قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەتتٸڭ سەلەكتورلىق وتىرىسىندا 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جول» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى. باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ تۋرالى يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترٸ بەيبٸت اتامقۇلوۆ باياندادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
2020-2025 جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جول» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى تيٸمدٸ جەنە بەسەكەگە قابٸلەتتٸ كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋعا, ترانزيتتٸك جەنە كٶلٸك قىزمەتتەرٸن دامىتۋعا, تەحنولوگييالىق جەنە ينستيتۋتسيونالدىق ورتانى جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان.
يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترٸ ب. اتامقۇلوۆ اتاپ ٶتكەندەي, مەملەكەتتٸك باعدارلامادا جالپى سوماسى 5,5 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايتىن 112 ينفراقۇرىلىمدىق جوبانى ٸسكە اسىرۋ قاراستىرىلعان.
«باعدارلاما اياسىندا الداعى 6 جىلدا 10 مىڭ شاقىرىم جولدىڭ قۇرىلىسى جەنە رەكونسترۋكتسيياسى, رەسپۋبليكالىق جەلٸدەگٸ 11 مىڭ شاقىرىم اۆتوموبيل جولىن كٷردەلٸ جەنە ورتاشا جٶندەۋ جوسپارلانعان. اۆتوجول سالاسىن قارجىلاندىرۋدىڭ جالپى كٶلەمٸ 3,5 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايدى. باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولداردىڭ جاقسى جەنە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى ٷلەسٸن 100% دەيٸن جەتكٸزۋگە, I جەنە II تەحنيكالىق ساناتتاعى جولداردىڭ ۇزىندىعىن 60% دەيٸن, اقىلى جولداردىڭ ٷلەسٸن 45% دەيٸن ۇلعايتۋعا, جول بويىنداعى سەرۆيس وبەكتٸلەرٸمەن 100% قامتاماسىز ەتۋگە جول اشادى», — دەدٸ مينيستر.
ب. اتامقۇلوۆتىڭ مەلٸمدەۋٸنشە, اۆتوجول سالاسىندا بيىل جٶندەۋ جۇمىستارىمەن رەسپۋبليكالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار 9,5 مىڭ شاقىرىم اۆتوجولدى قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر. اۆتوجول سالاسىنىڭ 2020 جىلعا ارنالعان بيۋدجەتٸ 680 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايدى, ونىڭ ٸشٸندە رەسپۋبليكالىق جەلٸ – 421 ملرد تەڭگە جەنە جەرگٸلٸكتٸ جەلٸ – 259 ملرد تەڭگە.
«رەسپۋبليكالىق جەلٸ بويىنشا قۇرىلىس جەنە قايتا جاڭارتۋ جۇمىستارىمەن 4 مىڭ شاقىرىم اۆتوجول قامتىلادى. كٷردەلٸ جەنە ورتاشا جٶندەۋ جۇمىستارىمەن 1,5 مىڭ شاقىرىم جول قامتىلىپ, ونىڭ ٸشٸندە 1,1 مىڭ شاقىرىمىندا جۇمىستار اياقتالادى», — دەدٸ مينيستر.
جىل سوڭىنا دەيٸن 5,7 مىڭ شاقىرىمعا تٶلەم جٷيەلەرٸن ورناتۋ, 158 قىزمەت كٶرسەتۋ نىسانىن ۇلتتىق ستاندارت تالاپتارىنا سەيكەستەندٸرۋ, سانيتارلىق-گيگيەنالىق قوندىرعىلارمەن (سگق) قامتاماسىز ەتٸلگەن 23 جانارماي قۇيۋ ستانتسيياسىن سالۋ, سونداي-اق 62 سانيتارلىق-گيگيەنالىق قوندىرعى ورناتۋ كٶزدەلگەن.
«جىل قورىتىندىسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار جولداردا جاقسى جەنە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى جولداردىڭ ٷلەسٸن تيٸسٸنشە 89%-عا جەنە 75%-عا دەيٸن ۇلعايتۋ جوسپارلانۋدا. جىل قورىتىندىسى بويىنشا جالپى ۇزىندىعى 2,6 مىڭ شاقىرىمدى قۇرايتىن اۆتوجول ۋچاسكەلەرٸندە قوزعالىس اشۋ جوسپارلانعان. جوبالاردى ۋاقىتىلى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن بارلىق دايىنداۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ», — دەدٸ ب. اتامقۇلوۆ.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, بارلىق قولدانىلاتىن ماتەريالداردىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ وتاندىق ٶندٸرٸس ٶنٸمدەرٸ. ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەردە قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى باستالدى.
اۋا-رايى قولايلى بولا باستاعان كەزدە جۇمىس سولتٷستٸك ٶڭٸرلەردە قولعا الىناتىن بولادى جەنە سەۋٸر ايىنىڭ سوڭىنا دەيٸن بارلىق جوبالاردا قۇرىلىس جۇمىستارى باستالادى.
«قۇرىلىس الاڭدارىنىڭ بارلىعىندا مامانداردى كورونوۆيرۋستان قورعاۋ ٷشٸن قاجەتتٸ شارالار قابىلداندى. بارلىق قىزمەتكەرلەر جەكە قورعانىس قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ», — دەدٸ مينيستر.
2025 جىلعا دەيٸن جەرگٸلٸكتٸ جولداردىڭ 27 مىڭ شاقىرىمنان استامىن جٶندەۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل وبلىستىق جەنە اۋداندىق ماڭىزى بار جولداردىڭ 95%-ىن جاقسى جەنە قاناعاتتانارلىق جاعدايعا جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
بۇل ماقساتقا 2020 جىلى 259 ملرد تەڭگە كٶزدەلگەن, ونىڭ ٸشٸندە وبلىستىق جەنە اۋداندىق ماڭىزى بار جولدارعا 201,4 ملرد تەڭگە, نۇر-سۇلتان جەنە الماتى قالالارىنىڭ جەر ۋچاسكەلەرٸن ساتىپ الۋعا 4,1 ملرد تەڭگە كٶزدەلگەن.
جىل سوڭىنا دەيٸن 4 مىڭ شاقىرىم جولدى جٶندەۋ جوسپارلانعان. 350 جول جوبالارى ٸسكە اسىرىلادى, 31 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىسپەن قامتىلادى.
ب. اتامقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, ازاماتتىق اۆياتسييا سالاسىندا كوروناۆيرۋس پاندەميياسىنا بايلانىستى بٷگٸنگٸ تاڭدا, ٶكٸنٸشكە وراي, ٸشكٸ (100%) جەنە حالىقارالىق (98%) اۆيارەيستەر ۋاقىتشا توقتاتىلدى.
بٸراق ورىن العان جاعدايعا قاراماستان, وسى جىلدىڭ بٸرٸنشٸ توقسانىندا جولاۋشىلار اعىنى كٶرسەتكٸشٸندە ٶسٸم بولدى. ەسەپتٸ كەزەڭدە تاسىمالدانعان جولاۋشىلار سانى 1,7 ملن ادامدى قۇرادى, بۇل 2019 جىلعى سەيكەس كەزەڭنەن 5,2%-عا ارتىق.
«بيىل بٸز تٷركٸستان قالاسىنداعى جاڭا حالىقارالىق ەۋەجاي مەن شىمكەنت قالاسىنداعى ەۋەجايدىڭ جاڭا جولاۋشىلار تەرمينالىن ٸسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ٷرجار قالاسى ەۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن قايتا جاڭارتۋدى باستايمىز. قارجى بٶلٸنگەن جاعدايدا ٶسكەمەن جەنە ٷشارال قالالارىنداعى ەۋەجايلاردىڭ تاعى ەكٸ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن دا قايتا جاڭارتۋدى باستايمىز. الداعى 5 جىلدا 13 اەرودروم سالۋ كٶزدەلٸپ وتىر. بٷگٸنگٸ تاڭدا جەرگٸلٸكتٸ ەۋە جەلٸلەرٸنٸڭ 3 ەۋە ايلاعى جۇمىس ٸستەيدٸ», — دەدٸ مينيستر.
ەۋە تاسىمالى توقتاتىلعان سەتكە دەيٸن قازاقستاننىڭ 26 شەتەل مەملەكەتٸمەن 99 حالىقارالىق باعىت بويىنشا ەۋە قاتىناسى بولعانىن اتاپ ٶتكەن جٶن.
«جاقىن ارادا بٸز قالىپتى جۇمىس رەجيمٸنە ورالىپ, بارلىق ۇشۋلاردى قالپىنا كەلتٸرٸپ, ازاماتتىق اۆياتسييا سالاسىندا جوسپارلانعان بارلىق مٸندەتتەردٸ ورىندايمىز دەپ ٷمٸتتەنەمٸز. جالپى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق اۆياتسييا سالاسى ٶكٸلدەرٸنٸڭ بولجامى بويىنشا اۆياتسييا سالاسىنداعى وپەراتسييالىق كٸرٸستەردٸڭ تٶمەندەۋٸ جىل سوڭىنا دەيٸن شامامەن 300 ملرد تەڭگەنٸ قۇراۋى مٷمكٸن», — دەدٸ ب. اتامقۇلوۆ.
تەمٸرجول كٶلٸگٸ سالاسىندا 2025 جىلعا دەيٸن ماگيسترالدىق تەمٸرجول جەلٸسٸنٸڭ توزۋىن 49%-عا, لوكوموتيۆتەردٸڭ توزۋىن 58%-عا دەيٸن تٶمەندەتۋ جوسپارلانۋدا.
«جولاۋشىلار ۆاگوندارىنىڭ جەتٸسپەيتٸندٸگٸ بەلگٸلٸ. سوندىقتان 6 جىل ٸشٸندە 600 جاڭا جولاۋشىلار ۆاگونىن ساتىپ الۋ جوسپارلانعان. بيىل 50 ۆاگون ساتىپ الىنادى, بيۋدجەتتٸك نەسيەگە 20 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ», — دەدٸ مينيستر.
بۇل رەتتە جىلجىمالى پاركتٸ جاڭارتۋعا 657 ملرد تەڭگە تارتۋ جوسپارلانۋدا, ونىڭ ٸشٸندە 455 ملرد تەڭگەسٸ جەكە ينۆەستيتسييالار ەكەنٸن اتاپ ٶتۋ كەرەك.
اۆتوموبيل كٶلٸگٸ سالاسىندا 2025 جىلعا دەيٸن ٶڭٸرلەردە 4 اۆتوۆوكزال, 6 اۆتوستانتسييا جەنە 33 جولاۋشىلارعا قىزمەت كٶرسەتۋ پۋنكتٸنٸڭ قۇرىلىسى جوسپارلانۋدا.
بٷگٸندە مينيسترلٸك وتاندىق اۆتوموبيل تاسىمالداۋشىلارىنىڭ حالىقارالىق نارىقتاعى ٷلەسٸن ۇلعايتۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸپ جاتىر. اعىمداعى جىلى ٶتكەن جىلعا قاراعاندا جولاۋشىلار تاسىمالىن 2,5%-عا جەنە جٷك اينالىمىن 1,5%-عا ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ۇلتتىق ستاندارتقا سەيكەس كەلەتٸن اۆتوۆوكزالدار مەن اۆتوستانتسييالار سانىن كٶبەيتۋ ماقساتىندا جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ, كەسٸپكەرلەر ٷشٸن ىنتالاندىرۋ شارالارى ەزٸرلەنۋدە.
سۋ كٶلٸگٸ سالاسىندا 2025 جىلعا دەيٸن 2 پاروم جەنە 4 قۇرعاق جٷك كەمەسٸن ساتىپ الۋ جوسپارلانۋدا, بۇل ارى قاراي جٷك اعىنى كٶلەمٸن ۇلعايتۋعا, سونداي-اق كاسپيي تەڭٸزٸندەگٸ قازاقستاندىق فلوتتىڭ قاتىسۋىن 35%-عا ۇلعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونداي-اق اپاتتىق جاعدايدى 10,3%-عا دەيٸن تٶمەندەتۋ جەنە شليۋزدەردٸڭ ٶتكٸزۋ قابٸلەتتٸلٸگٸن جىلىنا 350 كەمەگە دەيٸن ارتتىرۋ ٷشٸن كەمە شليۋزدەرٸن كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتكٸزۋ جوسپارلانعان.
وسى جىلى وسى ماقساتتا تەمٸربەتون كونسترۋكتسييالارىن جەنە جٷك كٶتەرگٸش قۇرىلعىلاردى جٶندەۋگە 1,9 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ.
قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى ر. سكليار اتالعان جوبالاردىڭ ەڭ الدىمەن ٶڭٸرلەردە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن, بۇل مەملەكەتتٸڭ باستى مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن ايتتى.
«بيىل بۇرىن-سوڭدى بولماعان بٸرقاتار جوبالاردى, سونىڭ ٸشٸندە جاڭادان پايدالانۋعا بەرٸلگەن 2600 كم جولدى ەنگٸزۋ جوسپارلانعان. تەمٸرجول ەلەكتريفيكاتسيياسى جالعاسادى. سونداي-اق 11 مىڭ شاقىرىم رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولىندا اقى تٶلەۋ جٷيەسٸن ەنگٸزۋ جوسپارلانعان, بۇل اۆتوموبيل جولدارىنىڭ وسى ۋچاسكەلەرٸن بيۋدجەت ەسەبٸنەن كٷتٸپ-ۇستاۋعا ودان ەرٸ قارجىلاندىرۋدى قىسقارتۋعا جەنە بوساتىلعان قاراجاتتى باسقا دا ماڭىزدى جوبالاردى دامىتۋعا بٶلۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», — دەدٸ ر. سكليار.
