ورازا تۋرالى باسقاشا پايىم

ورازا تۋرالى باسقاشا پايىم

رامازاندا مۇسىلماندار وتىز كٷن اۋىز بەكٸتٸپ, تاڭنان قارا كەشكە دەيٸن اش جٷرەدٸ. وسىعان وراي ورازا ۇستاۋعا ٷگٸتتەگەن جەنە ونىڭ شاراپاتى مەن ساۋابى تۋرالى ۋاعىز-ناسيحات كٶبەيەدٸ. بٸراق وسى جەردە بٸر مەسەلە بار.

سمارتفون ۇستاعان قازاق جۇرتى قازٸر ەلەم حالقىمەن ارالاسىپ, الۋان تٷرلٸ دٸن مەن مەدەنيەتتٸ تانىعان سايىن, يسلامنىڭ اۋىر شارتتارىن باسقاشا پايىمدايتىن بولدى. ورازاعا قاتىستى كٶزقاراسى دا ٶزگەرگەن. عىلىمعا سٷڭگٸگەن جاستار الدىڭعى اعالارى سيياقتى بۇل قۇلشىلىققا قۇلشىنىپ تۇرمايدى. كٶبٸ ونى كەرەكسٸز دەپ بٸلەدٸ. ولاردى ەبدەن تٷسٸنەم. سەبەبٸ ۆيكتور فرانكل ايتقان «مورالدىق تانىم» ەسكٸردٸ.

ناقتى عىلىمنان نەر الىپ, قۇبىلىستىڭ تٷپكٸ نەتيجەسٸن ۇعىنىپ, ەر نەرسەنٸڭ سوڭعى شەشٸمٸن عىلىممەن تٷيٸپ ٷيرەنگەن ساۋاتتى جاستار «ورازا ۇستاساڭ كٷنەڭدٸ جويىلادى», «ورازا ۇستاساڭ پەيٸشكە كٸرەسٸڭ. حور قىزدارىن قۇشاسىڭ», «اۋىز بەكٸتپەسەڭ راببىمىز سەنٸ وتقا قاقتايدى» دەگەن سيياقتى جۇپىنى ۋاعىزدى قابىلداي المايدى. مۇنداي ۋاعىز ولاردىڭ جٷيكەسٸن جۇقارتىپ, مازاسىن قاشىرۋى مٷمكٸن. ۋاعىز ايتىپ جىنىنا تيە بەرسەڭ, ٶزٸڭمەن قوسىپ دٸنٸڭدٸ دە جەتٸ قىردان اسىرىپ بوقتاپ تاستاۋى بەك مٷمكٸن. سوندىقتان ورازا تۋرالى باسقاشا ويتولعاپ كٶرۋ كەرەك.

لوگوتەراپيياعا سٷيەنٸپ, سۇراقتى بىلاي قويالىق: وتىز كٷن اش جٷرۋدٸڭ حيكمەتٸ نە? ۇلىق اللا اشتىقتى نە ٷشٸن پارىز ەتٸپ جٷكتەدٸ? اشتىق ۇستاپ, كٷنٸ بويى قالجىراپ جٷرۋدٸڭ جەكە باسقا نە قوعامعا نە پايداسى بار? تەڭٸرٸ تاعالانىڭ وسى ەمٸرٸن بۇلجىتپاي ورىنداساق راسىمەن دە سانادا وڭ ٶزگەرٸس بولا ما? پايعامبار نەلٸكتەن ورازانىڭ شاراپاتى تۋرالى حاديستەردٸ كٶپ ايتقان? 

لوگوتەراپييا بٷي دەيدٸ. ادام - رۋحاني بولمىس. تٷپتٸڭ تٷبٸندە كٸسٸنٸڭ تاعدىرىن ٶمٸر ساحناسىندا وسى تابيعاتى انىقتايدى. ياعني رۋحاني بولمىس قانشالىقتى قايرات كٶرسەتٸپ ايقاسادى, تاعدىرى سونشالىقتى حيكمەتپەن ٶرٸلەدٸ. جاراتىلىسى بويىنشا قۇمارلىق دەگەن قىزىل يت رۋحتىڭ باقىلاۋىندا تۇرۋى تيٸس. رۋح ماقسات-مۇراتىنا جەتۋ ٷشٸن قۇمارلىقتى قۋات كٶزٸ رەتٸندە سەتتٸ قولدانعان سايىن, كٸسٸ بالاسى اقىلدى تۇلعاعا اينالادى. قۇمارلىقتى دٸندە نەپسٸ دەيدٸ. دٸني مازمۇندا ماعىناسى تىم كەڭ جەنە ٶتە تەرەڭ. لوگوتەراپييا وعان اكادەمييالىق انىقتاما بەرەدٸ. نەپسٸ دەپ ينستينكت ارقىلى ادامدى راقاتقا تارتاتىن فيزيولوگييالىق جەنە پسيحولوگييالىق يمپۋلستەردٸڭ قايناعان قۋات كٶزٸن ايتادى. بۇل قۋاتتى يمپۋلستەردٸ رۋح اسقان سەرگەكتٸكپەن باسقارىپ, قۇندىلىق ٶندٸرەتٸن مەدەني سالاعا جەگٸپ وتىرماسا, كٶرسوقىر قۇمارلىق پەندە شٸركٸندٸ تاقىرعا وتىرعىزادى. پەندە پاقىر ادام دەگەن ابىرويلى اتىنان تابان استىندا ايرىلىپ قالادى. ادام مەن ايۋان دا وسى نٷكتەدە اجىرايدى. جان-جانۋاردى ينستينكت جەتەككە العان. ونىڭ ٷستٸنەن اقىلدى رۋح ارالاسىپ, كٸرٸسٸپ, باسقارىپ تۇرمايدى. سوندىقتان ايۋاندى قۇمارلىعى قالاي سٷيرەسە, سولاي قاراي جٷرە بەرەدٸ. ول ٷشٸن ونى ەشكٸم كٸنەلامايدى. ادام – قۇمارلىعى تۇلا بويىن قىسقان كەزدە وعان «جوق!» دەپ ايتا الاتىن جالعىز تٸرشٸلٸك يەسٸ. نەمەسە نەپسٸنٸ اقىلى شەگٸنە دەيٸن ەركٸنە جٸبەرٸپ قاداعالاي الادى. (مىسالى كٷندەلٸكتٸ ٸشٸپ-جەمٸن, نەكەلٸ جارىمەن ادالىمەن ويناپ-كٷلۋٸن ساۋاتتى جولمەن رەتتەپ وتىرۋ)

نەعۇرلىم نەپسٸنٸ قاتاڭ قاداعالاسا, سوعۇرلىق تۇلعالىق يدەنتيفيكاتسيياسى ابىرويلى قالىپتاسادى. ياعني نەپسٸسٸن يت سيياقتى جەتەككە العان تاستاي تاقۋا, قىزىق پەن قۇمارلىققا جەڭٸلگەن قالىڭ توپتان دارالانىپ تۇرادى. ال, جان-جانۋاردى مۇنداي ەدٸسپەن يدەنتيفيكاتسييا جاساي المايسىڭ. ولاردى تەك اسىل تۇقىمىنا قاراپ باعالايسىڭ. ايۋاندى باسقاشا باعالاۋ مٷمكٸن ەمەس. وسىعان قاراپ ادامدا ەركٸندٸك نىعمەتٸ بارىن بٸلەمٸز. ەركٸندٸك ادامعا وزالدان دارىعان قاسيەت. ونى دٸندە «ادامنىڭ باسىنداعى التىن تاجى - ەركٸندٸگٸ» دەپ ەسپەتتەپ جاتادى. بٸراق قۇمارلىققا ٶز ەركٸمەن جەڭٸلگەن سەتٸندە ادام وسى نىعمەتٸنەن تابان استىندا ايرىلادى. سول كەزدە پەندە بايعۇس ماقاۋ ماقۇلىققا ۇقساپ قالادى. شىندىعىندا ەشكٸم دە «مەنٸ قۇمارلىق ەركٸمنەن تىس بيلەپ الدى» دەي المايدى. قۇمارلىق تۇلا بويدى قوزدىرىپ, اقىلىڭدى شىرماۋ ٷشٸن ەۋەلٸ ەركٸندٸك الاڭىن كەسٸپ ٶتۋٸ كەرەك. بولمىستىڭ مەحانيزمٸ سولاي جاسالعان. ياعني ادام ٶزٸ وعان «يە, بيلەپ تٶستەي بەر» دەپ كەلٸسٸم بەرمەيٸنشە قۇمارلىق قۇتىرىنا قوزبايدى. ادام ٶزٸ «ماقۇل, جارايدى!» دەپ كەلٸسكەن سەتتەن باستاپ, قۇمارلىق ونىڭ تۇلا بويىن قالشىلداتىپ, تامىرلارىن بٷلكٸلدەتٸپ, ساناسىن تۇمشالاپ ەكەتە جٶنەلەدٸ. ەركٸندٸك پەن قۇمارلىق تارازى باسىندا تەڭ تۇر. قاي جاعى باسادى, سوعان سەيكەس ادامنىڭ تۇلعالىق سۋرەتٸ سىزىلادى. ياعني قاھارمانداردى وسىعان قاراپ ۇلىقتايمىز. قاي تۇلعا قۇمارلىعىن اۋىزدىقتاپ, ەركٸندٸگٸن ەلٸنٸڭ باعى ٷشٸن تيٸمدٸ پايدالانسا, سونىڭ اتىن تاريحقا التىن ەرٸپپەن جازادى. كەرٸسٸنشە ەركٸندٸگٸن قولدان بەرٸپ, قۇمارلىعىن قاندىرۋ ٷشٸن قارا حالىقتىڭ قانىن ٸشسە «اتىڭ ٶشسٸن, اتىڭ ٶشكٸر» دەپ ٶلگەنشە قارعايدى. 

قوماعاي قۇمارلىق پەن تويىمسىز نەپسٸ ادامدى تٷرلٸ شارتتارعا ماتاپ, اياعىن تۇساپ تۇرادى. مومىننىڭ مٸندەت وسى ارادا ايقىن. قالايدا وسى قۇرساۋدى بۇزىپ ٶتٸپ, ٶزەكتەگٸ ٶزٸن عايىپقا سامعاتۋى كەرەك. ونى عىلىمدا «ترانستسەندەنتسييا جاساۋ» دەيدٸ. ماعىناسى بولمىستىڭ دامۋ جولىن تەڭٸرلٸك ەلەمگە قاراي باعىتتاۋ. ياعني قاس تاقۋا كٸرپٸش تەنٸ مەن پسيحولوگييالىق قاباتىنان بوساپ شىعۋى كەرەك. وسى كٷرەستٸ تۇراقتى جٷرگٸزگەن تاقۋاعا قايسار رۋح دەگەن تەرمين قولدانامىز. قايسار رۋح قانا ادامدا ەركٸندٸك بارىن ەيگٸلەپ تۇر. ول ەركٸن بولعاندىقتان دا ينستينكت قالاۋىنا قارسى تۇرا الادى. وتىز كٷن ورازا بولمىستا بار ەركٸندٸك نىعمەتٸن پراكتيكادا قولدانىپ كٶرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. قانشا جەردەن قينالىپ, نەشە جەردەن تٸلٸڭ اۋزىڭا سيماي قاتالاپ وتىرساڭ دا ٶزٸڭە ٶزٸڭ قارسى شىعىپ «جوق» دەپ وتىرا بەرەسٸڭ. جوق – دەگەن سايىن ٶزٸڭدٸ ونتولوگييالىق تۇرعىدا مەڭگٸلٸك بولمىس ەكەنٸڭدٸ سەزٸنەسٸڭ. ەر كٷن بٸتكەن سايىن جاۋدى جەڭگەن باتىر قۇساپ مارقايىپ قالاسىڭ. ۆ. فرانكلدىڭ وسى ويلارىن ورازا جايلى مىناداي تاماشا قيسسامەن تٷيٸندەۋگە بولادى: 

بٸر كٷنٸ مۇسا تۇر تاۋىندا تۇرىپ:
– يە, اللا, مەن عوي سەنٸمەن تٸكەلەي تٸلدەسٸپ تۇرمىن. ساعان مەنەن دە جاقىن كەلەتٸن قۇلدارىڭ بار ما? – دەپ سۇرادى. اللا: 
– ەي, مۇسا, ٶزٸڭدٸ ماعان جاقىن تۇرمىن دەپ ويلايسىڭ با? دەل قازٸر ەكەۋمٸزدٸڭ ارامىزدا جەتپٸس مىڭ قابات پەردە بٶلٸپ تۇر. سەن مەنٸڭ قۇدٸرەتٸممەن عانا داۋىسىمدى ەستٸپ تۇرسىڭ. ماعان سەنەن دە جاقىن كەلەتٸن قۇلدارىم بار, – دەپ جاۋاپ بەردٸ. مۇسا: 
– ولار كٸمدەر? – دەدٸ. ۇلىق اللا: 
– اقىردىڭ سوڭىندا مۇحامبەت اتتى ەڭ سوڭعى سٷيٸكتٸ پايعامبارىم دٷنيەگە كەلەدٸ. ونىڭ ٷمبەتٸ ەڭ قيىن كەزدە حاقتىڭ جولىن ۇستانادى. اپتاپ ىستىقتا وتىز كٷن ورازا ۇستايدى. اۋىزاشارعا جينالعاندا, ولاردىڭ داستارقانىندا سان تٷرلٸ دەمدٸ تاعام سامساپ تۇرادى. بٸراق ولار قاتالاپ, قارنى اشسا دا, كٷن باتپاي اۋىزىن اشپايدى. مەنٸڭ رازىلىعىمدى تابۋ ٷشٸن, مول داستارقانعا قول سوزبايدى. سول كەزدە مەنٸڭ راحمەتٸم مەن شاراپاتىم ولارعا بارىنشا جاقىنداي تٷسەدٸ, – دەپتٸ. مۇسا تاڭ قالىپ ٷيٸنە قايتتى. 

راسىمەن دە ححٸ عاسىر مۇسىلمانى شىجىعان ىستىقتا اۋىز بەكٸتەدٸ. كەشكە اۋىزاشاردا داستارقاندا جوق نەرسە جوق. سوندا دا كٷن ۇياسىنا باتقانشا ٶزٸڭدٸ تەجەپ, اۋىزدىقپەن الىسقان اساۋ قۇساپ, ٶز ٶزٸڭمەن ارپالىسىپ وتىراسىڭ. ارپالىس ارتقان سايىن ٶزٸڭدٸ تەڭٸرلٸك بٸر كٷشكە قول جەتكٸزگەن ەۋليە سيياقتى سەزٸنٸپ, شابىتتانىپ جٷرەسٸڭ. 

دٸن پسيحولوگيياسىندا «راتسيونالدى دٸندارلىق» دەگەن تٷسٸنٸك بار. ول نە? ول دٸنگە يمانمەن ەمەس, تازا لوگيكامەن جاقىنداۋ. كٶزٸ اشىق كٸسٸلەر پراكتيكالىق تۇرعىدا دٸننٸڭ پايداسىن تازا اقىلمەن تارازىعا تارتادى. ەگەر زييانى از, پايداسى مول بولسا دٸندٸ تۇتىنىپ, كەي شارتتارىن ٶمٸر سالتىنا ەنگٸزەدٸ. ەندٸ تاقىرىپقا وسى تاراپتان تٷسٸپ كٶرەلٸك. يۋۆال حاراريدٸڭ «قۇداي ادام» (Homo Deus) ەڭبەگٸندە مىناداي دەرەك بار. تاريحتا بەرتٸنگە دەيٸن «تويىپ تاماق جەمەۋ» دەگەن ادامزاتتىڭ باس اۋرۋى بولدى. الىسقا بارماي-اق كٷنٸ كەشە دٷنيە سالعان ەكەمٸز 1955 جىلداردان باستاپ قانا تويىپ اس ٸشكەنٸن ەموتسييامەن ەڭگٸمەلەپ وتىراتىن. ەلٸ دە اشتىق بولۋى مٷمكٸن دەگەن قاۋٸپپەن ٶلە-ٶلگەنشە ناننىڭ قالدىعىن كەپتٸرٸپ, قاپقا جيناۋدى جولعا قويىپ, قاتاڭ باقىلاپ جٷردٸ. ٶتكەن عاسىردىڭ ٶزٸندە ەگٸنگە قۇرت تٷسٸپ, مالعا جۇت كەلٸپ, جاۋىن-شاشىن بولماي, قۋاڭشىلىق ۇرسا مال ساۋىپ, جەر ەمٸپ وتىرعان قارا حالىق تٶرت-بەس ايدا اشتىقتان تەنتٸرەپ, جۇرتىن تاستاپ جوسىپ كەتەتٸن. اشارشىلىق ادامزاتتى ەرٸكسٸز دٸندار قىلاتىن. قولايسىز اۋا-رايىنان قورىققان حالىق قۇدايعا قۇرباندىق شالۋدان جالىقپايتىن. وسىعان وراي نەشە تٷرلٸ دٸني ريتۋالدار شىقتى. ورتا عاسىرداعى ەۋروپا ەلدەرٸنٸڭ جىلناماسىن وقىساڭ, ولاردىڭ دا سورى وسى بولعانىن بٸلەسٸڭ. قۋاڭشىلىق جىلدارى ەلدٸڭ ٷشتەن ەكٸسٸ تالعاجاۋ تاپپاي جەر جاستاناتىن.

بٸراق حح عاسىردا ادامزات وسى پروبلەمانى اقىرى شەشتٸ دەسە دە بولادى. تەحنولوگييالىق, ەكونوميكالىق جاڭالىقتار مەن ساياسي جٷيەلەر اشتىقتىڭ الدىن الۋدى جولعا قويدى. كەي ٶلكەدە قۋاڭشىلىق بولسا دا ودان شىعىنسىز شىعاتىن تٷرلٸ جولدار تابىلدى. گۋمانيتارلىق كٶمەك دەگەن جەنە بار. افريكانىڭ كەي ٶلكەسٸندە ەلٸ دا ادام اشتان ٶلٸپ جاتىر. بٸراق ونىڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ ساياسي. تيران باسشىلاردىڭ وڭباعان ساياساتىنىڭ كەسٸرٸنەن قارا حالىق اشتان ٶلەدٸ. قازٸر كەز كەلگەن ەلدە جۇمىسىن جوعالتقان ادام تار تۇرمىسقا تٷسٸپ قالۋى مٷمكٸن. بٸراق اشتان بۇراتىلىپ ٶلمەيدٸ. دامىعان ەلدەردە جۇمىسسىزدى ەڭ تٶمەنگٸ دەڭگەيدە قۇلاتپاي ۇستاپ تۇراتىن تٷرلٸ ەلەۋمەتتٸك جوبالار جۇمىس ٸستەپ تۇر. تٸپتٸ دامۋشى ەلدٸڭ ٶزٸندە ادامنىڭ جاپپاي اشتان ٶلەتٸن جايى جوق. ەلبەتتە از اۋقاتتىڭ كەسٸرٸنەن دەنساۋلىقتا پروبلەما بولۋى مٷمكٸن. بٸراق ونىڭ ٶزٸن ٶتكەن دەۋٸردەگٸ سۇراپىل جۇتپەن سالىستىرۋعا كەلمەيدٸ. قازاقشا ايتقاندا «اشتان ٶلگەننٸڭ مولاسى جوق». ماو دزە دۋن كٶكەمٸز كەزٸندە قىتايدا «ٷلكەن سەكٸرٸس» دەگەن جوبانى قولعا العان. توپاس جوباسى از جىلدا قۇردىمعا كەتٸپ, سونىڭ كەسٸرٸنەن ميلليونداعان قىتاي قىناداي قىرىلعان. سوعان وراي 1974 جىلدارى جاعداي ەلٸ بۇدان دا جامان بولادى دەپ اقىرزاماندى بولجاعاندار بولعان. بٸراق تاريح دٶڭگەلەگٸ باسقاشا اينالدى. دەن سياو پين رەفورماسىنان كٷش العان قىتاي اشتىقتان سىتىلىپ كەتتٸ. قازٸر ولار تويىنىپ الدى. ەندٸ كەرٸسٸنشە توقتىقپەن كٷرەسەدٸ. 

ەڭگٸمەنٸڭ توقەتەرٸ مىناۋ: بٸزدٸڭ عاسىردا «تويىپ اس ٸشپەۋ» دەگەن پروبلەمانى «ارتىق تاماقتانۋ» دەگەن اۋرۋ ىعىستىرىپ شىعاردى. حٷٸٸٸ عاسىردا حالىق جەۋگە نان تاپپاي اشتان قاتىپ جاتىر دەگەن حاباردى ەستٸگەندە مارييا انتيونەتتە اتتى فرانتسييانىڭ قاتىن پاتشاسى «جەۋگە نان تاپپاسا ورنىنا پيروگ» جەسٸن دەگەن ەكەن. سول قاتىننىڭ ايتقانى اينىماي دەل كەلدٸ-ەي. اقش-تىڭ بايلارى قىمبات رەستوراننان اۋقاتتانىپ وتىرعاندا, كٶشەدە قالعان جۇمىسسىزدار مەن قايىرشىلارى دەمدٸ گامبۋرگەر مەن پيتستسا جەپ جاتادى. 2014 جىلعى ەسەپ بويىنشا 2,1 ميلليارد ادام اۋقاتتى ارتىعىمەن جەپ اۋرۋ تاپقان. وسىلايشا «اۋرۋ استان, داۋ قارىنداستانعا» قايتا اينالىپ كەلدٸ. تويا جەۋدٸڭ كەسٸرٸنەن ادام ۇرپاعى توقسان تٷرلٸ كەسەلگە شالدىققان. ال, تويىپ اس ٸشپەيتٸندەردٸڭ سانى 850 ميلليوننىڭ ماڭايىندا. 2030 جىلى ادام ۇرپاعىنىڭ تەڭ جارتىسى اجالىن اشتىقتان ەمەس, توقتىقتان تابادى دەپ بولجاپ وتىر. 2010 اشارشىلىق پەن تويىپ تاماق ٸشپەۋدٸڭ كەسٸرٸنەن بٸر ميلليون ادام تالقانى تاۋسىلىپ, تابىتقا تٷستٸ. دەل وسى جىلى سەمٸزدٸكتەن ٷش ميلليون مەشكەي و دٷنيەگە مەزگٸلسٸز اتتاندى. 

قىسقاسى, ەسكٸدە ادامزاتتىڭ دٸندارلىعىنا اشارشىلىق سەبەپ بولدى دەسە, ەندٸ توقشىلىق تٷرتكٸ بولادى دەۋگە تولىق نەگٸز بار. سوندىقتان ورازاعا يمانمەن كەلسەڭٸز دە, عىلىممەن كەلسەڭٸز دە, لوگيكامەن كەلسەڭٸز دە پايداسى شاش ەتەكتەن ەكەنٸ انىق. تاعدىرعا تىستان ەسەر ەتٸپ, كەلەشەكتٸ ٶز بەتٸنشە ايقىنداعىسى كەلەتٸن بارلىق دەتەرمينيستٸك سەبەپتەرگە قارسى شاعاتىن رۋح قايسارلىعىن ٶز بويىڭدا ٶز ەركٸڭمەن 30 كٷن بويى سىناپ كٶرۋدٸڭ ٶزٸ نەگە تۇرادى دەسەڭشٸ! ەۋەلدەن ادام قامىن اللا ويلاعان دەگەندەي تەڭٸرٸ تاعالا ورازانى ادامزاتتىڭ اماندىعى ٷشٸن پارىز قىلعانىنا كٷمەن جوق ەيتەۋٸر. سوندىقتان دا جازبانى ورازا جايلى قيسسامەن تٷيٸندەگەن ەڭ دۇرىسى. 

بٸردە ۇلىق اللا دەرگەيٸنە ەسەپشٸ پەرٸشتەسٸن شاقىردى. ونىڭ قۇلاعى مەن كٶزٸ جەردەگٸ قۇم مەن اسپانداعى جۇلدىزدان جٷز ەسە كٶپ ەدٸ. ۇلىق اللا وعان: 
- دەرەۋ مۇحيت پەن تەڭٸزدەگٸ سۋدىڭ تامشىسىن ساناپ, ەسەبٸن الدىما قوي, - دەدٸ. پەرٸشتە بٶگەلمەدٸ. سول زاماتتا سۋ تامشىسىن ساتىر-سۇتىر ساناپ, قيساپسىز سان-ساناقتى اللانىڭ الدىنا جايىپ سالدى. 
- جارايسىڭ,- دەدٸ راببىسى. - ەندٸ ەۋەلدەن اقىرعا دەيٸن كەلٸپ-كەتەتٸن بٷكٸل اعاش پەن ٶسٸمدٸك جەنە گٷلدٸڭ جاپىراعىن سانا, - دەدٸ. پەرٸشتە ساسپادى. سارت-سۇرت ەتكٸزٸپ دەلمە-دەل سانىن سول زاماتتا ايتىپ سالدى. تەڭٸرسٸ وعان ريزا بولىپ: 
- ەندٸ جەردەگٸ قۇمنىڭ قيىرشىعىن سانا. قيسابى قانشا ەكەن? -دەدٸ. پەرٸشتە بۇ جولى دا قينالمادى. كٶزدٸ اشىپ-جۇمعانشا انىق سانىن سارت ەتكٸزدٸ. 
- بەركەلدٸ! – دەدٸ تەڭٸرسٸ. - ەندٸ رامازاندا اۋىز بەكٸتكەن مومىننىڭ بٸر كٷندٸك ساۋابىن سانا, - دەدٸ. سول كەزدە سۇمدىق بولدى. جاڭا عانا ەسەپتەن جاڭىلماي قيساپسىز ساندى شىر اينالدىرىپ تۇرعان قۇدٸرەتتٸ پەرٸشتە تۇتىقتى دا قالدى. سانسىز قۇلاقتارى قىبىرلاپ, ەسەپسٸز كٶزدەرٸ جىپىلىقتاپ, ەبٸرجٸپ كەتتٸ. مىڭ-ميلليارد ەرٸندەرٸ جىبىرلاپ, مومىننىڭ ورازاداعى بٸر كٷندٸك سۋابىنا جەتە الماي زورىعىپ كەتتٸ. اقىرىندا قيسابىنان جاڭىلدى دا سەجدەگە ٶزٸن تاستاپ كەپ جٸبەردٸ. گٷرس ەتٸپ قۇلادى دا, سەجدەدەن تۇرماعان قالپى: 
- ۋا, جاراتۋشى راببىم! بۇل ٸس ماعان قول ەمەس. اۋىز بەكٸتكەن قۇلىڭنىڭ بٸر كٷندٸك ساۋابىنا جەتە المادىم. شاتاسىپ كەتتٸم. ونىڭ قيسابىن ٶزٸڭ بٸلمەسەڭ, مەنٸڭ شەكتەۋلٸ قابٸلەتٸم سارقىلدى, - دەپ شىنىن ايتىپ جىلادى. سول كەزدە ۇلىق اللا:
- جارايدى, باسىڭدى كٶتەر. ٶزٸڭدٸ ارتىق قيناما. ونىڭ سانى ٶزٸمە عانا مەلٸم. سول نىعمەتتەرٸممەن ورازا ۇستاعان مومىندى ٶزٸم جارىلقايمىن, - دەدٸ.

سانجار كەرٸمبايدىڭ فەيسبۋكتاعى جازباسىنان