سەنات دەپۋتاتى داريعا نازارباەۆا جوعارعى سوت تٶراعاسى جاقىپ اسانوۆتان سۋديالاردىڭ ازاماتتاردى ايىپتى دەپ تانىپ, تەمٸر تورعا قاماۋعا نەگە جاقىن تۇراتىنىن سۇرادى, دەپ حابارلايدى Sputnik قازاقستان تٸلشٸسٸ.
بٷگٸن سەناتتا "قازاقستاننىڭ سوت جٷيەسٸ مەن سۋديالارىنىڭ مەرتەبەسٸ تۋرالى" قر كونستيتۋتسييالىق زاڭىنا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى قر كونستيتۋتسييالىق زاڭىنىڭ جوباسى قارالدى. سۇراق-جاۋاپ بارىسىندا سەناتور داريعا نازارباەۆا سۋديالاردىڭ جۇمىسىنا توقتالدى.
"ماعان جەنە مەنٸڭ ەرٸپتەستەرٸمنٸڭ اتىنا سوت جٷيەسٸنە شاعىم كٶپ تٷسەدٸ. بٷگٸندە سۋديالار ازاماتتىڭ كٸنەسٸن دەلەلدەيتٸن ايعاق جەتكٸلٸكسٸز بولسا دا, ٷكٸم شىعارادى. سوت شەشٸمٸ كٶپ جاعدايدا جەكە تۇلعالاردىڭ, ياعني ەكٸ-ٷش ادامنىڭ جاۋابى نەگٸزٸندە قابىلدانادى. ٷكٸم شىعارىپ, ادامدى تٷرمەگە قاماۋ ٷشٸن وسى جەتكٸلٸكتٸ بولىپ وتىر, ٶكٸنٸشكە قاراي", - دەدٸ نازارباەۆا سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا.
ول جوعارعى سوت تٶراعاسىنان بۇل ولقىلىقتى تٷزەتۋ ٷشٸن قانداي شارالار قولعا الىنىپ جاتقانىن سۇرادى.
جاقىپ اسانوۆ ەلٸمٸزدە تەرگەۋ سوتتارى بىلتىر قىركٷيەكتەن باستاپ جۇمىس ٸستەي باستاعانىن اتاپ ٶتتٸ. ايتۋىنشا, قازٸر سۋديالاردىڭ قاماۋدا ۇستاۋ, ٷيقاماققا الۋ جەنە مٷلكٸن بۇعاتتاۋعا سانكتسييا بەرۋٸ ازايىپ كەلە جاتىر.
"بۇل سۋديالاردىڭ ەمەس, زاڭنامانى ٸزگٸلەندٸرۋگە باعىتتالعان نورمالاردىڭ ارقاسى. بۇل قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ, سونىڭ ٸشٸندە پروكۋراتۋرانىڭ سوتتاردان سانكتسييا سۇراۋىن ازايتۋعا ەكەلدٸ. ەرينە, بەرٸ مٸنسٸز دەپ ايتا المايمىن, بٸراق تەرگەۋ سوتتارىنىڭ ينستيتۋتى جۋىردا عانا قۇرىلدى. ولاردىڭ جۇمىسىن تيٸمدٸرەك ەتۋ ٷشٸن ەلٸ بٸراز ەڭبەكتەنۋٸمٸز كەرەك", - دەدٸ اسانوۆ.
ول ايىپتاۋ ٷكٸمدەرٸنٸڭ كٶپتٸگٸ مەسەلەسٸ كەڭەستٸك زاماننان بەرٸ كەلە جاتقان پروبلەما ەكەنٸن ايتتى.
"بىلتىر 30 مىڭعا جۋىق ٷكٸم شىعارىلدى, بۇل ورتاشا جىلدىق دەڭگەي. بۇل ٷكٸمدەردٸڭ اراسىندا ەش كٷمەن تۋعىزبايتىن قىلمىستىق ٸستەر بار, وندا بەرٸ جازىلعان, بەرٸ ايقىن. ايىپتاۋ تاراپىنان دا, قورعاۋشى تاراپىنان دا ەشقانداي تٷسٸنٸسپەۋشٸلٸك جوق", - دەدٸ اسانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي ٸستەر قاتارىندا سوتتىلىققا ەكەپ سوقپايتىن زاڭ بۇزۋشىلىقتار بار. ولاردى ەسەپكە الماعاندا, 2017 جىلى اقتاۋ ٷكٸمدەرٸنٸڭ ٷلەسٸ 1,4 پروتسەنتكە تەڭ بولعان. ٶتكەن جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتى جىلدىعىندا 2,5 پروتسەنت, ال ەكٸنشٸ جارتى جىلدىقتا اقتالعاندار ٷلەسٸ – 5,5 پروتسەنت.
اسانوۆتىڭ سٶزٸنە سەنسەك, قازٸر باس پروكۋراتۋرا قىلمىستىق-پروتسەسسۋالدى كودەكسكە تٷزەتۋلەر ەنگٸزۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن ەزٸرلەپ جاتىر. بۇل تٷزەتۋلەر ايىپتاۋ ٷكٸمدەرٸن ازايتۋعا قاتىستى بولماق.
"سوت نەگە كٶپ جاعدايدا تەرگەۋدٸڭ جاعىنا ٶتٸپ, قورعاۋشى تاراپتى ەستٸمەيدٸ? ونىڭ بٸر سەبەبٸ – سۋديا ٸستٸ وقىپ وتىرعان كەزدە, ونىڭ پٸكٸرٸ سول بويىنشا قالىپتاسادى. سودان كەيٸن ول سول ەسەردەن شىعا الماي قالادى. ياعني, سۋدياعا تەرگەۋدٸڭ ەموتسيياسى اۋىسادى. سوندىقتان ونىڭ ٸشٸ پىسادى, قورعاۋشى تاراپتى تىڭداعىسى دا كەلمەيدٸ", - دەيدٸ جوعارعى سوت تٶراعاسى.
وسى مەسەلەلەردٸ شەشۋ ٷشٸن جوعارعى سوت اكت بەرۋ پروتسەدۋراسىن ٶزگەرتۋدٸ ۇسىنىپ وتىر. ياعني, ايىپتاۋ تاراپى بٸردەن قىلمىستىق ٸستٸ تانىستىرمايدى, ايىپتاۋ اكتٸسٸ مەن قورعاۋشى تاراپتىڭ اكتٸسٸ بٸر مەزەتتە ۇسىنىلادى.
"بۇل سوت الدىندا تاراپتاردىڭ پوزيتسيياسىن تەڭەستٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ەزٸرگە بۇل ۇسىنىس قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ تاراپىنان ماقۇلدانبادى", - دەدٸ اسانوۆ.
سونىمەن قاتار, سوتتا نەنٸڭ ايعاق رەتٸندە سانالىپ-سانالمايتىنىن شەشۋدٸ سۋديالارعا قالدىرۋ ۇسىنىلدى.
"قازٸرگٸ پراكتيكادا سوتتا نەنٸڭ دەلەل رەتٸندە سانالىپ-سانالمايتىنىن تەرگەۋ جەنە انىقتاۋ ورگاندارى شەشەدٸ. ەگەر بۇل فۋنكتسييانى سوتتارعا بەرسە, پروبلەما شەشٸمٸن تابار ەدٸ", - دەدٸ ول.
تاعى بٸر ۇسىنىس سانكتسيياعا قاتىستى بولدى. جوعارعى سوت سوتتارعا سانكتسييا تٸكەلەي ەمەس, پروكۋراتۋرا ارقىلى تٷسكەنٸن قالايدى.
ايتا كەتسەك, سەنات مەجٸلٸس ماقۇلداعان "قازاقستاننىڭ سوت جٷيەسٸ مەن سۋديالارىنىڭ مەرتەبەسٸ تۋرالى" قر كونستيتۋتسييالىق زاڭىنا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى قر كونستيتۋتسييالىق زاڭىنىڭ جوباسىن قابىلدادى.
