رامازان – ون ەكٸ ايدىڭ سۇلتانى, بەرەكەلٸ دە كەشٸرٸمٸ مول اي. بٸزدٸڭ حالقىمىز ەجەلدەن رامازاندى ەرەكشە قاستەرلەپ, «ون ەكٸ ايدىڭ سۇلتانى» دەپ اتاعان. بەرەكەسٸ مول ايدا جارامازان جىرىن ايتىپ, ورازانىڭ كەلگەنٸن قۋانىشپەن جەتكٸزٸپ, ناسيحاتتاعان. ال اۋىزاشار داستارقانى رۋحاني سۇحباتتىڭ, باتا مەن ٸزگٸ تٸلەكتٸڭ قاينارى بولعان. اۋىز بەكٸتكەن ادامدى ايرىقشا قادٸرلەپ, وعان اۋىزاشار بەرۋ – باعزىدان كەلە جاتقان سالت-دەستٷرٸمٸز بەن ەدەت-عۇرپىمىز.
تاڭعى سەرەسٸ ەر شاڭىراق ٷشٸن قۋانىشتى سەت بولسا, كەشكٸ اۋىزاشار اعايىن مەن تۋىستى, بٸر قاۋىم ەلدٸ يماندىلىققا ۇيىتقان, مەرەكەسٸ مەن بەرەكەسٸ ٷيلەسكەن باسقوسۋ بولاتىن. اللاعا شٷكٸر, بۇل يگٸ دەستٷر عاسىردان-عاسىرعا جالعاسىپ, جاڭعىرىپ كەلەدٸ.
كٷندەلٸكتٸ تٸرشٸلٸك قامىمەن جٷرەتٸن پەندەنٸڭ جٷرەگٸنە بۇل ايدا يمان نۇرى قۇيىلادى. ٶيتكەنٸ ورازا ادامدى تاقۋالىققا تەربيەلەيدٸ. سابىرلىق, قايىرىمدىلىق, مەيٸرٸمدٸلٸك, باۋىرمالدىق سەكٸلدٸ ادامدىق اسىل قاسيەتتەر ارتىپ, يمان كٷشەيەدٸ.
ساۋاپتار ەسەلەنٸپ جازىلاتىن ايدا جاسالعان قايىرلى ٸستٸڭ قايتارىمى ادام بالاسى ٷشٸن قۇپييا-سىر. تٸپتٸ اۋىز بەكٸتۋشٸگە بەرٸلەتٸن سىي مەن ساۋاپ, قۇرمەت پەن ماراپات پايعامبارلار مەن پەرٸشتەلەرگە دە بەلگٸسٸز.
قۇدسي حاديستە اللا تاعالا:
شاراپاتى مەن شاپاعاتى مول ايدا كٷنەلٸ ٸستەردەن باس تارتىپ, ساۋاپ جيناۋعا, ٸشكٸ دٷنيەمٸزدٸ تازارتۋعا, جاراتۋشىنىڭ رازىلىعىنا بٶلەنۋگە مٷمكٸندٸك مول.
رامازاننىڭ قادٸرٸن جاقسى تٷسٸنگەن ساحابالار ورازاعا التى اي قالعان سەتتەن باستاپ:
پەندەنٸڭ وسى ايدا ۇستاعان ورازاسى, قوسىمشا قۇلشىلىقتارى, ٶزگەلەرگە جاساعان قايىرىمدىلىعى, بارلىق ساۋاپتى امالدارى ەسەلەنٸپ جازىلادى.
ورازا – كٷندٸز تەك ٸشٸپ-جەۋدەن ٶزٸن شەكتەۋ دەگەن سٶز ەمەس. ورازا – رۋحتىڭ ازىعى, تەننٸڭ شيپاسى. رامازان جان مەن تەندٸ رۋحاني تازارتاتىن, مۇسىلمان ٷشٸن ٷلكەن سابىر مەكتەبٸ. اۋزى بەرٸك جاندار ەدەپ بٸلمەس پەندەلەردٸڭ ٶزٸنە جاساعان كەيبٸر وعاش ٸس-ەرەكەتتەرٸن كٶرٸپ, تۇرپايى سٶزدەرٸن ەستٸسە دە: «مەن ورازامىن» دەگەن بٸر اۋىز سٶزبەن نەپسٸسٸنە توقتاۋ سالىپ, سابىر ساقتايدى. ال سابىر يەسٸنە بەرٸلەتٸن سىي – جاننات.
دەنساۋلىعىنا بايلانىستى نەمەسە كەرٸلٸك جەتٸپ ورازا ۇستاۋعا شاماسى جەتپەگەن ادامدار اۋىز بەكٸتكەن كٸسٸلەرگە اۋىزاشار بەرسە, ول دا – ٷلكەن ساۋاپ.
پايعامبارىمىز مۇحاممەد (اللانىڭ وعان سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن):
ورازانى رۋحاني تۇرعىدان سەزٸنگەن جان اللانىڭ تەڭدەسسٸز سىيىنان شەت قالعىسى كەلمەيتٸنٸ حاق.
رامازان – جاقسىلىق ايى. ورازادا ەربٸر جاقسى امالدىڭ ساۋابى ەسەلەنٸپ جازىلادى. حاديس-شاريفتە ايتىلعانداي, «ادام بالاسىنىڭ بارلىق يگٸ ٸستەرٸنٸڭ ساۋابى ارتادى. ەربٸر جاقسىلىققا ون ەسەدەن جەتٸ جٷز ەسەگە دەيٸن ساۋاپ جازىلادى».
رامازان – قۇران ايى. قۇران – ادامزاتتى ناداندىقتان, زۇلىمدىقتان تۋرا جولعا, ٸلٸم مەن ٶركەنيەت جولىنا باستايتىن حاق كٸتاپ. قاسيەتتٸ كٸتابىمىز ٶمٸردٸڭ بارلىق سالاسىن قامتىعان, ادامنىڭ ادامعا تەن ٶمٸر سٷرۋٸن ٷيرەتەتٸن اللانىڭ كەمشٸلٸكسٸز كەمەل سٶزٸ. قۇران – ەشقاشان عاسىر سوڭىندا قالمايتىن, كەرٸسٸنشە, عاسىردى, زاماندى ٶز سوڭىنا جەتەلەيتٸن جاراتۋشىدان تٸرٸلەر ٷشٸن تٷسكەن ۇلى سٶز. ونىڭ كٶركەمدٸگٸندە شەك جوق. بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸن, وسى ساعاتقا دەيٸن ۇلىق كٸتاپتاردىڭ ٸشٸندە ٶزگەرٸسكە ۇشىراماعان تەك قۇران عانا.
قۇران وقىلعان, وعان امال ەتٸلگەن ٷيدە, جەردە, ەلدە تىنىشتىق ورنايدى, اللانىڭ بەرەكەتٸ بولادى. بۇدان تٷيەتٸن وي – قۇرانسىز ٶمٸردٸڭ مەنٸ دە, سەنٸ دە جوق. پايعامبارىمىزدىڭ (اللانىڭ وعان سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن) حاديسٸندە:
رۋحاني بايلىقتان الشاقتاي باستاعان ادامنىڭ جٷرەگٸ مازاسىز كٷي كەشەتٸنٸ بەلگٸلٸ. تٸپتٸ ٷمٸتسٸزدٸككە ۇرىنادى. بۇدان قۇتىلۋدىڭ جولى قايسى? ەرينە, تاعى قايتالاپ ايتامىز, ول – قۇران. قۇران كەرٸم ٶزٸنە ۇمتىلعان جاندار ٷشٸن – ٷمٸت كٶزٸ. «قۇران وقۋ – كٶڭٸلدٸڭ شيپاسى» دەپ پايعامبارىمىز (اللانىڭ وعان سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن) تەككە ايتپاعان. يە, دەرٸ-دەرمەكپەن ەمدەلمەيتٸن دەرت قۇرانمەن ەمدەلەدٸ. «كٸم قۇراننان شيپا تاپپاسا, وعان باسقا ەم جوق» دەپ ايتقان اللا ەلشٸسٸنٸڭ (اللانىڭ وعان سالاۋاتى مەن سەلەمٸ بولسىن) سٶزٸ تٷسٸنگەنگە كٶپ وي تاستايدى.
حاديستە:
ورازاڭ قابىل بولسىن, ۇستاعان جان!
