ەلباسى بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن ودان ەرٸ جاڭعىرتۋ مەسەلەسٸ جٶنٸندە كەڭەس ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
جيىن بارىسىندا وتاندىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن بيىلعى «قازاقستاندىقتاردىڭ ەل-اۋقاتىنىڭ ٶسۋٸ: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋدىڭ باعىتتارىنا ساي ودان ەرٸ جاڭعىرتۋدىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
– بٸزدٸڭ بارلىق دامۋ جوسپارلارىمىزدا عىلىم سالاسىنا زور مەن بەرٸلەدٸ. عىلىمنىڭ جاعدايى بٸلٸم دەڭگەيٸنە تٸكەلەي بايلانىستى. ەگەر بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن ونىڭ العاشقى ساتىسىنان باستاپ دامىتپاساق, ەلەۋلٸ نەتيجەگە قول جەتكٸزە المايمىز. بۇل ٷدەرٸستە بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ باستى رٶل اتقارادى, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
مەملەكەت باسشىسى ەلٸمٸزدٸڭ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىس نەتيجەلەرٸنە توقتالدى.
– سوڭعى 2 جىلدا بٸلٸم مەن عىلىم جٷيەسٸنە بيۋدجەتتەن بٶلٸنگەن قارجى كٶلەمٸ 22 پايىزعا ٶسٸپ, 2 تريلليون تەڭگەدەن استى. مەكتەپكە دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا 3–6 جاس ارالىعىنداعى بالالاردىڭ بالاباقشامەن قامتىلۋ دەڭگەيٸ 95 پايىزعا جەتتٸ. ورتا بٸلٸم بەرۋ ٸسٸندە وقۋشىلاردىڭ 70 پايىزى بٸلٸم بەرۋدٸڭ جاڭارتىلعان مازمۇنى بويىنشا وقىتىلۋدا. 2018 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ 205 مىڭنان استام مۇعالٸمنٸڭ ەڭبەكاقىسى 30 پايىزعا ٶستٸ. 2019 جىلعى 1 قىركٷيەكتەن باستاپ 90 مىڭ مۇعالٸمنٸڭ جالاقىسى ارتادى, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سونىمەن قاتار, ەلباسى تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بەيٸندەگٸ 583 كوللەدجدە «بارشاعا تەگٸن كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸم بەرۋ» جوباسى ٸسكە اسىرىلىپ كەلە جاتقانىن ايتىپ, جوعارى بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ اكادەمييالىق جەنە باسقارۋشىلىق دەربەستٸگٸن كەڭەيتۋ ٷشٸن زاڭ قابىلدانعانىن اتاپ ٶتتٸ.
– بٸز الدىمىزعا ستۋدەنتتەردٸ جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندە ماقسات قويدىق. جالپى, 2018 جىلى عىلىمعا بٶلٸنگەن قاراجات كٶلەمٸ 43,7 ميلليارد تەڭگەنٸ قۇراپ وتىر, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
مەملەكەت باسشىسى جوسپارلانعان شارالار بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ بارلىق دەڭگەيٸندە – باستاپقى ساتىدان جوعارى وقۋ ورنىندا وقىعانعا دەيٸن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەر ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالۋى تيٸس ەكەنٸن ايتتى.
جيىندا بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ ە.ساعاديەۆ بٸلٸم سالاسىن بيىلعى جولداۋ باعىتتارىنا ساي جەتٸلدٸرۋ جٶنٸندە بايانداما جاسادى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ مينيستردٸڭ مەلٸمەتٸن نازارعا الىپ, وتاندىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸندەگٸ بٸرقاتار پروبلەمالارعا جەنە شەشٸمٸن تابۋعا تيٸس مٸندەتتەرگە توقتالدى.
– بالالاردى بالاباقشامەن 100 پايىز قامتۋ كەرەك. بۇل مەسەلەمەن ٷكٸمەت تە, ەكٸمدٸكتەر دە اينالىسۋى قاجەت. سوندىقتان ٷكٸمەتكە 3 جىلدا ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق 55 مىڭ تەربيەشٸنٸڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋدى تاپسىرامىن, – دەدٸ ەلباسى.
بۇدان بٶلەك, قازاقستان پرەزيدەنتٸ ورتا بٸلٸم بەرۋ ٸسٸن جاڭارتىلعان مازمۇنعا كٶشٸرۋدٸ 2021 جىلعا قاراي اياقتاۋدى تاپسىردى. وسىعان بايلانىستى زيياتكەرلٸك مەكتەپتەردٸڭ تەجٸريبەسٸنە سٷيەنٸپ, جاڭا باعدارلامالار, ساپالى وقۋلىقتار, سونداي-اق, كادرلار دايارلاۋ جٷيەسٸن ەنگٸزۋ قاجەتتٸگٸ اتاپ ٶتٸلدٸ.
– وقۋشىلار مەن اتا-انالاردى ارتىق وقۋ جٷكتەمەسٸنەن بوساتۋ كەرەك. جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردەگٸ ورتا بٸلٸم بەرۋدٸڭ پروبلەمالارىن ساپالى تٷردە شەشۋ مەسەلەسٸنە بٷكٸل ٶڭٸرلەردەگٸ ەكٸمدەردٸڭ نازارىن ەرەكشە اۋدارعىم كەلەدٸ. ەكٸمدٸكتەر وقۋشىلاردىڭ دامۋى مەن بٸلٸم الۋى ٷشٸن مەكتەپ اسحانالارىنداعى ساپالى تاماقتان باستاپ بالالاردىڭ مەكتەپكە قاتىناۋىنا دەيٸن قولايلى ەرٸ قاۋٸپسٸز جاعداي جاساۋى قاجەت. ەربٸر بالانىڭ بٸلٸمٸنە جۇمساعان كٷش-جٸگەرٸمٸز – ەلٸمٸزدٸڭ جارقىن بولاشاعىنا سالعان ينۆەستيتسييا, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار, نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەداگوگ كەسٸبٸنٸڭ مەرتەبەسٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ناقتى ىنتالاندىرۋ شارالارىن ەنگٸزە وتىرىپ, «پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تيياناقتى دايىنداۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ مۇعالٸم قاي كەزەڭدە دە قازاقستان قوعامىندا ەرەكشە ورىن العانىن ايتتى.
– بٸلٸم بەرۋ ٸسٸنٸڭ بارلىق دەڭگەيٸندە جەكە سەكتورمەن سەرٸكتەستٸكتٸ دامىتقان جٶن. مەكتەپتەردە جان باسىنا قاتىستى قارجىلاندىرۋ جٷيەسٸن ەنگٸزۋدٸ جالعاستىرۋ قاجەت. مۇنداي تەسٸل بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى جەكە كاپيتالدىڭ ٷلەسٸن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل – ەلەمدٸك ٷردٸس. سونداي-اق, باقىلاۋشى ورگاندار تاراپىنان مەكتەپتەرگە جٷرگٸزٸلەتٸن سانسىز تەكسەرۋلەردٸ شەكتەۋ كەرەك, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ مۇعالٸمدەر جۇمىسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن جاعداي جاساۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتتى. وسىعان وراي, پەداگوگتەردٸڭ قۇقىقتارى مەن مٷددەلەرٸن قامتاماسىز ەتٸپ, وقۋشىلاردىڭ ٸشكٸ تەرتٸبٸنە قاتىستى ەرەجەلەردٸڭ بۇزىلۋىنا جول بەرمەۋ قاجەتتٸگٸنە باسا مەن بەرٸلدٸ.
– وقۋشىلار مۇعالٸمدەردٸ تىڭداۋعا جەنە قۇرمەتتەۋگە تيٸس. اتا-انالار مەن وقىتۋشىلار بالاعا ەكٸ جاقتان باقىلاۋ جاساۋى كەرەك, – دەدٸ ەلباسى.
سونىمەن بٸرگە, قازاقستان پرەزيدەنتٸ ٷش اۋىسىمدى جەنە اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەردٸڭ پروبلەمالارىنا توقتالىپ, ٶڭٸر ەكٸمدەرٸنە وسى مەسەلەلەردٸ شەشۋ ٷشٸن تيٸستٸ شارالار قابىلداۋ جٶنٸندە تاپسىرما بەردٸ. اتاپ ايتقاندا, ەلباسى وسى ماقساتپەن 123 مەكتەپ سالۋ جٶنٸندە تاپسىرما بەرگەنٸن ەسكە سالدى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىققا تەگٸن تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم بەرۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ جوبانى جٷزەگە اسىرۋ بارىسىنا توقتالدى.
– بىلتىردان باستاپ بارلىق ازاماتتار ٷشٸن تەگٸن تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم بەرۋ جوباسى جٷزەگە اسىرىلۋدا. بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز – العاشقى جۇمىسشى ماماندىعىنا باۋلۋ. سونىمەن قاتار, بۇل ماماندىقتار ەكونوميكادا سۇرانىسقا يە بولۋعا تيٸس. تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم بەرۋ ٸسٸندە ستۋدەنتتەردٸڭ 12 پايىزى عانا دۋالدى بٸلٸممەن قامتىلعان. كوللەدجدەردٸ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جەنە كادرلىق قامتاماسىز ەتۋ پروبلەماسى تولىق شەشٸمٸن تاپپاي وتىر, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
وسى سالاداعى مەسەلەلەردٸ شەشۋ ٷشٸن تەحنيكالىق جەنە كەسٸبي بٸلٸم بەرۋ ٸسٸن جاڭعىرتۋ جٶنٸندە جٷيەلٸ شارالار قابىلداۋ, سونداي-اق, دۋالدى بٸلٸم بەرۋدٸڭ ٷلەسٸن ارتتىرۋ قاجەتتٸگٸ ايتىلدى.
– جوعارى بٸلٸم سالاسىندا ۋنيۆەرسيتەتتەرگە اكادەمييالىق ەركٸندٸك پەن دەربەستٸك بەرٸلگەن, تيٸسٸنشە جاۋاپكەرشٸلٸك تە ارتتى. ەندٸ, جوعارى وقۋ ورىندارى الدىنا ٶز تٷلەكتەرٸن جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندە مەسەلە قويۋ كەرەك. ەگەر تٷلەكتەرٸ جۇمىس تاپپاسا, وندا وقۋ ورنى ٶزٸنٸڭ مٸندەتٸن اتقارماي وتىر دەگەن سٶز, – دەدٸ ەلباسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2022 جىلدىڭ اياعىنا دەيٸن كەم دەگەندە 75 مىڭ ورىنعا ارنالعان ستۋدەنتتٸك جاتاقحانا سالۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرمانىڭ ۋاقتىلى ورىندالۋى ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بٸلٸم بەرۋدٸڭ ساپاسى مەن قول جەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن مەملەكەت تاراپىنان قابىلدانعان شارالار جٶنٸندە حالىققا كەڭٸنەن تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ كەرەك. قازاقستاندىقتار قولعا الىنىپ جاتقان باستامالاردىڭ مەنٸن تٷسٸنٸپ, وعان اتسالىسۋ ٷشٸن حالىقپەن تيٸمدٸ تىعىز بايلانىستى ۇدايى ۇستانۋ قاجەت. مەملەكەتتٸڭ بارلىق باستامالارى حالقىمىزدىڭ تۇرمىس دەڭگەيٸن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. جۇرتتىڭ ساپالى بٸلٸم الىپ, سۇرانىسقا يە ماماندىعى مەن لايىقتى جۇمىسى بولعاندا عانا ەل-اۋقاتىمىز ارتادى, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنە بەلگٸلەنگەن مٸندەتتەردٸڭ بەرٸنٸڭ ساپالى ورىندالۋىنا باقىلاۋ جاساۋدى تاپسىردى.
