كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسىنىڭ كٸتاپحاناسىندا «ەۋرازييا گەوەكونوميكاسى: تٷيٸسۋدەن ىنتىماقتاستىققا دەيٸن» تاقىرىبىندا حالىقارالىق كونفەرەنتسييا ٶتتٸ.
قحر مەملەكەتتٸك كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى لي كەتسياننىڭ ەلٸمٸزگە تاياۋ ارادا جوسپارلانىپ وتىرعان رەسمي ساپارىنىڭ قارساڭىندا ۇيىمداستىرىلعان, قازاقستاندىق جەنە قىتايلىق ساراپشىلار قاتىسقان بۇل شارانى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسىنىڭ كٸتاپحاناسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر شايمەرگەنوۆ اشىپ, كٸرٸسپە سٶز سٶيلەدٸ. ول جيىن بارىسىندا قاراشانىڭ باسىندا قازاقستان پرەمەر-مينيسترٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ پەن قحر مەملەكەتتٸك كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى لي كەتسيان كەزدەسەتٸنٸن ايتا كەلٸپ, بٷگٸنگٸ جيىننىڭ قازاقستاندىق ديپلوماتتارعا پايداسى زور ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
بۇدان كەيٸن قحر قوعامدىق عىلىمدار اكادەميياسى رەسەي, شىعىس ەۋروپا جەنە ورتالىق ازييانى زەرتتەۋ ينستيتۋتى (ققعا) ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سۋن لي «جٸبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋٸ جەنە ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداعىنىڭ ورتالىق ازييا ٶڭٸرٸندەگٸ تٷيٸسۋٸنٸڭ باستى باعىتتارى» تاقىرىبىندا بايانداما جاسادى. سۋن لي ٶز سٶزٸندە جٸبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋٸ اياسىندا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدىڭ باستى باعىتى رەتٸندە ينفراقۇرىلىم مەن ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. سونداي-اق, ول قىتاي جاعىنىڭ ٸسكەرلٸك سەرٸكتەس رەتٸندە قازاقستانعا قىزىعۋشىلىعى ارتىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى.
«قىتاي – ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ەڭ ٷلكەن ساۋدا-ەكونوميكا سالاسىنداعى سەرٸكتەسٸ. ٶتكەن جىلى ەكٸ جاقتىڭ تاۋار اينالىمىنىڭ كٶلەمٸ 78 ميلليارد دوللاردان استام بولدى», – دەدٸ ول.
ٶز كەزەگٸندە قازاقستاننىڭ «جٸبەك جولى» حالىقارالىق لوگيستيكا جەنە بيزنەس ينستيتۋتى قامقورشىلار كەڭەسٸنٸڭ مٷشەسٸ ەرحات ەسقاليەۆ «بٸر بەلدەۋ – بٸر جول» باستاماسى ەكونوميكالىق ٶسۋدٸڭ جاھاندىق ترەند رەتٸندە. قازاقستاننىڭ رٶلٸ» تاقىرىبىندا حابارلاما جاساپ, ەلٸمٸز بەن قىتايدىڭ قارىم-قاتىناسى تۇرعىسىندا سٶز قوزعادى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان «جٸبەك جولى» ترانزيتتٸك جوباسى بويىنشا بارىنشا ساپالى سەرۆيس جاساعانى ابزال.
«قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستان مەن قىتايدىڭ ٶزارا قارىم-قاتىناستارى قارقىندى دامىپ كەلەدٸ. ناقتى جوبالار بار. بۇل جوبالار تاراپتاردىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستارىنا تٸكەلەي بايلانىستى.
قازاقستان ەۋروپا, رەسەي جەنە قىتاي مەملەكەتتەرٸنٸڭ ەكونوميكالىق قاتىناستارىندا ماڭىزدى رٶل اتقارادى. بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدٸڭ ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸ زور. بۇل قازاقستان اۋماعى ارقىلى ٶتكٸزٸلەتٸن تاۋارلاردىڭ كٶلەمٸن ەسەلەپ ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», – دەدٸ ە. ەسقاليەۆ.
ودان ەرٸ ول «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا اتقارىلىپ وتىرعان كٶپتەگەن شارالار قازاقستاننىڭ ساۋدا-ەكونوميكا سالاسىنداعى ەلەۋەتٸن ٶسٸرە تٷسكەنٸن سٶز ەتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ٶزٸنٸڭ ەكونوميكالىق كٷش-قۋاتىن ارتتىرا تٷسۋ ٷشٸن ينفراقۇرىلىم ساپاسىنا, كەدەن بەكەتتەرٸن ۇيىمداستىرۋعا, كٶلٸك-لوگيستيكا سالاسىنىڭ قىزمەتٸن جەتٸلدٸرە تٷسۋگە باسا نازار اۋدارۋىن كٷن تەرتٸبٸنەن تٷسٸرمەۋٸ تيٸس.
جيىندا قىتاي قوعامدىق عىلىمدار اكادەميياسى «بٸر بەلدەۋ – بٸر جول» ورتالىعى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى چجان نين قىتاي مەن ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق اراسىنداعى ەكونوميكالىق ايماق قۇرۋدىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ جٶنٸندە سٶز ەتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, ەكٸجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ تەڭ دەرەجەدە جٷرۋٸنە جٸتٸ كٶڭٸل بٶلۋ تاراپتاردىڭ ٶزارا ىنتىماقتاستىعىن دامىتا تٷسەدٸ.
ال قىتاي قوعامدىق عىلىمدار اكادەميياسى رەسەي ساياساتى جەنە ققعا قوعامى بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى پان داپەن ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق پەن جٸبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋٸ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ٶرٸستەۋٸ كٶپتەگەن مٷمكٸندٸكتەرگە جول اشاتىنىن جەتكٸزدٸ.
سونىمەن بٸرگە, كونفەرەنتسييا بارىسىندا قاتىسۋشىلار قاراستىرىلعان تاقىرىپ تٶڭٸرەگٸندە پٸكٸر الماستى. ولاردىڭ سٶزدەرٸنە قاراعاندا, قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستار ەكٸ ەلدٸڭ ٶزارا ىنتىماقتاستىعىن ودان ەرٸ نىعايتا تٷسەدٸ.
جولدىباي بازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
.jpeg)