فوتو:qazaq1913.com
عىلىم بولسا, مەملەكەت تە قۋاتتى بولادى. سول سەبەپتٸ عىلىمدى دامىتۋ ەلٸمٸز ٷشٸن ستراتەگييالىق ماڭىزى بار قادام. جاسامپازدىق, جاڭاشىلدىق, بٸلٸمپازدىق پەن عىلىمعا قۇشتارلىق – ناعىز وزىق ەلگە كەرەك باستى قاسيەتتەر.قاسىم-جومارت توقاەۆ قٷرىلتاي وتىرىسىندا وسى مەسەلەگە ارنايى توقتالدى. ياعني تۇتاس قوعام بولىپ عىلىمدى جان-جاقتى ناسيحاتتاۋعا كٷش سالۋ مەملەكەت الدىنداعى باستى مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ.
وسى ماقساتتا مەملەكەت باسشىسى ەلەۋسٸز قالىپ وتىرعان جاس عالىمدارىمىزعا سپورتشىلار دەڭگەيٸندە قۇرمەت كٶرسەتۋ باستاماسىن كٶتەردٸ. پرەزيدەنت اكادەميكتٸڭ سپورتشىلار مەن حالىقارالىق عىلىم وليمپيادالارىنىڭ جەڭٸمپازدارىنا دەگەن قۇرمەتتٸڭ جەر مەن كٶكتەي دەپ ايتقان سٶزٸن نەگٸزگە الدى. بۇدان بىلاي حالىقارالىق دەڭگەيدە ماتەماتيكا, فيزيكا جەنە باسقا دا عىلىمي جەتٸستٸككە جەتكەن جاستارىمىز مەملەكەت تاراپىنان ەرەكشە قولداۋعا يە بولادى. دارىندى بالالار مەن ولاردىڭ ۇستازدارى ەرقاشان قولداۋ بار ەكەنٸن سەزٸنەتٸن بولادى.
«بٸزدٸڭ سپورتشىلار وليمپيادالارعا بارىپ, قارسىلاستارىن ۇرىپ-سوعادى, مۇرنىن سىندىرادى, سودان كەيٸن ەلگە ورالعاندا بٸر توپ ەل ازاماتتارى ولاردى ەۋەجايدان قارسى الىپ, ٷلكەن قۇرمەتكە بٶلەيدٸ, پەتەر مەن كٶلٸك سىيلاپ جاتادى. بۇل رەتتە حالىقارالىق ارەنادا ەلٸمٸزدٸڭ اتىن شىعارىپ, عىلىمي جارىستاردا جەڭٸسكە جەتكەن جاستارىمىزدى ەشكٸم ەۋەجايدان قارسى المايدى, ەلەمەيدٸ», - دەگەن ەدٸ اكادەميك اسقار جۇمادٸلداەۆ.
سوندىقتان ەل ٸشٸندە بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىندا شىنايى كاھارمانداردى ناسيحاتتاۋ ٶتە ماڭىزدى. جاستار بٸلٸمدٸ ەرٸ دارىندى ەل ازاماتتارىنا قاراپ بوي تٷزەۋلەرٸ كەرەك. دٷنيەجٷزٸلٸك وليمپياداداعى شاحماتشى قىزدارىمىزدىڭ جارقىن جەڭٸسٸ ٷلگٸ ەتۋگە تۇرارلىق دەدٸ پرەزيدەنت.
جاستاردىڭ بٸلٸمگە جەنە عىلىمعا قۇشتارلىعىن, ىنتاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا بىلتىر جوعارى بٸلٸم جەنە عىلىمدى دامىتۋدىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى بەكٸتٸلدٸ. وسى قۇجات نەگٸزٸندە 2022 جىلدان باستاپ «جاس عالىم» جوباسى اياسىندا جىل سايىن 1000 گرانت بٶلۋ, ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ عىلىمي ورتالىقتارىندا جىل سايىن 500 عالىمنىڭ تاعىلىمدامادان ٶتۋٸ, 85 عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىن ەنگٸزۋ, 16 عىلىمي ۇيىمنىڭ جابدىقتارىن جاڭعىرتۋ سىندى اۋقىمدى شارالار جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
بٶلٸنەتٸن گرانتتار ەسەبٸنەن عالىمداردىڭ ورتاشا جالاقىسى 2 ەسە ٶستٸ. بٸزدٸڭ ٸرگەلٸ زەرتتەۋلەرمەن اينالىساتىن جەتەكشٸ عالىمدارىمىز گرانتتىق كونكۋرستارعا قاراماستان تۇراقتى قارجىلاندىرۋدى الاتىن دەڭگەيگە جەتٸپ وتىر. ٶتكەن جىلدارمەن سالىستىرعاندا عالىمداردىڭ سانى ارتىپ كەلەدٸ. ونىڭ ٸشٸندە 46 پايىزى جاستار.
اتالمىش تۇجىرىمداما ۇلتتىق دەڭگەيدەگٸ قولدانبالى مەسەلەلەردٸ شەشۋ ٷشٸن عىلىمدى تارتۋعا باعىتتالعان. نەتيجەسٸندە عالىمدار سانىن بٸر جارىم ەسەگە ارتتىرۋ, عىلىمي ەكوجٷيەنٸ جاڭعىرتۋ, عىلىمنىڭ ناقتى سەكتورداعى پروبلەمالاردى شەشۋگە قوسقان ٷلەسٸنٸڭ ارتۋى, بيۋروكراتيزاتسييا, تسيفرلاندىرۋ سىندى ٶزەكتٸ سۇراقتار شەشٸمٸن تاپپاق.
عىلىم سالاسىن ودان ەرٸ دامىتۋ ماقساتىندا مينيسترلٸكپەن «عىلىم جەنە تەحنولوگييالىق ساياسات تۋرالى» زاڭ جوباسى ەزٸرلەندٸ. زاڭ جوباسىندا جاس عالىمدارعا مەملەكەت تاراپىنان كٶرسەتٸلەتٸن قولداۋ تەتٸكتەرٸ كٶرسەتٸلگەن. مىسالى ولاردىڭ تۇرعىن ٷي ساتىپ الۋ نەمەسە ٷي جاعدايىن جاقسارتۋ قۇقىقتارى قاراستىرىلعان. ودان بٶلەك عىلىمي جەنە عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەت نەتيجەلەرٸن كوممەرتسييالاندىرۋ جوبالارىن قوسىلعان قۇن سالىعىنان بوساتۋ سۇراعى دا پىسىقتالىپ جاتىر.
