋ كەرەك, ٶيتكەنٸ پنەۆمونييا, كٶبٸنەسە, تۇماۋدىڭ اسقىنۋى بولىپ سانالادى. ەكپە العان ادامداردىڭ پنەۆمونييامەن اۋىرۋى مٷمكٸن ەكەنٸنە قاراماستان, اۋرۋ, ەكپە الماعان ادامدارعا قاراعاندا, وڭاي ٶتەدٸ.
- تۇماۋمەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ ٶرشۋ كەزەڭٸندە ناۋقاس ادامدارمەن بايلانىستا بولۋدان اۋلاق بولۋ, تىنىس الۋ مٷشەلەرٸن قورعاۋ ٷشٸن بەتپەردە تاعۋ, ادامدار كٶپ جينالاتىن جەرلەرگە بارۋدان باس تارتۋ ۇسىنىلادى.
- ٷي-جايلاردا جەلدەتۋ جەنە ىلعالدى تازالاۋ رەجيمٸن ساقتاۋ قاجەت.
ەگەر سٸز نەمەسە بالاڭىز اۋىرىپ قالسا, بالانى بالاباقشاعا نەمەسە مەكتەپكە جٸبەرمەۋ كەرەك, ودان دا دەرٸگەرگە قارالىڭىز. جاي-كٷيٸ اۋىر جاعدايدا دەرٸگەردٸ ٷيگە شاقىرۋ قاجەت جەنە ەشبٸر جاعدايدا ٶزٸن-ٶزٸ ەمدەۋگە بولمايدى.
قازاقستاندا پنەۆموكوكك ينفەكتسيياسىنا قارسى تيٸمدٸ 13-ۆالەنتتٸك ۆاكتسينا قولدانىلادى, ول پنەۆموكوككتىڭ 13 پاتوگەندٸ تٷرٸن قامتيدى.
بۇل ۆاكتسينا بالالارعا ۇلتتىق ەگۋ كٷنتٸزبەسٸنە سەيكەس ەگٸلەدٸ.
سونداي-اق, ٶكپەنٸڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى بار قاۋٸپ-قاتەر توبىنداعى ادامدارعا جەنە 65 جاستان اسقان قارت ادامدارعا ۆاكتسيناتسييا الۋ ۇسىنىلادى.
يممۋنيتەتتٸ نىعايتۋ, ۆاكتسيناتسييالاۋ, جرۆي العاشقى بەلگٸلەرٸ كەزٸندە دەرٸگەرگە ۋاقىتىلى قارالۋ, سونىمەن قاتار ەمدەۋشٸ دەرٸگەردەن كەڭەس الۋ كەز كەلگەن اۋرۋدىڭ الدىن الۋعا كٶمەكتەسەدٸ. ٶزٸڭٸزدٸ قورعاڭىز جەنە پروفيلاكتيكا – كەز كەلگەن اۋرۋعا, ونىڭ ٸشٸندە پنەۆمونيياعا قارسى كٷرەستٸڭ ەڭ تيٸمدٸ ەدٸسٸ ەكەندٸگٸن ەستەن شىعارماڭىز.
