Facebook / سايىن بورباسوۆ
19 ناۋرىزدا مەجٸلٸس جەنە مەسليحات دەپۋتاتتارىن كەزەكتەن تىس سايلاۋ ٶتەدٸ. وندا 12 ملن-عا جۋىق ازامات داۋىس بەرٸپ, ٶز تاڭداۋىن جاساي الادى.
ەندٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتتارىنىڭ 70 پايىزى پارتييالىق تٸزٸم ارقىلى, ال قالعان 30 پايىزى بٸر مانداتتى وكرۋگتەردەن سايلانسا, وبلىستار مەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالارداعى مەسليحات دەپۋتاتتارى دا ارالاس جٷيە بويىنشا سايلانادى. دەپۋتاتتاردىڭ 50 پايىزى بٸر مانداتتىق جٷيە ارقىلى, 50 پايىزى پارتييالىق تٸزٸم بويىنشا ٶتەدٸ. ال اۋدان جەنە وبلىستىق ماڭىزى بار قالالارداعى مەسليحات سايلاۋىندا ازاماتتار بٸر مانداتتى وكرۋگتەردەن شىققان كانديداتتارعا داۋىس بەرەدٸ.
وسى ورايدا, ساياساتتانۋشى, ساياسي عىلىمدار دوكتورى سايىن بورباسوۆ Ult.kz پورتالىنىڭ تٸلشٸسٸنە بۇل سايلاۋ ارقىلى ىقپالدى پارلامەنت قالىپتاستىرۋ كەرەگٸن ايتتى.
ونىڭ سٶزٸنشە, الدىمىزدا بٷكٸل قوعامدى ساياسي جاڭارتۋ ماقساتى تۇر. ول - قوعامدى دەموكراتييالاندىرۋ, دەموكراتييالىق ينستيتۋتتاردى كٷشەيتۋ, بيلٸك تارماقتارى مەن بٶلٸنٸسٸن كٷشەيتۋ, نەگٸزگٸ فورمادا «كٷشتٸ پرەزيدەنت - ىقپالدى پارلامەنت - ەسەپ بەرەتٸن ٷكٸمەت» جاساۋ.
«مٸنە, سوعان بايلانىستى ىقپالدى پارلامەنت جاساۋ كەرەك. جاسىراتىنى جوق, بۇرىنعى مەجٸلٸس ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ تٸكەلەي تٸزٸمٸمەن جاسالعان بولاتىن. ونىڭ ٸشٸنە توقاەۆ ٶزٸنٸڭ 4-5 ادامىن كٸرگٸزە الدى. ايدوس سارىم, ەرلان سايروۆ سيياقتى ٶزٸنٸڭ بٸرنەشە ادامىن ەنگٸزدٸ. بٸراق نەگٸزٸنەن نازارباەۆتىڭ ادامدارى بولدى. مىسالى, كەشەگٸ باسى داۋعا قالعان دەپۋتات ازامات ەبٸلداەۆ دەگەندەر - نازارباەۆتىڭ اۋىلىنىڭ ادامدارى, رۋلاستارى. سول پارلامەنتكە قالاي كٸردٸ? ولارعا مەملەكەتتٸڭ, ۇلتتىڭ, ەلدٸڭ مٷددەسٸ ماڭىزدى ەمەس. ٶزدەرٸنٸڭ قالتاسىنىڭ مٷددەسٸ, كلاننىڭ مٷددەسٸ بولسا بولدى. مٸنە, وسىنداي ادامدار پارلامەنتتە ٶتە كٶپ. ونى بەرٸ بٸلٸپ وتىر, سوندىقتان پارلامەنتتٸ ەرٸكسٸز تاراتىپ وتىر. ەيتپەسە, بەس جىل وتىرۋى كەرەك قوي. سوندىقتان بۇل پارلامەنت اۋىسۋى كەرەك. ىقپالدى پارلامەنت بولۋ ٷشٸن, وعان ىقپالدى ادامدار كٸرۋٸ كەرەك. 28 ادام موجاريتارلىق سايلاۋ جٷيەسٸ بويىنشا تٷسەدٸ عوي, وسىنىڭ ٶزٸ بٸر قۋانىش», – دەيدٸ سايىن بورباسوۆ.
ساياساتتانۋشى جالپى پارتييالىق تٸزٸم دەگەنگە قارسى ەكەنٸن جاسىرمادى. ايتۋىنشا, موجاريتارلىق جٷيە - فرانتسييادا ٶزٸن اقتاعان جٷيە. سول ارقىلى ٶزٸمٸز بيلٸكتەن كٶرگٸمٸز كەلگەن ادامداردى سايلاۋعا مٷمكٸندٸگٸمٸز بار.
سونداي-اق, ول ەندٸگٸ مەجٸلٸستە كٸمدەردٸ كٶرگٸسٸ كەلەتٸنٸن دە اشىق ايتتى.
«ەرلان سايروۆتىڭ دا, ايدوس سارىمنىڭ دا قايتا كەلگەنٸ دۇرىس. ەرتٷرلٸ ەڭگٸمە ايتىلادى, پەندە بولعان سوڭ كەمشٸلٸكتەرٸ بولعان شىعار, بٸراق سول سيياقتى ادامداردىڭ كەلگەنٸ دۇرىس. ٶز باسىم وپپوزيتسيياداعى ازاماتتاردى, اتاپ ايتقاندا جاسارال قۋانىشالين, ىرىسبەك سەرسەنباي, بولات ەبٸلوۆ, جانبولات ماماي سيياقتى ازاماتتاردى كٶرگٸم كەلەدٸ. سوندا پارلامەنت ىقپالدى بولار ەدٸ, كٷشەيەر ەدٸ. پارلامەنتتٸ دٸرٸلدەتٸپ ۇستار ەدٸ. سوندا عانا پارلامەنت كٷشەيەدٸ», – دەيدٸ سايىن مولداعاليۇلى.
ايتا كەتەيٸك, 19 قاڭتاردا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قر پارلامەنتٸنٸڭ جەتٸنشٸ سايلانعان مەجٸلٸسٸن تاراتۋ جەنە قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸ دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن تاعايىنداۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. مەجٸلٸس قۇرامىندا 107 دەپۋتات بار ەدٸ. ال جاڭادان جاساقتالاتىن مەجٸلٸستە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اتىنان سايلاناتىن 9 ماندات قىسقارىپ, 98 دەپۋتات قالادى جەنە ولاردىڭ ٶكٸلەتتٸك مەرزٸمٸ بەس جىل بولماق.