نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەستٸ, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
كەزدەسۋگە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ەكٸمشٸلٸگٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى م.تەجين, دٸن ٸستەرٸ جەنە ازاماتتىق قوعام مينيسترٸ ن.ەرمەكباەۆ, قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ تٶراعاسى, باس مٷفتي ە.مايامەروۆ, يمامدار – ك.دٷيسەنباي, ن.ەسماعانبەت, ن.اۋىسحانۇلى, ا.كەرٸمبەك, ت.وسپان قاتىستى.
ەلباسى قاتىسۋشىلارعا ارناعان سٶزٸندە قازاقستان حالقىنىڭ ٶمٸرٸندە دٸننٸڭ ەرەكشە رٶل اتقاراتىنىن اتاپ ٶتٸپ, مەملەكەت تاراپىنان دٸني قارىم-قاتىناستاردى رەتتەۋ ٷشٸن قابىلدانىپ جاتقان شارالارعا توقتالدى.
– مەملەكەت بۇل مەسەلەگە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸپ وتىر. پروبلەمالارعا تالداۋ جاساپ, وسى سالاعا قولداۋ كٶرسەتەتٸن ارناۋلى مينيسترلٸك قۇردىق.
جاقىندا مەن تاريحي جەنە رۋحاني بايلىعىمىزدى ساقتاي وتىرىپ, ونى ارتتىرۋ, سانانى جاڭعىرتۋ قاجەتتٸگٸ تۋرالى ماقالا جارييالادىم. پاتريوتيزم, وتاندى سٷيۋ, ەل ٸشٸندەگٸ جەنە ٶڭٸرلەردەگٸ تۇراقتىلىق – بٸزدٸڭ بولاشاعىمىز. سول ٷشٸن بٸز بٸرلەسە جۇمىس ٸستەۋگە تيٸسپٸز, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ تسيفرلىق تەحنولوگييالار دامىعان دەۋٸردە قازاقستان ٶزٸنٸڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن, مەدەنيەتٸ مەن سالت-دەستٷرٸن ساقتاۋعا تيٸس ەكەنٸن ايتتى.
سونداي-اق, قازاقستان پرەزيدەنتٸ دەسترۋكتيۆتٸ دٸني اعىمدارعا قارسى كٷرەس جٷرگٸزۋ قاجەتتٸگٸنە نازار اۋداردى.
– قازاقستاننىڭ اۋماعى ۇلان-بايتاق جەنە تابيعي قازبا بايلىق پەن رەسۋرستارعا باي ەكەنٸ بارشاعا بەلگٸلٸ. وسىنىڭ بەرٸنە قىزعانىشپەن قارايتىندار دا بار. ولار – بٸزگە قاستىق ويلاپ, قوعامىمىزدىڭ ىنتىماعىن بۇزۋعا تىرىسۋشىلار. حالقىمىزدىڭ اراسىنا تەرٸس دٸني اعىمداردى ەنگٸزۋ بٸزگە سىرتتان ىقپال ەتۋدٸڭ بٸر تەسٸلٸ بولىپ سانالادى. سوڭعى ۋاقىتتا وسىنداي ٷردٸس بايقالىپ وتىر. بٸز مەملەكەتتٸگٸمٸزگە قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن كەز كەلگەن قۇبىلىسپەن كٷرەسۋگە تيٸسپٸز. سوندىقتان سٸزدەردٸڭ الدارىڭىزدا زور مٸندەتتەر تۇر, – دەدٸ يمامدارعا ارناعان سٶزٸندە ەلباسى.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان مۇسىلماندارى دەستٷرلٸ تٷردە حانافي مازحابىن ۇستاناتىنىن, يسلامنىڭ وسى باعىتىنىڭ نەگٸزٸن تٷسٸندٸرۋگە ماشىقتانعان ماماندار دايارلاۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بٷگٸندە قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىندا 3800 يمام جۇمىس ٸستەيدٸ. ولاردىڭ جارتىسى دٸني ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان ٶتكەن. الايدا, مۇنىڭ جەتكٸلٸكسٸز ەكەنٸن ايتا كەتكەن جٶن. بٸزگە وسى سالادا جۇمىس ٸستەيتٸن يمامدار مەن مامانداردىڭ بٸلٸم دەڭگەيٸن ارتتىرۋ جايىن ويلاستىرۋ قاجەت.
وقىعان يمام عانا دۇرىس بٸلٸم بەرە الادى. ول ٶز دٸنٸن تەرەڭ تانىپ, ٶزگە دٸندەردٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸن زەرتتەپ, باسقا دا بٸلٸمدەردٸ يگەرگەن ادام بولۋعا تيٸس. يمامدار شەشەندٸك ٶنەردٸ, ادام پسيحولوگيياسىن مەڭگەرگەن يدەولوگتارعا اينالۋى كەرەك, – دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
ەڭگٸمە بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتٸ «نۇر مٷباراك» ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ جۇمىسىمەن جەنە ونى بۇدان ەرٸ دامىتۋ جوسپارىمەن تانىستى.
ەلباسى جاس ۇرپاقتىڭ دٸني ساۋاتسىزدىعىنا ايرىقشا نازار اۋداردى.
– دٸني ساۋاتسىزدىعىنىڭ نەتيجەسٸندە جاستارىمىز ساقال قويىپ, شالبارىنىڭ بالاقتارىن قىسقارتىپ تاستايدى. قارا كٶيلەك كيٸپ, بەتٸ-اۋزىن تۇمشالاعان قىزدارىمىزدىڭ قاتارى كٶبەيدٸ. بۇل بٸزدٸڭ دەستٷرٸمٸزگە دە, حالقىمىزعا دا جات. بۇعان زاڭنامالىق دەڭگەيدە تىيىم سالۋ مەسەلەسٸن پىسىقتاۋ كەرەك. قازاق قارا كيٸمدٸ قارالى كەزدە عانا كيەدٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق مەدەنيەتٸنٸڭ تاريحىنا, قازاق ەيەلدەرٸنٸڭ دەستٷرلٸ كيٸمٸنە توقتالىپ, قارا كيٸم مەن دٸن اراسىندا ەشقانداي بايلانىس جوق ەكەنٸن ايتتى.
– ەگەر جاستارىمىز حالقىمىزعا جات ۋاعىزدارعا ەرسە, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ بولاشاعى نە بولماق? بٸز بۇعان جول بەرمەيمٸز. تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ بولاشاعى جارقىن, ۇلتىمىز تاتۋ بولىپ, ەلٸمٸز زايىرلى مەملەكەت رەتٸندە ودان ەرٸ دامۋعا تيٸس. بٸز ٶزٸمٸزدٸڭ يگٸ ماقساتىمىزعا قارسى شىققاندارعا كٶنە المايمىز. بۇل – مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ عانا ەمەس, بارشا قازاقستان حالقىنىڭ, ونىڭ بولاشاعىنىڭ مٷددەسٸ, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
ەلباسى حالىق اراسىنداعى دٸني ساۋاتتىلىقتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتٸپ, يمامداردىڭ ٶز قىزمەتٸ بارىسىندا پاتريوتتىق تەربيەگە دەن قويۋعا تيٸس ەكەندٸگٸنە نازار اۋداردى.
– ناعىز مۇسىلماندى كيگەن كيٸمٸنەن ەمەس, ٸشكٸ يمانىنان تانيدى. كٸمنٸڭ جٷرەگٸندە سٷيٸسپەنشٸلٸك بولسا, سونىڭ يمانى بار. بٸز ٶركەنيەتتٸ ەلەمگە قاراي قادام باسىپ, عىلىم مەن بٸلٸم ەسٸگٸن اشۋىمىز قاجەت. XVIII-XIX عاسىرلارعا دەيٸن مۇسىلمان دٷنيەسٸ بٷكٸل ەلەمدە كٶشباسشى بولدى. ول عىلىمنىڭ قاينار كٶزٸ, فيلوسوفتاردىڭ, دەرٸگەرلەر مەن جازۋشىلاردىڭ وتانى بولدى. قازٸر بٸز بۇل جاعىنان كٶشباسشىلىق ورنىمىزدان ايىرىلىپ قالدىق.
بٷگٸندە ازاماتتارىمىز ينتەرنەت ارقىلى تٷرلٸ مەلٸمەتتەر الادى. وسىلايشا, دەستٷرلٸ ەمەس اعىمداردىڭ دا ۋاعىزىن تىڭداپ جٷر. ول ٷشٸن تٷرلٸ ەدٸستەر مەن تەحنولوگييالار قولدانىلۋدا. بٸز دە ولارمەن كٷرەس جٷرگٸزۋ ٷشٸن اقپاراتتىق تەحنولوگييالاردى قولدانۋىمىز كەرەك. قاجەت بولعان جاعدايدا, مەملەكەت قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنا قولداۋ كٶرسەتۋگە دايىن.
مەن ٶزٸمنٸڭ ماقالامدا «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلدٸم. ول بٸزگە ەر ٶڭٸر, ەر ەلدٸ مەكەن تۋرالى مول ماعلۇمات الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ەرقايسىمىزدىڭ جٷرەگٸمٸزدە پاتريوتيزم بولۋعا تيٸس. وسى ورايدا ٶز ۋاعىزدارىڭىزدا وتاندى سٷيۋ تاقىرىبىنا ايرىقشا كٶڭٸل بٶلۋلەرٸڭٸزدٸ سۇرايمىز, – دەپ تٷيٸندەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
سونداي-اق, كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار دەستٷرلٸ ەمەس دٸني اعىمدارعا قارسى كٷرەستەگٸ ٶزارا ٸس-قيمىل مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ ويلارىن ورتاعا سالدى.
