
مەملەكەت باسشىسىنىڭ پارلامەنتتٸڭ تٶرتٸنشٸ سەسسيياسىدا سٶيلەگەن سٶزٸنٸڭ تولىق مەتٸنٸن وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.
قۇرمەتتٸ دەپۋتاتتار!
قۇرمەتتٸ ٷكٸمەت مٷشەلەرٸ!
قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيياسىنىڭ 59-شى بابىنا سەيكەس VI شاقىرىلىمداعى پارلامەنتتٸڭ تٶرتٸنشٸ سەسسيياسىن اشىق دەپ جارييالايمىن.
قۇرمەتتٸ دەپۋتاتتار!
بارشاڭىزدى جاڭا پارلامەنتتٸك ماۋسىمنىڭ باستالۋىمەن قۇتتىقتايمىن.
سٸزدەر جازدا ٶڭٸرلەردٸ ارالاپ, ەلدٸڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸمەن جەتە تانىستىڭىزدار. حالىقتى نە تولعاندىراتىنىن, قانداي مەسەلەلەر بار ەكەنٸن كٶزبەن كٶرٸپ, بٸلٸپ كەلدٸڭٸزدەر.
ول بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ەل-اۋقاتىن جاقسارتۋ جولىنداعى قىزمەتتەرٸڭٸزگە قاجەت.
كەزەك كٷتتٸرمەي قولعا الىنۋعا تيٸس ماڭىزدى جۇمىستار جەتكٸلٸكتٸ.
قوس پالاتانىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا باسىمدىقتاردى ايقىنداپ, بٸردەن ٸسكە كٸرٸسۋٸمٸز كەرەك.
ستراتەگييالىق نىسانا بەلگٸلٸ. 2050 جىلعا دەيٸن دامىعان 30 ەلدٸڭ قاتارىنا قوسىلۋ – بٸزدٸڭ اينىماس مەجەمٸز.
وسى جولدا دەيەكتٸ ساياسات پەن كەشەندٸ شارالار جٷرگٸزٸپ, ماقساتتى تٷردە العا باسىپ كەلەمٸز.
مەن بەس ەلەۋمەتتٸك باستامالارىمدى جارييا ەتتٸم.
پارلامەنت پەن ٷكٸمەت بٸرلەسٸپ جۇمىس ٸستەپ, ونى جٷزەگە اسىرۋعا قاجەتتٸ بارلىق زاڭنامالىق العىشارتتاردى جاسادى.
«7 – 20 – 25» باعدارلاماسى بويىنشا العاشقى نەسيەلەر بەرٸلە باستادى.
قوسىمشا 20 مىڭ بٸلٸم گرانتى بٶلٸندٸ.
70 مىڭ ورىندىق جاتاقحانا قۇرىلىسىنا دايىندىق اياقتالدى.
جاڭا جىلدان باستاپ جالاقىسى تٶمەن ازاماتتاردىڭ تابىس سالىعى 10 ەسە ازايادى.
جەكە ٸس باستاۋعا بەرٸلەتٸن شاعىن نەسيەلەر كٶلەمٸ 62 ميلليارد تەڭگەگە كٶبەيدٸ.
«سارىارقا» گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسىنا دايىندىق جۇمىستارى اياقتالىپ قالدى.
وسىلايشا, مەن جارييالاعان ەلەۋمەتتٸك جاڭعىرۋدى ٸسكە اسىرۋدىڭ نەگٸزٸ قالاندى.
ۋۆاجاەمىە دەپۋتاتى!
پوزدراۆليايۋ ۆاس س ناچالوم نوۆوي سەسسيي پارلامەنتا!
زا ۆرەميا دەپۋتاتسكيح كانيكۋل ۆى ۆسە پوبىۆالي ۆ رەگيوناح ي گلۋبجە پوزناكوميليس س پراكتيچەسكيمي ۆوپروسامي, ۆولنۋيۋششيمي ناسەلەنيە.
دەپۋتاتسكيي كورپۋس شەستوگو سوزىۆا پوكازال ۆىسوكيي پروفەسسيوناليزم ي سلاجەننوە ۆزايمودەيستۆيە س پراۆيتەلستۆوم.
پو يتوگام ترەتەي سەسسيي پارلامەنتوم پرينياتو 87 زاكونا, ۆ وبسۋجدەنيي كوتورىح پرينيالي ۋچاستيە ەكسپەرتى, پرەدستاۆيتەلي گراجدانسكوگو وبششەستۆا ي سرەدستۆ ماسسوۆوي ينفورماتسيي.
ۆسە ەتي گودى پۋتەم پوسلەدوۆاتەلنىح رەفورم مى پوۆىشاەم ەففەكتيۆنوست گوسۋدارستۆەننوي سيستەمى, سبالانسيروۆاۆ ۆزايمودەيستۆيە ۆسەح ۆەتۆەي ۆلاستي.
سوزدايۋتسيا ۋسلوۆييا دليا ەففەكتيۆنوي مودەرنيزاتسيي ەكونوميكي ي وبششەستۆا.
س پروشلوگو گودا مى ناچالي وپەرەجات سرەدنەميروۆىە تەمپى روستا ەكونوميكي.
روست ۆۆپ سوستاۆلياەت 4 پروتسەنتا, ينفلياتسييا سنيزيلاس دو 5,9 پروتسەنتا, نا 24 پروتسەنتا ۆىروسلي ينۆەستيتسيي.
دۆيجۋششەي سيلوي ەكونوميچەسكوگو روستا ستالي نەسىرەۆىە سەكتورا – وبراباتىۆايۋششايا پرومىشلەننوست, ترانسپورت ي سفەرا ۋسلۋگ.
ۆ ەتيح ۋسلوۆيياح ۆاجنا كاچەستۆەننايا رەاليزاتسييا وزۆۋچەننىح منوي پياتي سوتسيالنىح ينيتسياتيۆ.
زا كوروتكيي سروك پارلامەنتوم ي پراۆيتەلستۆوم پولنوستيۋ سفورميروۆانا نەوبحوديمايا نورماتيۆنايا پراۆوۆايا وسنوۆا.
ەتو پوزۆوليت ۋلۋچشيت ۋسلوۆييا جيزني 6-تي ميلليونوۆ كازاحستانتسەۆ.
تاكيم وبرازوم, ۋكرەپلياەتسيا ەدينستۆو ناشيح گراجدان, چتو ياۆلياەتسيا كليۋچەۆىم ۋسلوۆيەم پروتسۆەتانييا سترانى.
نۋجنو پرودولجيت كاچەستۆەننۋيۋ زاكونوداتەلنۋيۋ رابوتۋ دليا دالنەيشەگو پوستۋپاتەلنوگو سوتسيالنو-ەكونوميچەسكوگو رازۆيتييا.
پەرۆوە.
ودنيم يز ۆاجنىح ۆوپروسوۆ ياۆلياەتسيا ۆوۆلەچەنيە ساموزانياتىح ۆ سيستەمۋ سوتسيالنوگو وبەسپەچەنييا.
ەست چاست ناسەلەنييا, كوتورايا نە دەلاەت نيكاكيح وتچيسلەنيي س دوحودوۆ ي سووتۆەتستۆەننو پولنوتسەننو نە وحۆاچەنا پەنسيوننوي سيستەموي ي مەرامي سوتسيالنوي پوددەرجكي.
ۆ ەتوي سۆيازي, رازرابوتانى نەوبحوديمىە زاكونوداتەلنىە يزمەنەنييا.
دليا ۋپروششەنييا رەگيستراتسيي ساموزانياتوگو ناسەلەنييا پرەدلاگاەتسيا ۆۆەستي ەدينىي سوۆوكۋپنىي پلاتيوج.
ەگو ۋپلاتا پوزۆوليت ساموزانياتىم ۋچاستۆوۆات ۆ سيستەماح مەديتسينسكوگو ي سوتسيالنوگو ستراحوۆانييا, ا تاكجە پەنسيوننوگو وبەسپەچەنييا.
ترەبۋەتسيا پرينياتيە ەتيح يزمەنەنيي دو كونتسا تەكۋششەگو گودا.
ەتو وسوبەننو اكتۋالنو ۆ سۆيازي س پەرەحودوم نا وبيازاتەلنوە سوتسيالنوە مەديتسينسكوە ستراحوۆانيە.
رازرابوتان زاكونوپروەكت, ۆ كوتوروم پوميمو ۆوپروسوۆ وسمس پرەدۋسموترەنو ۆنەدرەنيە نوۆوي مودەلي گارانتيروۆاننوگو وبيوما مەديتسينسكوي پوموششي, سوۆەرشەنستۆوۆانيە ۆوپروسوۆ وحرانى وبششەستۆەننوگو زدوروۆيا, سيستەمى كورپوراتيۆنوگو ۋپراۆلەنييا ۆ مەديتسينسكيح ورگانيزاتسيياح ي درۋگوە.
ون ۋجە ناحوديتسيا ۆ پارلامەنتە.
پروشۋ نە زاتياگيۆات ەگو راسسموترەنيە.
ۆتوروە.
سفەرا جيليششنىح وتنوشەنيي ناپريامۋيۋ زاتراگيۆاەت ينتەرەسى كاجدوگو جيتەليا. نا فونە ديناميچنوگو رازۆيتييا سترويتەلستۆا ۆ سفەرە جكح يمەيۋتسيا نەرەشيوننىە ۆوپروسى.
ەتو ۆىزىۆاەت نەدوۆولستۆو گراجدان.
ترەبۋەتسيا وبەسپەچيت پروزراچنوست ۆزايمووتنوشەنيي مەجدۋ وبسلۋجيۆايۋششيمي كومپانييامي ي سوبستۆەننيكامي جيليا, كونترول زا راسحودوۆانيەم يح سرەدستۆ.
نۋجنو ۆىسترويت پونياتنۋيۋ ي ەففەكتيۆنۋيۋ سيستەمۋ ۋپراۆلەنييا وبششەدوموۆىم حوزيايستۆوم.
پو موەمۋ پورۋچەنييۋ پراۆيتەلستۆوم رازرابوتان سووتۆەتستۆۋيۋششيي زاكونوپروەكت, كوتورىي بۋدەت ۆنەسيون ۆ پارلامەنت ۆ ەتوم گودۋ.
ترەتە.
ۆ سفەرە ەستەستۆەننىح مونوپوليي ستويات زاداچي پو وبنوۆلەنييۋ ينفراسترۋكتۋرى ي پوۆىشەنييۋ كاچەستۆا وكازىۆاەمىح ۋسلۋگ.
ۆ پارلامەنتە ناحوديتسيا زاكونوپروەكت «و ەستەستۆەننىح مونوپوليياح».
ون ناپراۆلەن نا ستيمۋليروۆانيە مونوپوليستوۆ پوۆىشات ەففەكتيۆنوست ي پروزراچنوست سۆوەي دەياتەلنوستي, ا تاكجە نا سوكراششەنيە ادمينيستراتيۆنىح بارەروۆ.
چەتۆيورتوە.
وسنوۆا سيلنوي ەكونوميكي – ەتو, پرەجدە ۆسەگو, مالىي ي سرەدنيي بيزنەس.
ستراتەگيچەسكايا تسەل – دوۆەستي ەگو دوليۋ ۆ ەكونوميكە ك 2050 گودۋ دو 50%.
سەگودنيا ۆ ەتوم سەگمەنتە رابوتاەت بولەە 1 ميلليونا سۋبەكتوۆ ي زانياتو سۆىشە 30% اكتيۆنوگو ناسەلەنييا سترانى.
ۆ پەرسپەكتيۆە مالىي ي سرەدنيي بيزنەس دولجەن ستات ۆ ەكونوميكە گلاۆنىم رابوتوداتەلەم.
ۆ ماە تەكۋششەگو گودا منويۋ پۋبليچنو پودپيسان ماسشتابنىي پاكەت پوپراۆوك پو سوۆەرشەنستۆوۆانييۋ رەگۋليروۆانييا پرەدپرينيماتەلسكوي دەياتەلنوستي.
نۋجنو دۆيگاتسيا ۆپەريود.
دليا دالنەيشەگو رازۆيتييا بيزنەس سرەدى پراۆيتەلستۆوم بۋدەت ۆنەسيون نوۆىي پاكەت زاكونوداتەلنىح يزمەنەنيي.
بولشوي يمپۋلس رازۆيتييۋ پرەدپرينيماتەلستۆا موجەت دات سفەرا تۋريزما.
پراۆيتەلستۆۋ پورۋچەنو رازرابوتات گوسۋدارستۆەننۋيۋ پروگراممۋ رازۆيتييا تۋريزما دو 2023 گودا.
ونا دولجنا بىت پودكرەپلەنا فينانسوۆو ي نەوبحوديموي زاكونوداتەلنوي بازوي.
يزمەنەنييا ۆ زاكونوداتەلستۆو پو ۆوپروسام تۋريستسكوي دەياتەلنوستي نادو راسسموترەت دو كونتسا تەكۋششەگو گودا.
كرومە توگو, ۆ پارلامەنتە ناحوديتسيا ۆاجنىي زاكونوپروەكت پو ۆوپروسام گوسۋدارستۆەننىح زاكۋپوك ي زاكۋپوك كۆازيگوسۋدارستۆەننوگو سەكتورا.
ون ناپراۆلەن نا ۋپروششەنيە پروتسەسسا زاكۋپوك, ا س درۋگوي – نا پوۆىشەنيە يح ەففەكتيۆنوستي.
پرينياتيە زاكونوپروەكتا پوزۆوليت سنيزيت كوررۋپتسيوننىە ريسكي, ۆىسۆوبوديت سرەدستۆا نا رەاليزاتسييۋ پريوريتەتنىح زاداچ ي ۋلۋچشيت بيزنەس كليمات.
پارلامەنتۋ تاكجە نەوبحوديمو راسسموترەت ۆوپروس دالنەيشەي گۋمانيزاتسيي ۋگولوۆنوگو زاكونوداتەلستۆا ۆ سفەرە ەكونوميچەسكوي دەياتەلنوستي.
زدەس سلەدۋەت نايتي وپتيمالنىي بالانس مەجدۋ ستيمۋلامي ي ناكازانيەم.
زاكونوداتەلستۆو وب ادمينيستراتيۆنىح پراۆونارۋشەنيياح دولجنو بىت ستابيلنىم, پري ەتوم نادو نەۋكوسنيتەلنو سوبليۋدات پرينتسيپ سورازمەرنوستي وتۆەتستۆەننوستي حاراكتەرۋ پراۆونارۋشەنيي.
پراۆيتەلستۆوم ۆ ەتوم گودۋ بۋدەت ۆنەسيون زاكونوپروەكت, ناپراۆلەننىي نا رەشەنيە ەتيح زاداچ.
پياتوە.
ترەبۋەتسيا دالنەيشەە سوۆەرشەنستۆوۆانيە زاكونوداتەلستۆا ۆ سفەرە اگروپرومىشلەننوگو كومپلەكسا.
ەتو كاساەتسيا ۆوپروسوۆ ستراحوۆانييا, ۆنەدرەنييا اگرارنىح راسپيسوك, رازۆيتييا كرەديتنىح توۆاريششەستۆ, ا تاكجە سوۆەرشەنستۆوۆانييا سيستەمى كونتروليا ۆ سفەرە ۆەتەريناريي.
سووتۆەتستۆۋيۋششيي پاكەت زاكونوداتەلنىح پوپراۆوك ناحوديتسيا ۆ پارلامەنتە.
پروشۋ راسسموترەت ەگو دو كونتسا تەكۋششەگو گودا.
شەستوە.
مى پرودولجاەم كومپلەكسنۋيۋ رابوتۋ پو رەاليزاتسيي پروگراممى مودەرنيزاتسيي وبششەستۆەننوگو سوزنانييا «رۋحاني جاڭعىرۋ».
ودنوي يز ەيو ۆاجنەيشيح زاداچ ياۆلياەتسيا وبەسپەچەنيە زاششيتى ي پوپۋلياريزاتسيي يستوريكو-كۋلتۋرنوگو ناسلەدييا.
ۆ ەتوي سۆيازي, نا راسسموترەنيي پارلامەنتا ناحوديتسيا سووتۆەتستۆۋيۋششيي زاكونوپروەكت.
ەگو پرينياتيە بۋدەت سپوسوبستۆوۆات ەففەكتيۆنومۋ رازۆيتييۋ ي وحرانە يستوريچەسكيح ي ساكرالنىح وبەكتوۆ ۆ سووتۆەتستۆيي س لۋچشيم ميروۆىم وپىتوم.
سەدموە.
ۆ ييۋنە تەكۋششەگو گودا شىمكەنتۋ پريدان ستاتۋس گورودا رەسپۋبليكانسكوگو زناچەنييا ي وبرازوۆانا تۋركەستانسكايا وبلاست.
سوزدانيە نوۆوگو وبلاستنوگو تسەنترا ۆ ساكرالنوم گورودە تۋركەستان ياۆلياەتسيا سيمۆولوم ۆوزروجدەنييا يستوريچەسكوگو زناچەنييا كرايا ۆ كاچەستۆە ساموستوياتەلنوگو ادمينيستراتيۆنوگو تسەنترا.
*** *** ***
وبلىس ورتالىعىنىڭ تٷركٸستانعا كٶشٸرٸلۋٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق تۇرعىدان عانا ەمەس, رۋحاني جاعىنان دا اسا ماڭىزدى.
ول – ەلٸمٸزدەگٸ ەڭ كيەلٸ جەرلەردٸڭ بٸرٸ.
تارلان تاريحىمىزدا تالاي تاعدىرلى شەشٸمدەر وسىندا قابىلدانعان.
ەسٸمدەرٸ ەل تاريحىنا مەڭگٸ جازىلعان بٸرتۋار تۇلعالارىمىز وسىندا جاي تاپقان.
حالىق تىعىز قونىستانعان تۇتاس وڭتٷستٸك ٶڭٸردٸڭ دامۋى جاڭا وبلىس ورتالىعىنىڭ جۇمىسىن تيٸمدٸ ۇيىمداستىرۋعا بايلانىستى.
سونىمەن بٸرگە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالا مەرتەبەسٸن يەلەنگەن شىمكەنتتٸڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸ دە نازاردا بولۋعا تيٸس.
*** *** ***
ۆ بليجايشەە ۆرەميا نا راسسموترەنيە پارلامەنتا بۋدۋت ۆنەسەنى زاكونوپروەكتى, كوتورىە پوزۆوليات وبەسپەچيت پولنوتسەننۋيۋ رابوتۋ پرەوبرازوۆاننىح ادمينيستراتيۆنو-تەرريتوريالنىح ەدينيتس.
وني پوترەبۋيۋت وپەراتيۆنوي پرورابوتكي ي پرينياتييا.
قۇرمەتتٸ دەپۋتاتتار!
بٷگٸن مەن اتاپ ٶتكەن جۇمىستاردىڭ بارلىعىنىڭ تٷپكٸ مەجەسٸ – ەلدٸڭ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸن جاقسارتىپ, ەرٸ قاراي دامي تٷسۋ.
وسى ماقساتقا جەتۋٸمٸز ەكونوميكالىق, ساياسي, ەلەۋمەتتٸك, رۋحاني بٸرلٸگٸمٸزدٸڭ مىزعىماۋىنا تٸكەلەي بايلانىستى.
بۇل ورايدا حالىق قالاۋلىلارىنا دا زور جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلەدٸ.
ەلدٸڭ ٷدەسٸنەن شىعىپ, قازاقستاندى تۇراقتى جەنە قارقىندى دامىتۋ جولىندا جەمٸستٸ جۇمىس ٸستەڭٸزدەر.
بەرٸڭٸزدٸ كەزەكتٸ پارلامەنتتٸك سەسسييانىڭ اشىلۋىمەن تاعى دا قۇتتىقتاي وتىرىپ, قىزمەتتەرٸڭٸزگە تابىس, وتباسىلارىڭىزعا اماندىق تٸلەيمٸن!
ٸسكە سەت!