فوتو: "الماتىكٸتاپ" باسپاسى
قازاقستاندا وقۋلىقتارعا قاتىستى مەسەلەلەر قوعامدا جيٸ پٸكٸرتالاس تۋدىرادى. وقۋلىقتاردىڭ مازمۇنىنا قاتىستى شاعىمداردان بٶلەك, جۋىردا مەجٸلٸس دەپۋتاتى دەۋلەت مۇقاەۆ ولاردىڭ ەرتٷرلٸ كٶلەمدە شىعاتىنىن ايتىپ سىنادى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسىنىڭ سالدارىنان وتباسى جىل سايىن ەرتٷرلٸ مۇقابالار ساتىپ الۋعا مەجبٷر. وقۋ ماتەريالدارىنىڭ قۇرىلىمى جەنە مەكتەپ وقۋلىقتارى تٶڭٸرەگٸندەگٸ ٶزەكتٸ مەسەلەلەر «الماتىكٸتاپ» باسپاسى ۇيىمداستىرعان دٶڭگەلەك ٷستەلدە تالقىلاندى.
باسپاگەرلەردٸڭ ٶزٸ سىننان قاتتى شارشاعانىن ايتادى. كەيبٸر سىن ورىندى بولسا, كەيبٸرٸ تٸپتٸ ورىنسىز دەيدٸ ولار. ٶيتكەنٸ كٸتاپ شىعارۋ بٸرنەشە كەزەڭنەن ٶتەتٸن كٷردەلٸ پروتسەسس. باسپا پرەزيدەنتٸ گاۋحار سايماساەۆا وقۋلىق وقۋشىنىڭ قولىنا جەتكەنگە دەيٸن بٸرنەشە ماماننىڭ ساراپتاماسىنان ٶتەتٸنٸن ەسكەرتتٸ.
فوتو: "الماتىكٸتاپ" باسپاسى. گاۋحار سايماساەۆا
«بٸزدە مينيسترلٸك جانىندا رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق بٸلٸم مازمۇنىن ساراپتاۋ ورتالىعى بار. بۇل ورتالىق وقۋلىقتار مەن وقۋ باعدارلامالارىنىڭ ساراپتاماسىن جٷرگٸزەدٸ, ولاردى التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق بٸلٸم اكادەميياسى عالىمدارى ەزٸرلەيدٸ. بٸزگە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ ٷشٸن بەلگٸلٸ بٸر ۋاقىت بەرٸلەدٸ, كەيدە, ٶكٸنٸشكە وراي, بۇل ۋاقىت ٶتە از بولىپ جاتادى. ۇجىممەن جۇمىس ٸستەپ, ٸشكٸ ساراپتامادان ٶتكٸزگەن سوڭ, وقۋلىقتاردى تەجٸريبەلٸ مۇعالٸمدەرگە ۇسىنامىز جەنە ولاردىڭ پٸكٸرلەرٸن ەسكەرەمٸز. سودان كەيٸن وقۋلىقتاردى «بٸلٸم مازمۇنىن ساراپتاۋ ورتالىعىنا» ساراپتاماعا جٸبەرەمٸز. قىرىق كٷننەن كەيٸن ولاردان ەسكەرتۋلەر مەن ۇسىنىستار الامىز, وندا دا ساراپشىلاردىڭ ٷلكەن توبى جۇمىس ٸستەيدٸ. كەيٸن بٸزگە بٸر اي ۋاقىت بەرٸلەدٸ جەنە ەگەر وقۋلىق قايتا باسىپ شىعارىلسا, ونى ەكٸنشٸ ساراپتاماعا ۇسىنامىز. ەگەر وقۋلىق جاڭا بولسا, ول اپروباتسييادان ٶتەدٸ. ەل بويىنشا ارنايى تاڭدالعان مەكتەپتەردە ەكٸ اي ٸشٸندە وقۋلىقتى مۇعالٸمدەر مەن اتا-انالار قارايدى.
بٸز ەكٸنشٸ ساراپتامانىڭ نەتيجەلەرٸن جەنە اپروباتسييا نەتيجەلەرٸن الامىز, نەتيجەسٸندە ەكٸ كەزەڭدٸك ساراپتامادان ٶتەدٸ. ٷشٸنشٸ كەزەڭگە كٶشەمٸز – بۇل كەزەڭدە ٷلكەن رەسپۋبليكالىق كوميسسييا جۇمىس ٸستەيدٸ. كوميسسييا قۇرامىندا كٶپتەگەن ادامدار بار: تەجٸريبەلٸ مۇعالٸمدەر, ولاردى ارنايى استاناعا شاقىرادى. ەكٸ اپتا بويى ولار بارلىق وقۋلىقتاردى قارايدى جەنە ەگەر بٸز رەسپۋبليكالىق كوميسسييادان ٶتسەك, «بٸلٸم مازمۇنىن ساراپتاۋ ورتالىعى» وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنە ساراپتامادان ٶتكەن وقۋلىقتار تٸزٸمٸن ۇسىنادى. وسىلايشا, بٸز بەلگٸلٸ بٸر تٸزٸمگە كٸرەمٸز. ياعني, مەملەكەتتٸك ساراپتامانىڭ ٷش كەزەڭٸ بار. ال باسپادا كوررەكتۋرا, رەداكتۋرا, ەدٸستەمەشٸلەردٸڭ جۇمىسى جەنە باسپانىڭ ٶز ساراپتاماسى بار. وقۋلىق تٶرت تٷرلٸ ساراپتامادان ٶتەدٸ», - دەيدٸ گاۋحار سايماساەۆا.
فوتو: "الماتىكٸتاپ" باسپاسى. اسيما رىسقۇلبەكوۆا
باسپانىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ اسيما رىسقۇلبەكوۆا قازاقستاندا وقۋلىقتانۋ عىلىمى جاس عىلىم ەكەنٸن ەسكەرتتٸ. تەك 2015 جىلدان باستاپ قانا عالىمدار تٶل وقۋلىقتارىمىزدى جازۋعا كٶشكەن, ال بۇعان دەيٸن وقۋشىلار اۋدارما وقۋلىقتاردى وقىپ كەلگەن.
«2015-2016 جىلداردان باستاپ بٸز العاش جاڭا بٸلٸم بەرۋ مازمۇنىنا كٶشتٸك. وعان دەيٸن بٸزدٸڭ تٶل وقۋلىقتارىمىز, تٶل اۆتورلارىمىز بولعان جوق. نەگٸزٸنەن بٸز اۋدارما وقۋلىقتاردى وقىدىق. اۆتورلار مەكتەبٸ ەندٸ عانا قالىپتاسىپ كەلە جاتىر. بٸزدٸڭ اۆتورلارىمىز وسى وقۋلىقتانۋ عىلىمىنىڭ قىر-سىرىن ەندٸ مەڭگەرٸپ جاتىر», - دەيدٸ ول.
الايدا قوعام تاراپىنان قاتتى-قاتتى ايتىلاتىن سىن-ەسكەرتپەلەر كٶپتەگەن اۆتوردى وقۋلىق جازۋ رايىنان قايتارىپ تاستايتىن كٶرٸنەدٸ.
«اۆتورلىق مەكتەپ ەندٸ عانا قالىپتاسىپ كەلە جاتىر. مىقتى اۆتورلاردى ەندٸ دايىنداپ جاتىرمىز. قوعام تاراپىنان جاناشىرلىقپەن كەمشٸلٸكتەرٸن ايتسا, بٸز ونى قۋانا قابىلدار ەدٸك. قاتتى سىن-ەسكەرتپەلەر بولاشاقتا بٸزدٸڭ مىقتى عالىمدارىمىزدىڭ, مىقتى پەداگوگتارىمىزدىڭ جاقسى وقۋلىق جازۋدان باس تارتۋىنا ەكەلۋٸ مٷمٸن. بولاشاقتا مىقتى وقۋلىق جازاتىن اۆتورلاردى تاپپاي قالۋىمىز مٷمكٸن», - دەپ الاڭدايدى اسيما رىسقۇلبەكوۆا.
فوتو: "الماتىكٸتاپ" باسپاسى
ال وقۋلىقتار پٸشٸنٸنٸڭ ەرتٷرلٸلٸگٸنە كەلەر بولساق, باسپا پرەزيدەنتٸنٸڭ ايتۋىنشا, قازٸر 1-2, 4-سىنىپ وقۋلىقتارىنىڭ بەرٸ بٸر فورماتتا شىعارىلادى, تەك 3-سىنىپ وقۋلىقتارى عانا جاڭالاۋدى تالاپ ەتەدٸ.
«كٶپ مۇعالٸم وقۋلىقتار پارتاعا سىيمايدى, بالالارعا ىڭعايسىز دەدٸ. سودان كەيٸن مينيسترلٸك ارنايى شەشٸم قابىلداپ, بەرٸ بٸردەي فورماتپەن شىعارىلاتىن بولدى. قازٸر مەكتەپتەردە 1-2, 4-سىنىپ وقۋلىقتارى تولىعىمەن اۋىستىرىلدى. 3-سىنىپتا ەلٸ بۇرىنعى وقۋلىقتار قولدانىستا بار, سەبەبٸ وعان ەلٸ جاڭا باعدارلاما كەلگەن جوق, سونى كٷتۋدەمٸز. جاڭا باعدارلاما كەلسە, وسىنداي ستاندارتتى فورماتپەن شىعارامىز», - دەدٸ باسپا پرەزيدەنتٸ.
فوتو: "الماتىكٸتاپ" باسپاسى. ولگا دزەرجينسكايا
تٶل وقۋلىقتار بۇرىنعى كەڭەس وداعىنىڭ وقۋلىقتارىنان ەلدەقايدا كٷردەلٸ دەگەن سىن-ەسكەرتپەلەرگە مەتوديست ولگا دزەرجينسكايا جاۋاپ بەردٸ.
«بٸز بۇرىن 1+1 قالاي وقىساق, قازٸر دە سولاي وقىتىپ جاتىرمىز. كٶبەيتۋ كەستەسٸن قاي كەزدە وقىساق, جٷيەلٸ تٷردە قازٸر دە سولاي وقىتامىز. اتا-انالار كٶبەيتۋ كەستەسٸ جٷيەسٸز بەرٸلەدٸ دەيدٸ, مٷلدەم ولاي ەمەس. بۇرىن بٸز مۇنى جوعارى سىنىپتاردا وقىدىق دەيدٸ. مەن 1989 جىلى شىققان كٸتاپتى الىپ كەلدٸم. بٸزدٸڭ وقۋلىقتاردا ماتەريال قالاي بەرٸلسە, سول تەرتٸپپەن بۇرىن دا بەرٸلگەن. تٷك تە ٶزگەرگەن جوق. جاقىندا بٸر وقۋلىققا قاتىستى ەسكەرتۋ بولدى, تەڭدەۋدٸ بٸز ورتا سىنىپتاردا شەشتٸك دەيدٸ. تەڭدەۋدٸ ەرقاشان باستاۋىش سىنىپتا وقىعانبىز. قازٸر باستاۋىش سىنىپقا تەك كٶپ سانعا كٶبەيتۋ عانا قوسىلدى», - دەپ تٷسٸندٸردٸ ول.
دەگەنمەن, باسپاگەرلەر جاناشىرلىق تانىتىپ, سىن-ەسكەرتپەسٸن جولداپ وتىراتىن بارشاعا العىسىن بٸلدٸرەدٸ. باسپا تاراپىنان زاماناۋي وقۋلىققا قويىلاتىن تالاپتاردى زەردەلەپ, ەڭ مىقتى تۇستارىن وقۋلىقتارعا ەنگٸزٸپ جاتقاندارىن ايتتى. وسى ورايدا 1-11 سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان توpiq.kz ەلەكتروندىق وقۋلىقتار پلاتفورماسىن جاساپ شىعارعان. بارلىق وقۋلىقتار قر بجعم بارلىق تالاپتارىنا سەيكەس كەلەدٸ. تسيفرلىق وقۋلىق – باسپا وقۋلىقتىڭ pdf نۇسقاسى ەمەس, ينتەراكتيۆتٸ تاپسىرمالارى بار مۋلتيمەدييالىق وقۋ قۇرالى. ەلەكتروندىق وقۋلىقتار كٶپتەگەن اۋديو, بەينە ماتەريالداردان تۇرادى. بۇل تاقىرىپتى تەرەڭٸرەك تٷسٸنۋگە, ٶزٸن تەكسەرۋگە ارنالعان تاپسىرمالاردى ورىنداۋ مەن وقۋ ماتەريالىن تابىستى مەڭگەرۋگە باعىتتالعان.
فوتو: "الماتىكٸتاپ" باسپاسى
دايىنداعان: انارا باۋىرجانقىزى
