QR Premer-Ministri Asqar Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimettiń selektorlyq otyrysynda 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrý máseleleri qaraldy. Baǵdarlamany iske asyrý týraly indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministri Beibit Atamqulov baiandady, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
2020-2025 jyldarǵa arnalǵan «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasy tiimdi jáne básekege qabiletti kólik infraqurylymyn qurýǵa, tranzittik jáne kólik qyzmetterin damytýǵa, tehnologiialyq jáne institýtsionaldyq ortany jetildirýge baǵyttalǵan.
Indýstriia jáne infraqurylymdyq damý ministri B. Atamqulov atap ótkendei, memlekettik baǵdarlamada jalpy somasy 5,5 trln teńgeni quraityn 112 infraqurylymdyq jobany iske asyrý qarastyrylǵan.
«Baǵdarlama aiasynda aldaǵy 6 jylda 10 myń shaqyrym joldyń qurylysy jáne rekonstrýktsiiasy, respýblikalyq jelidegi 11 myń shaqyrym avtomobil jolyn kúrdeli jáne ortasha jóndeý josparlanǵan. Avtojol salasyn qarjylandyrýdyń jalpy kólemi 3,5 trln teńgeni quraidy. Baǵdarlamany iske asyrý respýblikalyq mańyzy bar avtojoldardyń jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaidaǵy úlesin 100% deiin jetkizýge, I jáne II tehnikalyq sanattaǵy joldardyń uzyndyǵyn 60% deiin, aqyly joldardyń úlesin 45% deiin ulǵaitýǵa, jol boiyndaǵy servis obektilerimen 100% qamtamasyz etýge jol ashady», — dedi ministr.
B. Atamqulovtyń málimdeýinshe, avtojol salasynda biyl jóndeý jumystarymen respýblikalyq jáne jergilikti mańyzy bar 9,5 myń shaqyrym avtojoldy qamtý josparlanyp otyr. Avtojol salasynyń 2020 jylǵa arnalǵan biýdjeti 680 mlrd teńgeni quraidy, onyń ishinde respýblikalyq jeli – 421 mlrd teńge jáne jergilikti jeli – 259 mlrd teńge.
«Respýblikalyq jeli boiynsha qurylys jáne qaita jańartý jumystarymen 4 myń shaqyrym avtojol qamtylady. Kúrdeli jáne ortasha jóndeý jumystarymen 1,5 myń shaqyrym jol qamtylyp, onyń ishinde 1,1 myń shaqyrymynda jumystar aiaqtalady», — dedi ministr.
Jyl sońyna deiin 5,7 myń shaqyrymǵa tólem júielerin ornatý, 158 qyzmet kórsetý nysanyn ulttyq standart talaptaryna sáikestendirý, sanitarlyq-gigienalyq qondyrǵylarmen (SGQ) qamtamasyz etilgen 23 janarmai quiý stantsiiasyn salý, sondai-aq 62 sanitarlyq-gigienalyq qondyrǵy ornatý kózdelgen.
«Jyl qorytyndysy boiynsha respýblikalyq jáne jergilikti mańyzy bar joldarda jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaidaǵy joldardyń úlesin tiisinshe 89%-ǵa jáne 75%-ǵa deiin ulǵaitý josparlanýda. Jyl qorytyndysy boiynsha jalpy uzyndyǵy 2,6 myń shaqyrymdy quraityn avtojol ýchaskelerinde qozǵalys ashý josparlanǵan. Jobalardy ýaqytyly iske asyrý úshin barlyq daiyndaý jumystary júrgizildi», — dedi B. Atamqulov.
Ministrdiń aitýynsha, barlyq qoldanylatyn materialdardyń negizgi bóligi otandyq óndiris ónimderi. Naýryz aiynyń sońynda ońtústik óńirlerde qurylys-montaj jumystary bastaldy.
Aýa-raiy qolaily bola bastaǵan kezde jumys soltústik óńirlerde qolǵa alynatyn bolady jáne sáýir aiynyń sońyna deiin barlyq jobalarda qurylys jumystary bastalady.
«Qurylys alańdarynyń barlyǵynda mamandardy koronovirýstan qorǵaý úshin qajetti sharalar qabyldandy. Barlyq qyzmetkerler jeke qorǵanys quraldarymen qamtamasyz etildi», — dedi ministr.
2025 jylǵa deiin jergilikti joldardyń 27 myń shaqyrymnan astamyn jóndeý josparlanyp otyr. Bul oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar joldardyń 95%-yn jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaiǵa jetkizýge múmkindik beredi.
Bul maqsatqa 2020 jyly 259 mlrd teńge kózdelgen, onyń ishinde oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar joldarǵa 201,4 mlrd teńge, Nur-Sultan jáne Almaty qalalarynyń jer ýchaskelerin satyp alýǵa 4,1 mlrd teńge kózdelgen.
Jyl sońyna deiin 4 myń shaqyrym joldy jóndeý josparlanǵan. 350 jol jobalary iske asyrylady, 31 myńǵa jýyq adam jumyspen qamtylady.
B. Atamqulovtyń aitýynsha, azamattyq aviatsiia salasynda koronavirýs pandemiiasyna bailanysty búgingi tańda, ókinishke orai, ishki (100%) jáne halyqaralyq (98%) aviareister ýaqytsha toqtatyldy.
Biraq oryn alǵan jaǵdaiǵa qaramastan, osy jyldyń birinshi toqsanynda jolaýshylar aǵyny kórsetkishinde ósim boldy. Esepti kezeńde tasymaldanǵan jolaýshylar sany 1,7 mln adamdy qurady, bul 2019 jylǵy sáikes kezeńnen 5,2%-ǵa artyq.
«Biyl biz Túrkistan qalasyndaǵy jańa halyqaralyq áýejai men Shymkent qalasyndaǵy áýejaidyń jańa jolaýshylar terminalyn iske qosýdy josparlap otyrmyz. Úrjar qalasy áýejaiynyń ushý-qoný jolaǵyn qaita jańartýdy bastaimyz. Qarjy bólingen jaǵdaida Óskemen jáne Úsharal qalalaryndaǵy áýejailardyń taǵy eki ushý-qoný jolaǵyn da qaita jańartýdy bastaimyz. Aldaǵy 5 jylda 13 aerodrom salý kózdelip otyr. Búgingi tańda jergilikti áýe jelileriniń 3 áýe ailaǵy jumys isteidi», — dedi ministr.
Áýe tasymaly toqtatylǵan sátke deiin Qazaqstannyń 26 shetel memleketimen 99 halyqaralyq baǵyt boiynsha áýe qatynasy bolǵanyn atap ótken jón.
«Jaqyn arada biz qalypty jumys rejimine oralyp, barlyq ushýlardy qalpyna keltirip, azamattyq aviatsiia salasynda josparlanǵan barlyq mindetterdi oryndaimyz dep úmittenemiz. Jalpy, Qazaqstan Respýblikasynyń azamattyq aviatsiia salasy ókilderiniń boljamy boiynsha aviatsiia salasyndaǵy operatsiialyq kiristerdiń tómendeýi jyl sońyna deiin shamamen 300 mlrd teńgeni quraýy múmkin», — dedi B. Atamqulov.
Temirjol kóligi salasynda 2025 jylǵa deiin magistraldyq temirjol jelisiniń tozýyn 49%-ǵa, lokomotivterdiń tozýyn 58%-ǵa deiin tómendetý josparlanýda.
«Jolaýshylar vagondarynyń jetispeitindigi belgili. Sondyqtan 6 jyl ishinde 600 jańa jolaýshylar vagonyn satyp alý josparlanǵan. Biyl 50 vagon satyp alynady, biýdjettik nesiege 20 mlrd teńge bólindi», — dedi ministr.
Bul rette jyljymaly parkti jańartýǵa 657 mlrd teńge tartý josparlanýda, onyń ishinde 455 mlrd teńgesi jeke investitsiialar ekenin atap ótý kerek.
Avtomobil kóligi salasynda 2025 jylǵa deiin óńirlerde 4 avtovokzal, 6 avtostantsiia jáne 33 jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý pýnktiniń qurylysy josparlanýda.
Búginde ministrlik otandyq avtomobil tasymaldaýshylarynyń halyqaralyq naryqtaǵy úlesin ulǵaitý boiynsha jumys júrgizip jatyr. Aǵymdaǵy jyly ótken jylǵa qaraǵanda jolaýshylar tasymalyn 2,5%-ǵa jáne júk ainalymyn 1,5%-ǵa arttyrý josparlanyp otyr.
Ulttyq standartqa sáikes keletin avtovokzaldar men avtostantsiialar sanyn kóbeitý maqsatynda jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip, kásipkerler úshin yntalandyrý sharalary ázirlenýde.
Sý kóligi salasynda 2025 jylǵa deiin 2 parom jáne 4 qurǵaq júk kemesin satyp alý josparlanýda, bul ary qarai júk aǵyny kólemin ulǵaitýǵa, sondai-aq Kaspii teńizindegi qazaqstandyq flottyń qatysýyn 35%-ǵa ulǵaitýǵa múmkindik beredi.
Sondai-aq apattyq jaǵdaidy 10,3%-ǵa deiin tómendetý jáne shliýzderdiń ótkizý qabilettiligin jylyna 350 kemege deiin arttyrý úshin keme shliýzderin kúrdeli jóndeýden ótkizý josparlanǵan.
Osy jyly osy maqsatta temirbeton konstrýktsiialaryn jáne júk kótergish qurylǵylardy jóndeýge 1,9 mlrd teńge bólindi.
QR Premer-Ministriniń orynbasary R. Skliar atalǵan jobalardyń eń aldymen óńirlerde jańa jumys oryndaryn ashýǵa múmkindik beretinin, bul memlekettiń basty mindetteriniń biri ekenin aitty.
«Biyl buryn-sońdy bolmaǵan birqatar jobalardy, sonyń ishinde jańadan paidalanýǵa berilgen 2600 km joldy engizý josparlanǵan. Temirjol elektrifikatsiiasy jalǵasady. Sondai-aq 11 myń shaqyrym respýblikalyq mańyzy bar avtomobil jolynda aqy tóleý júiesin engizý josparlanǵan, bul avtomobil joldarynyń osy ýchaskelerin biýdjet esebinen kútip-ustaýǵa odan ári qarjylandyrýdy qysqartýǵa jáne bosatylǵan qarajatty basqa da mańyzdy jobalardy damytýǵa bólýge múmkindik beredi», — dedi R. Skliar.
