ۆاكتسيناتسييانى مٸندەتتەۋ – ازاماتتاردى دەنساۋلىعى ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان شارانىڭ بٸرٸ. قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ اسا قاۋٸپتٸ ينفەكتسييالاردى تالداۋ مەن مونيتورينگٸلەۋ جەنە زەرتحانالاردى دامىتۋ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى ەسەم كٷمٸسباەۆا وسىلاي مەلٸم ەتتٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ونىڭ ايتۋىنشا سوڭعى جٷز جىلدا ادامزات ينفەكتسييانىڭ تارالۋىنا قارسى قالاي كٷرەسۋ كەرەكتٸگٸ جٶنٸندە كٶپ نەرسەنٸ بٸلدٸ جەنە بٸرقاتار جۇقپالى اۋرۋدى باقىلاۋدا ۇستاۋدى ٷيرەندٸ. ال ولاردىڭ كەيبٸرٸن مٷلدەم جويدى.
«ادامنىڭ ينفەكتسييالىق اۋرۋلارمەن كٷرەسٸ توقتاۋسىز جٷرٸپ جاتىر. بۇل جەردە كٶپ نەرسە كٶپتەگەن ەلدەردٸڭ, ۇيىمداردىڭ جەنە قاراپايىم ادامداردىڭ كٷشٸنٸڭ ٷيلەستٸرٸلٸلۋٸنە بايلانىستى.
ۆاكتسيناتسييا – ٶمٸرگە قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن ينفەكتسييالىق اۋرۋلارمەن كٷرەسۋدٸڭ نەمەسە ولاردى جويۋدىڭ قۇرالى. مەلٸمەتتەرگە سٷيەنسەك, يممۋنداۋ جىل سايىن 2 ميلليوننان 3 ميلليونعا دەيٸن ٶلٸم جاعدايىنىڭ الدىن الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», - دەيدٸ ەسەم كٷمٸسباەۆا .
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل - تٸپتٸ حالىقتىڭ ەڭ وسال توبىنا يممۋنداۋ قولجەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتەتٸن ستراتەگييا راستاعان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ينۆەستيتسييالار تۇرعىسىنان ەڭ تيٸمدٸ تٷرٸ.
«نەلٸكتەن ۆاكتسيناتسييا مٸندەتتٸ بولۋى تيٸس? ٶيتكەنٸ حالىقتى ۆاكتسيناتسييامەن بارىنشا جوعارى - 95% جەنە ودان دا كٶپ دەڭگەيدە قامتۋ كەزٸندە تيٸمدٸ ۆاكتسيناتسييالاۋعا قول جەتكٸزۋگە بولادى! جىل سايىن يممۋنداۋ دٷنيە جٷزٸندە 3 ميلليون ادامنىڭ ٶمٸرٸن امان الىپ قالادى, سونداي-اق تاعى دا ميلليوننان استام ادامدى اۋرۋدان جەنە ٶمٸر بويى مٷگەدەك بولۋدان قۇتقارادى (ددسۇ-نىڭ دەرەكتەرٸ). بالالاردى جوسپارلى يممۋنداۋ ەنگٸزٸلگەنگە دەيٸن ينفەكتسييالىق اۋرۋلار ەلەمدە بالالار ٶلٸمٸنٸڭ باستى سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ بولعان ەدٸ. تٸپتٸ, قازٸرگٸ كەزدە دە بۇل اۋرۋلار ۆاكتسينوپروفيلاكتيكا ەدٸستەرٸمەن باقىلاناتىن بارلىق ينفەكتسييالاردىڭ ٸشٸندە ٶلٸمگە ەكەلەتٸن جەنە ەڭ جيٸ كەزەدەسەتٸن قىزىلشا, b تيپتٸ Haemophilus influenzae (Hib), كٶكجٶتەل جەنە جاڭا تۋعان بالانىڭ سٸرەسپەسٸ سيياقتى ينفەكتسييالاردان بولاتىن قايعى-قاسٸرەتتٸڭ جەنە ٶلٸمنٸڭ سەبەبٸ بولىپ وتىر», - دەيدٸ ەسەم كٷمٸسباەۆا.
جىل سايىن 10,6 ملن بالا بەس جاسقا جەتپەي قايتىس بولادى; ولاردىڭ 1,4 ميلليونى ۆاكتسيناتسييانىڭ كٶمەگٸمەن الدىن الۋعا بولاتىن اۋرۋدان كٶز جۇمادى. دٷنيە جٷزٸندە جىل سايىن شامامەن 3- 4 ملن ادام ەمدەلەتٸن ينفەكتسييادان قايتىس بولادى.
«يممۋنداۋمەن دەڭگەيٸن ارتتىرۋ بارىسىندا بەلگٸلٸ بٸر ينفەكتسييالىق اۋرۋعا قارسى ۆاكتسينا ەنگٸزۋ سول اۋرۋۋ جۇعاتىندار سانىن ەدەۋٸر ازايتادى. كەرٸسٸنشە, ەكپە دەڭگەيٸن تٶمەندەتۋ كەزٸندە اۋرۋ قايتا كٷشەيەدٸ. ەگەر يممۋنداۋعا باسا نازار اۋدارىلماسا, وندا پوليوميەليت, قىزىلشا نەمەسە ديفتەرييا سيياقتى ٶتە جۇقپالى اۋرۋلار قايتادان پايدا بولۋى جەنە دٷنيە جٷزٸنە, بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە دە تارالۋى مٷمكٸن», - دەيدٸ ساراپشى.
ەسەم كٷمٸسباەۆا اتا-انالارعا بالاسىنا ەكپە جاساۋ قاجەت ەكەنٸن ايتادى.
«ۆاكتسينا سالىنعاندا, سٸز تۋبەركۋلەز مەنينگيتٸ سيياقتى قورقىنىشتى اۋرۋلاردىڭ جەنە كٶپتەگەن باسقا دا اۋرۋدان ساقتاناسىز. حالىقتىڭ شامامەن 95 پايىزى ۆاكتسيناتسييالاۋدان ٶتكەن كەزدە ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاسادى دەپ ەسەپتەلەدٸ, ۆاكتسيناتسييالاۋدان ٶتپەگەن ادامدار ٶزدەرٸنٸڭ جەنە باسقا ادامداردىڭ سول اۋرۋعا شالدىعۋ مٷمكٸندٸگٸن ارتتىرادى.
سٸرەسپە سيياقتى ينفەكتسييادان ۇجىمدىق يممۋنيتەت ەسەبٸنەن قورعانۋ مٷمكٸن ەمەس, ٶيتكەنٸ بۇل جۇقپالى اۋرۋ ەمەس. ەگەر سٸزدٸڭ بالاڭىز سٸرەسپەگە قارسى ەكپە الماعان بولسا, وندا باسقا بالالاردىڭ ەكپە العانى نە الماعانى ماڭىزدى ەمەس – بالاڭىز بەرٸبٸر اۋرۋدان قورعالماعان بولىپ سانالادى», دەيدٸ ەسەم كٷمٸسباەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, ۇجىمدىق يممۋنيتەت كونتسەپتسيياسى اتا-انالارعا پروفيلاكتيكالىق ەكپەدەن باس تارتۋىنا سەبەپشٸ بولۋى مٷمكٸن.
«مۇنداي كٶزقاراس كەز كەلگەن ۇجىمدىق يممۋنيتەتتٸڭ ەسەرٸن تٶمەندەتٸپ قانا قويمايدى جەنە ۆاكتسينا الماعان كەز كەلگەن بالا اتالعان جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ تارالۋ قاۋپٸن ارتتىرادى. ەڭ سوڭىندا, ەكپە الماعان بٸر ادام اۋرۋعا شالدىقسا, كەيٸننەن ودان اينالاسىنداعى ۆاكتسيناتسييادان ٶتپەگەن ادامدار اۋرۋ جۇقتىرادى. ۆاكتسيناتسييانىڭ مٸندەتتٸ ەكەندٸگٸن ۇمىتپاڭىز, ٶيتكەنٸ سٸز ٶز دەنساۋلىعىڭىز ٷشٸن جاۋاپتىسىز! ۆاكتسيناتسييانىڭ سەتتٸ ٶتۋٸ ەر ادامنىڭ دايىن بولۋىنا, جالپى سالاۋاتتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە بايلانىستى. ۆاكتسينا الا وتىرىپ, سٸز ٶزٸڭٸزدٸ جەنە جاقىندارىڭىزدى قورعايتىنىڭىزدى ەستە ساقتاڭىز!», - دەدٸ ەسەم كٷمٸسباەۆا.
