نازارباەۆ: وڭتٷستٸك ٶڭٸردٸڭ تاريحى - تۇتاس قازاقستاننىڭ تاريحى

مەملەكەت باسشىسى وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىق ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەستٸ, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.

ەلباسى كەزدەسۋدە ٶڭٸردٸڭ بٸرەگەي تاريحىنا جەنە مەدەني ەرەكشەلٸگٸنە توقتالدى.

– وڭتٷستٸك قازاقستان – قازاقىلىقتىڭ قايماعى بۇزىلماعان ٶلكە. بۇل – ابىزدار مەن ەۋليەلەردٸڭ قاسيەتٸ دارىعان, قوجا احمەت ياسساۋي مەن ەل-فارابيدٸڭ ٸزٸ قالعان, كٶنە مەدەني مۇراعا باي كيەلٸ جەر. قازٸر بۇل ٶڭٸردە بٷكٸل ەل حالقىنىڭ 16%-ى تۇرادى, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

قازاقستان پرەزيدەنتٸ وڭتٷستٸك ٶڭٸردٸڭ تاريحىن تۇتاس قازاقستاننىڭ تاريحى دەۋگە بولاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.

– وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ٶزٸندە 800-دەن استام تاريحي-مەدەني ەسكەرتكٸش بار. ەلەمگە ەيگٸلٸ جەدٸگەرلەرٸمٸزدٸڭ كٶپشٸلٸگٸ وسىندا. تٷركٸستان, وتىرار, سايرام, ساۋران قالالارى, قوجا احمەت ياسساۋي, ارىستان باب كەسەنەلەرٸ – بٸزدٸڭ ماقتانىشىمىز. وسىنداعى ەربٸر تٶبە مەن قىرقانىڭ, ٶزەن مەن كٶلدٸڭ اتتارى – تۇنىپ تۇرعان تاريح. مەرتٶبە, كٷلتٶبە جەنە ورداباسى – حالقىمىزدىڭ ساقتالۋىنا ەسەر ەتكەن قازاقتىڭ بٸرلٸگٸ مەن تۇتاستىعىنىڭ قاسيەتتٸ سيمۆولى. بٸز وسىنىڭ بەرٸن ۇرپاقتىڭ ساناسىنا سٸڭٸرۋٸمٸز كەرەك. جاستاردى پاتريوتيزمگە, وتانشىلدىققا, تۋعان جەردٸ سٷيۋگە باۋلۋ قاجەت, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلدە ٷشتٸلدٸلٸكتٸ تولىققاندى ەنگٸزۋدٸڭ ٶزەكتٸلٸگٸنە تاعى دا توقتالىپ, ەلٸپبيدٸ اۋىستىرۋعا قاتىستى كٷمەندٸ سەيٸلتتٸ.

– اعىلشىن تٸلٸن وقىتۋدى جانداندىرۋ قاجەت, ول ٸسكەرلٸك ورتانىڭ بارلىق سالاسىندا قولدانىلاتىن بولادى. بۇل – زامان تالابى, تەك بٸزگە بايلانىستى ەمەس, – دەدٸ ەلباسى.

كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتٸ وبلىستىڭ دامۋىنداعى بٸرقاتار پروبلەمالىق مەسەلەلەرگە توقتالدى.

– بۇل ٶڭٸر ەلٸ دە دوتاتسييالى اۋماق بولىپ وتىر. وبلىس بيۋدجەتٸندە ٶتكەن جىلى مەنشٸك تابىستارى نەبەرٸ بەستەن بٸر بٶلٸكتٸ قۇرادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن كەلٸپ تٷسەتٸن تٷسٸمدەر 80 پايىزدان استى. بيۋدجەتكە تٷسەتٸن سالماقتى ازايتۋ, مەنشٸك تابىستارىنىڭ ٷلەسٸن ۇلعايتۋ جٶنٸندە شارا قابىلدانباي وتىر, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

ەلباسى بيزنەسكە ەردايىم قولداۋ كٶرسەتۋ قاجەت ەكەنٸنە نازار اۋداردى.

– بيىلعى جولداۋدا بيزنەس ورتاسىنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ جٶنٸندە شارالار ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردىم. قوسىمشا جەر ۋچاسكەسٸن بٶلۋ, جالعا بەرۋ مەرزٸمٸن ۇزارتۋ, ونى پايدالانۋ ماقساتىن ٶزگەرتۋ تۋرالى رۇقسات الۋ قۇجاتتارىن قاراستىرۋ مەرزٸمٸنٸڭ ۇزاقتىعىنا بايلانىستى مەسەلەلەردٸ شەشۋ كەرەك. بۇل رەسٸمدەردٸ جارييا تٷردە جٷزەگە اسىرىپ, قاعازباستىلىققا سالىنۋعا جول بەرمەگەن جٶن. كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ قارجىلىق تۇراقتىلىقتى ساقتاپ, ٶڭٸردٸڭ ٶز-ٶزٸن قامتاماسىز ەتۋ قابٸلەتٸن ارتتىراتىن ماڭىزدى تەتٸككە اينالۋعا تيٸس, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

سونىمەن بٸرگە قازاقستان پرەزيدەنتٸ ينۆەستيتسييا تارتۋ باعىتىندا جٷيەلٸ شارالار قابىلداۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.

– 2016 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جالپى ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ تٶمەندەگەن. ٶڭٸردە اۋىل شارۋاشىلىعىن, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸن, تۋريزمدٸ دامىتۋعا بارلىق مٷمكٸندٸك بار, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

قازاقستان پرەزيدەنتٸ ٶڭٸردٸڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸن دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ارنايى توقتالدى.

– مەن «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالامدا «قازاقستاننىڭ قاسيەتتٸ رۋحاني قۇندىلىقتارى» جوباسىن ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردىم. بۇل ورايدا بٸز قازاقستاننىڭ مەدەني جەنە تاريحي مۇراسىن نەگٸزگە الۋىمىز كەرەك. وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى قايتالانباس ەرٸ بٷلٸنبەگەن تابيعي جەنە ٸرٸ مەدەني-تاريحي قۇندىلىقتارى بار وراسان زور تۋريستٸك ەلەۋەتكە يە. سوندىقتان تيٸمدٸلٸگٸ جوعارى جەنە بەسەكەگە قابٸلەتتٸ تۋريستٸك ينفراقۇرىلىم تٷزۋ كەرەك, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

قازاقستان پرەزيدەنتٸ حالىقتى, سونىڭ ٸشٸندە جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋدى جاقسارتۋ ٷشٸن تٷبەگەيلٸ شارالار قابىلداۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.

– بەدەلدٸ جوعارى وقۋ ورنىن بٸتٸرۋ ەردايىم ماڭىزدى بولا بەرمەيدٸ. ەڭ باستىسى – ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىس بار ماماندىققا يە بولۋ. بۇل, ەسٸرەسە, اقپاراتتىق تەحنولوگييالار, ٶندٸرٸستٸ تسيفرلاندىرۋ جەنە كومپيۋتەرلەندٸرۋ دەۋٸرٸندە ٶزەكتٸ بولماق. تاياۋ بولاشاقتا قازٸرگٸ ماماندىقتاردىڭ 50%-نا سۇرانىس بولمايدى. سوندىقتان ۋاقىت تالابىنا ساي بولۋ كەرەك, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

وسى ورايدا, قازاقستان پرەزيدەنتٸ تۇرعىنداردى ەڭبەك رەسۋرسى كٶپ ٶڭٸردەن جۇمىس كٷشٸ جەتٸسپەيتٸن ٶڭٸرگە كٶشٸرۋ جٶنٸندەگٸ باعدارلاما بار ەكەنٸن ەسكە سالدى.

– باعدارلاما سٸزدەردٸڭ دە وبلىستارىڭىزدا قولدانىلادى. مەن سٸزدەردٸڭ ەڭبەكقور حالىق ەكەندەرٸڭٸزدٸ جاقسى بٸلەمٸن. سولتٷستٸك, شىعىس ٶڭٸرلەرگە قونىس اۋدارىپ, ەلٸمٸزدٸڭ دامۋى مەن بولاشاعىنا زور ٷلەس قوسىپ كەلەسٸزدەر. وسى باعىتتاعى جۇمىستى جالعاستىرۋ كەرەك. وبلىس ەكٸمٸنە ٷكٸمەتپەن بٸرلەسٸپ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ جەنە ونى قونىستاندىرۋ دەڭگەيٸن ارتتىرۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداۋدى تاپسىرامىن, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

قازاقستان پرەزيدەنتٸ وبلىستا قۇرىلىس, فارماتسەۆتيكا جەنە كٶلٸك-لوگيستيكا كلاستەرلەرٸ قالىپتاسىپ, جەڭٸل ٶنەركەسٸپ سالاسىنداعى  كەسٸپورىندار دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.

– ٶڭٸردٸڭ ەرەكشەلٸگٸن ەسكەرٸپ, ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋ جاعدايىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن قايتا ٶڭدەۋ ٸسٸن, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ەكسپورتتىق ٶندٸرٸستەرٸن دامىتۋ قاجەت. جاڭا ٶسٸم نٷكتەلەرٸن – تٸرەك جوبالاردى الدىمەن وبلىس ورتالىعىندا دامىتۋ كەرەك, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

بۇدان بٶلەك, مەملەكەت باسشىسى ٶڭٸردٸڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ەلەۋەتٸن ٸسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.

– اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸن دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن تولىق پايدالانا بٸلۋ كەرەك. ەڭ باستى باعىتتار – اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ شىعىمدىلىعىن ارتتىرۋ, وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداۋ, زاماناۋي اگروتەحنيكانى قولدانۋ, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.

وڭتٷستٸكقازاقستاندىقتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىنداعى وي-پٸكٸرلەرٸن تولىق قولدايتىندىقتارىن ايتىپ, نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ٶڭٸرگە دەگەن قامقورلىعى ٷشٸن ريزاشىلىقتارىن بٸلدٸردٸ.

سونداي-اق, كەزدەسۋ اياسىندا وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ج.تٷيمەباەۆ وبلىستىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق احۋالى جەنە ونى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى باياندادى.

كەزدەسۋ سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى قاتىسۋشىلارعا زور تابىس جەنە بەرەكە-بٸرلٸك تٸلەدٸ.