بٷگٸندە ونى ەلٸمٸزدٸڭ باس بۋحگالتەرٸ دەپ اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا بولادى: ول تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ ۇلتتىق بانكٸندە قارجى جٷيەسٸنٸڭ قالىپتاسۋ جەنە ۇلتتىق ۆاليۋتا – تەڭگەنٸ ەنگٸزۋ كەزٸندەگٸ ەڭ قيىن ەرٸ قىزىق جىلدارى جۇمىس ٸستەدٸ.
نايليا قۇرمانبەكقىزى ابدۋلينا بيىل ٶزٸنٸڭ 70 جىلدىق مەرەيتويىن ٶتكٸزدٸ. ٶمٸرٸنٸڭ جارتى عاسىردان استامىن بانك جٷيەسٸنە ارنادى. بٷگٸندە «قازاقستان حالىق بانكٸ» اق باسقارما تٶراعاسىنىڭ كەڭەسشٸسٸ بولىپ جۇمىس ٸستەيدٸ. ونىڭ ەڭبەك كٸتاپشاسىندا ٷش-اق جازبا بار – قازاق كسر مەمبانكٸ, قر ۇلتتىق بانكٸ جەنە حالىق بانكٸ.
– 90-شى جىلداردىڭ باسىندا, ەلٸمٸزدە ٶزگەرٸستەردٸ كٷتۋ كەزەڭٸندە, مەنٸ كسرو مەمبانكٸ قازاق رەسپۋبليكالىق بانكٸنٸڭ سول كەزدەگٸ باسقارۋشىسى بوريس دميتريەۆيچ ريابوۆ شاقىرعانى جەنە باس بۋحگالتەر لاۋازىمىن ۇسىنعانى ەسٸمدە, – دەپ ەسٸنە الدى نايليا قۇرمانبەكقىزى. – ول ماعان سول كەزدە مىناداي ماڭىزدى سٶزدەر ايتتى: سەن سيياقتى قازاقتىڭ قىزدارى ٶز مەملەكەتٸ ٷشٸن جانى اۋىرماسا, كٸمنٸڭ جانى اۋىرادى? سەن بولماساڭ, وسى لاۋازىمعا كٸم بارادى? سەنٸڭ قازٸرگٸ كسرو مەمبانكٸنٸڭ الماتى وبلىستىق فيليالى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى لاۋازىمىڭ جاقسى ەرٸ تىنىش ەكەندٸگٸنە, ەندٸ قايتادان بۋحگالتەريياعا از جالاقىمەن ورالۋدىڭ ساعان قاجەت ەمەس ەكەندٸگٸنە كەلٸسەمٸن. سەن وبلىستىق فيليالدا ەكونوميكالىق مەسەلەلەرمەن, جوسپارلاۋمەن اينالىستىڭ, فيليالدارمەن, كليەنتتەرمەن جۇمىس ٸستەدٸڭ, قىزمەتتٸك كٶلٸك بەكٸتٸلدٸ, ال مۇندا ولاي بولمايدى. الايدا, ويلان, وسى لاۋازىمعا سەن بارۋعا تيٸستٸسٸڭ! سەن بۇل جۇمىستى ەڭسەرە الاسىڭ! – دەپ سٶزٸن نىقتادى ول.
– سٸز بٸردەن كەلٸسٸم بەردٸڭٸز بە?
– شىنىن ايتسام, ۇزاق ۋاقىت كٷمەنداندىم. بٸرٸنشٸدەن, ول كەزدە مەنٸڭ قىزىم ەندٸ عانا حالىق شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنا وقۋعا تٷسٸپ, ال ۇلىم ەكٸنشٸ سىنىپتا وقيتىن. بٸز مەنٸڭ جالاقىما ٶمٸر سٷردٸك: جۇبايىم 1983 جىلى ينفاركتتان قايتىس بولدى. ال رەسپۋبليكالىق كەڭسەدەگٸ جۇمىس – بۇل تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ جاڭا بۋحگالتەرلٸك جٷيەسٸن قۇرۋ مٸندەتٸ تۇرعان كەزدە ەل بويىنشا جيٸ ٸسساپارعا شىعۋ, تٷنگە دەيٸن تىنىمسىز كٶپ ەڭبەكتەنۋ, زاڭداردى جازۋعا قاتىسۋ, نۇسقاۋلىقتار مەن قاعيدالار جازۋ. بٸراق, دەل وسى جاڭاشىل, كەڭ اۋقىمدى ەرٸ قىزىقتى جۇمىس ماعان تارتىمدى بولدى.
ٷيگە كەلٸپ, اناما ارتىقشىلىق جاعدايلاردى جوعالتاتىنىم جەنە ەڭ باستىسى ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك ارتىلاتىنىن, باسقالاردى ٷيرەتۋ ٷشٸن كٶپ بٸلٸپ, كٶپ ٷيرەنۋ قاجەت ەكەنٸن, ونىڭ ٷستٸنە جاڭا جۇمىسقا اۋىسسام, جالاقىمنىڭ ازاياتىنىن ايتقان كەزدە, ول ويلانىپ: «شاقىرعان جەردەن قالما, شاقىرماعان جەرگە بارما» دەگەن قازاقتىڭ ماقالىن ەسٸمە تٷسٸردٸ. ەگەر شاقىرسا – بار دا, حالقىڭنىڭ پايداسى ٷشٸن قولىڭنان كەلگەندٸ جاسا. ال جالاقى ٶمٸردە نەگٸزگٸ نەرسە ەمەس, ەڭ باستىسى – سەنٸمگە كٸرۋ, دٷنيەتانىمىڭدى كەڭەيتٸپ, بەدەلٸڭدٸ كٶتەرۋ, ٶز ٸسٸڭدە قاجەتتٸ جەنە پايدالى بولۋ». انامنىڭ وسى دانالىق سٶزدەرٸ بەرٸن شەشتٸ. مەن كەلٸسٸم بەردٸم.
بالالارىممەن ۇزىناعاش اۋىلىنان الماتىعا كٶشٸپ كەلگەنٸمدە, ەرينە, ماعان اتا-انام كٶپ كٶمەكتەستٸ. اتا-انام ول كەزدە زەينەتكە شىققانىمەن, ەلٸ جۇمىس ٸستەيتٸن, قارجى جاعىنان قارايلاستى, ال ەجەم بالالارعا قاراپ, تاماق دايىندادى جەنە ولاردى تەربيەلەدٸ. سولاردىڭ ارقاسىندا مەن بانك جۇمىسىنا تولىق بەرٸلدٸم.
كسرو مەمبانكٸنٸڭ رەسپۋبليكالىق فيليالىندا قازاقستان مەنشٸكتٸ بانك جٷيەسٸن قۇرۋعا كٸرٸسكەن ۋاقىتقا دەيٸن جۇمىس ٸستەدٸم. كٷندەردٸڭ-كٷنٸندە رەسپۋبليكالىق كەڭسە جۇمىسىن توقتاتتى. سوسىن ۇلتتىق بانك پايدا بولدى, مەن وندا باس بۋحگالتەر بولدىم. ەلٸمٸزدە كٶپ بانكتەر پايدا بولدى جەنە كٶپتەگەن جاقسى ماماندار ۇلتتىق بانكتەن كوممەرتسييالىق بانكتەرگە كەتٸپ قالدى. بۇل بۋحگالتەرلٸك ەسەپ باسقارماسىنا دا قاتىستى بولدى. بۋحگالتەرييادا نەبەرٸ 10 ادام عانا قالدى. رەسەي ورتالىق بانكٸ بۇرىنعى وداقتاس رەسپۋبليكالارمەن بارلىق ەسەپ ايىرىسۋلاردى جاۋىپ, ۇلتتىق بانكتەر ٷشٸن اشىلعان بٸر كوررەسپوندەنتتٸك شوت ارقىلى ەسەپ ايىرىسۋعا كٶشتٸ. بارلىق رەسپۋبليكالار دەربەستٸگٸن العانعا دەيٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسى بانكٸنٸڭ ەربٸر بٶلٸمشەسٸ تاۋارلار مەن قىزمەتتەر ٷشٸن بٷكٸل كەڭەس وداعى بويىنشا ەربٸر وبلىسپەن, قالامەن جەنە اۋداندارمەن تٸكەلەي ەسەپ ايىرىسۋلار جٷرگٸزە الاتىنىن كٶز الدىڭىزعا ەلەستەتٸڭٸز. 1991 جىلعى 1 ماۋسىمنان باستاپ بٸر سەتتە بارلىق ەسەپ ايىرىسۋلار جابىلدى جەنە تاۋارلار مەن قىزمەتتەر ٷشٸن ەسەپ ايىرىسۋلاردى رەسەي ورتالىق بانكٸ ارقىلى قازاقستان ۇلتتىق بانكٸ ٷشٸن اشىلعان بٸر عانا كوررەسپوندەنتتٸك شوت ارقىلى جٷرگٸزۋ قاجەت بولدى. وسىعان بايلانىستى قازاقستاننىڭ كەسٸپورىندارى مەن ۇيىمدارىنان قابىلداناتىن تٶلەمدەر پوشتا ارقىلى ۇلتتىق بانككە كەلٸپ تٷستٸ. ولاردى ەربٸر رەسپۋبليكا مەن رەسەي بويىنشا, ال ەربٸر مەملەكەت بويىنشا وبلىس, قالا جەنە اۋدان بٶلٸگٸندە سۇرىپتاۋ قاجەت ەدٸ. بۇل قۇجاتتاردىڭ اۋقىمدى كٶلەمٸ ەدٸ. ولاردى بۋحگالتەرييانىڭ 10 ادامى ٶڭدەپ ٷلگەرە الماي جاتتى, سوندىقتان مەن ٶتٸنٸشحاتپەن بانكتٸڭ باسشىلىعىنا شىعىپ, 100 ادام كٶلەمٸندە جاڭا قىزمەتكەرلەردٸ قابىلداۋ كەرەكتٸگٸن تٷسٸندٸردٸم.
– نەگە سونشالىقتى كٶپ! نەلٸكتەن?
– ەسەپ ايىرىسۋلاردى جەدەلدەتۋدٸ جەنە قۇجاتتاردىڭ وسىنداي اۋقىمىن قولمەن سۇرىپتاۋ ەدٸسٸمەن ٶڭدەۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن. بانك باسشىلىعى قالىپتاسقان جاعدايدى تٷسٸنٸپ, 100 جاڭا قىزمەتكەر قابىلداۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. ودان ەرٸ بانك بۋحگالتەرلەر ٷشٸن دەربەس كومپيۋتەرلەر ساتىپ الدى جەنە باعدارلاماشىلار بۋحگالتەرلەرگە ەسەپ ايىرىسۋلاردى اۆتوماتتاندىرۋعا جەنە وسى ەسەپ ايىرىسۋلاردى بۇرىنعى كەڭەس وداعىنىڭ بارلىق مەملەكەتتەرٸمەن سالىستىرىپ تەكسەرۋگە كٶمەكتەستٸ. بانككە بٸر جاعىنان ٷيرەتە وتىرىپ, ەكٸنشٸ جاعىنان جۇمىس ٸستەيتٸن جاس ماماندار قابىلداندى. بۇلار ٷيرەنۋگە جەنە جۇمىس ٸستەۋگە قۇمار, قيىندىققا جەنە كٷن سايىن تەۋلٸگٸنە 15 ساعاتتان اسا نورمالانباعان ەڭبەككە قاراماي, جۇمىس ٸستەگٸسٸ كەلەتٸن ەڭبەكسٷيگٸش جاستار بولدى. بۇل رەتتە, بٸرٸنشٸ جارتى جىل بٸز سەنبٸ كٷنٸ دە, جەكسەنبٸ كٷنٸ دە جۇمىس ٸستەدٸك. ماعان ولارمەن جۇمىس ٸستەگەن ەرٸ قيىن, ەرٸ قىزىقتى بولدى.
ونىڭ ٷستٸنە, 1993 جىل باستالدى, بٸزدٸڭ الدىمىزعا تەڭگەنٸ ەنگٸزۋ مٸندەتٸ قويىلدى. بٸزگە بەرٸلگەن ون كٷن ٸشٸندە 1993 جىلعا دەيٸن قازاقستاندا اينالىستا جٷرگەن بارلىق كەڭەستٸك رۋبلدٸ جيناپ الۋ كەرەك بولاتىن. ول 1650 ملرد رۋبلدەن استام سومانى قۇرادى. بٸزدٸڭ بانك پەن كوممەرتسييالىق بانكتەر مۇنداي ٷلكەن جۇمىس كٶلەمٸنە دايىن ەمەس ەدٸ. بانكتەردە اقشا سانايتىن ماشينالار جەتٸسپەدٸ, بۋحگالتەرلٸك ەسەپتٸڭ جەكەلەگەن ٷردٸستەرٸ اۆتوماتتاندىرىلمادى. كٷن سايىن كليەنتتەردەن اقشا قابىلداپ قانا قويماي, ونى ساناپ تا ٷلگەرۋ قاجەت بولاتىن. ال كەلەسٸ كٷنٸ قايتا ساناۋ جەنە كليەنتتەر مەن بانكتەردٸڭ شوتتارىنا ەسەپتەۋ ٷشٸن ۇلتتىق بانككە تاپسىرۋ كەرەك. سونىمەن قوسا, ورتالىق بانككە وبلىستار جەنە جالپى العاندا, ەل بويىنشا ٷكٸمەتكە جەنە پرەزيدەنت اپپاراتىنا جينالعان جەنە سانالعان اقشا كٶلەمٸ تۋرالى ەسەپتٸلٸكتٸ كٷن سايىن ۇسىنۋ قاجەت ەدٸ. بۇل ٷردٸستٸ اۆتوماتتاندىرۋ قاجەت بولدى. بۇل ماقساتقا جەتۋگە ۇلتتىق بانكتٸڭ باعدارلاماشىلارى ن.يسين, يۋ.دەنيسوۆ, ل.پوسينا, ب.ايدارحانوۆا جەنە باسقا دا باعدارلاماشىلار كٶمەكتەستٸ. اقشانى قايتا ساناۋعا كاسسيرلەر مەن بۋحگالتەرلەر جەتٸسپەدٸ. سوندىقتان ۇلتتىق بانك باسشىلىعى كاسسيرلەر اقشانى بانكتەردەن قاپتارمەن قابىلداپ, ۇلتتىق بانكتٸڭ بارلىق قىزمەتكەرلەرٸنە كەڭەستٸك رۋبلدەردٸڭ ەربٸر كۋپيۋراسىن پاراقتاپ ساناپ بەرۋگە تيٸس دەگەن شەشٸم قابىلدادى. تٸپتٸ, تٷنٸمەن ساناۋعا تۋرا كەلدٸ. بۇل كاسسيرلەردٸڭ, بۋحگالتەرلەردٸڭ, ەكونوميستەردٸڭ قاۋىرت جۇمىسىنا اينالدى. ەدەن جۋۋشىلاردان باسقالارى اقشانى سانادى. وسىلايشا, ون كٷن ٸشٸندە «باستاپقى كەزەڭ» ٷشٸن 1 650 ملرد كەڭەستٸك رۋبلدٸ جيناپ, قايتا ساناۋعا ٷلگەردٸك.
– نەتيجەسٸندە كەڭەستٸك رۋبل بويىنشا رەسەيمەن سالىستىرىپ تەكسەرۋ مٷمكٸن بولدى ما?
– يە, بٸز الىنعان قولما-قول كەڭەس رۋبلدەرٸ بويىنشا رەسەيدٸڭ ورتالىق بانكٸمەن سالىستىرىپ تەكسەرە الدىق. بۇل بٸر جىلعا سوزىلدى, ٶيتكەنٸ, بۇرىنعى كەڭەس وداعىنىڭ بارلىق رەسپۋبليكالارىنداعى سيياقتى اقشا بٸر رەسپۋبليكادان ەكٸنشٸ رەسپۋبليكاعا كٶشٸپ جٷردٸ, سوندىقتان قولما-قول اقشانىڭ قالدىعىن بارلىق رەسپۋبليكالار جينالعان رۋبلدٸ رەسەيگە ٶتكٸزگەن كەزدە عانا سالىستىرىپ تەكسەرۋگە بولاتىن ەدٸ. سوندىقتان, بٸز رەسەي كەڭەس رۋبلٸ قولدانىلعان بارلىق رەسپۋبليكالاردى ەسكەرە وتىرىپ, ٶزدەرٸنٸڭ ٸشكٸ بالانسىن قالىپتاستىرعانىن كٷتتٸك. وسىدان كەيٸن ول ٶزدەرٸ جيناپ, ٶتكٸزگەن رۋبلدٸڭ قورىتىندىسىمەن سالىستىرىپ تەكسەردٸ جەنە بٸز وسى اقشانى قازاقستاننىڭ بالانسىنان ەسەپتەن شىعارا الدىق.
– ۇلتتىق مەرەكە – تەڭگە كٷنٸنە بايلانىستى كٸم تۋرالى جەنە نە جايلى ايتقىڭىز كەلەدٸ?
– بٸرٸنشٸ كەزەكتە, ادامدار تۋرالى ايتىپ ٶتكٸم كەلەدٸ. ماعان سەنگەن, ەرقاشان كٶمەك قولىن سوزىپ, اقىل ايتىپ وتىرعان ۇستازدارىم ن.ياكوۆەنكوعا, ۆ.يۋتيشكە, ۆ.نازاروۆقا, سونداي-اق, بٸرگە جۇمىس ٸستەۋ باقىتى بۇيىرعان باسشىلار عالىم باينازاروۆقا, دەۋلەت سەمباەۆقا, وراز جاندوسوۆقا, گريگوريي مارچەنكوعا, قادىرجان داميتوۆقا, ەنۋار سەيدەنوۆكە, بيسەنعالي تەجٸياقوۆقا, ٷمٸت شاياحمەتوۆاعا, الەكساندر پاۆلوۆقا ٷلكەن العىس ايتقىم كەلەدٸ. مەنٸمەن بٸرگە تاماشا, ەڭبەكسٷيگٸش جاس ماماندار جۇمىس ٸستەدٸ, ولار ۋاقىتپەن ساناسپاي بانكارالىق ەسەپ ايىرىسۋلاردى ۇيىمداستىرۋعا بەلسەندٸ تٷردە قاتىستى, ماعان سەندٸ جەنە كٶمەكتەستٸ, تەڭگەنٸ ەنگٸزۋگە اتسالىستى, حالىقارالىق بۋحگالتەرلٸك ەسەپ ستاندارتتارىن ەندٸردٸ, بۋحگالتەرلٸك ەسەپ پەن ەسەپتٸلٸكتٸ اۆتوماتتاندىرۋمەن, جوسپارلاۋمەن, بيۋدجەت جاساۋمەن جەنە باسقارۋ ەسەبٸمەن اينالىستى, ۇلتتىق بانك جەنە ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەر جٶنٸندەگٸ زاڭداردى جاساۋ كەزٸندە بەلسەنە قاتىستى. بۋحگالتەرلٸك ەسەپ, ساقتاندىرۋ كومپانييالارى, زەينەتاقى قورلارى جٶنٸندەگٸ نۇسقاۋلىقتار مەن قاعيدالاردى, پرۋدەنتسييالىق نورماتيۆتەردٸ ەزٸرلەدٸ, سەمينارلار ٶتكٸزدٸ جەنە بارلىق قارجىلىق قۇرىلىمداردىڭ حاتتارى مەن سۇراتۋلارىنا جاۋاپ بەردٸ. بٷگٸن, مەرەكە كٷنٸ ولارعا العىسىمدى بٸلدٸرگٸم كەلەدٸ جەنە قازٸرگٸ كەزدە ۇلتتىق بانكتە, ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەردە جەنە باسقا قارجى سالالارىندا باسشى لاۋازىمداردا جۇمىس ٸستەپ جٷرگەن مىنا ەرٸپتەستەرٸمە جەنە شەكٸرتتەرٸمە, سونداي-اق باسقا دا كٶپتەگەن تاماشا, ساۋاتتى, ادال جەنە ەڭبەكسٷيگٸش ماماندارعا راحمەت ايتقىم كەلەدٸ. ولار – دينا عاليەۆا, سەۋلە راحمەتوۆا, پاۆەل چەۋسوۆ, باۋىرجان جۇماعۇلوۆ, رۋسلان مۇساەۆ, مارات جەۋكەنوۆ, قانات ورىنبەكوۆ, دينا سٷندەتوۆا, نادەجدا دجەن, امانكٷل سارينوۆا, نۇرتاي شالعىمباەۆا, قارلىعاش بازيلوۆا, مايا سابۋروۆا, مارلەن جەكەجانوۆ, قۋات قوجاحمەتوۆ, قانات دوسمۇحامەدوۆ, بەرٸك مۇحامەدجانوۆ, اندرەي كۋسكە.
مەن بالالارىمنىڭ ٶز جولىمدى قۋعانى ٷشٸن قۋانامىن. قىزىم تۇرعىن ٷي قۇرىلىس جيناق بانكٸندە باس بۋحگالتەردٸڭ ورىنباسارى, ۇلىم حالىق بانكٸندە تەۋەكەلدەر دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى بولىپ جۇمىس ٸستەيدٸ.
– سٸز ولارعا قاتاڭ ەسەپ پەن تسيفرلارعا دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸگٸڭٸزدٸ بەرگەن شىعارسىز?
– بٸز ٷيدە جۇمىس تۋرالى ەڭگٸمە ايتپايمىز. بٸراق ٷيدە كەز كەلگەن جاعدايدا ادال, تەرتٸپتٸ, مەيٸرٸمدٸ, ەڭبەكسٷيگٸش جەنە
دوستار مەن ەرٸپتەستەردٸڭ سەنٸمٸن قادٸرلەيتٸن ادام بولىپ قالۋ كەرەك ەكەنٸ جٶنٸندە جيٸ ايتتىق. باسىندا بالالار كٸشكەنتاي بولدى. ال ودان كەيٸن, وقىعان جەنە جۇمىس ٸستەگەن كەزدە, ولار ٶزدەرٸ بانك ٸسٸنٸڭ قىر-سىرىن حالىقارالىق ستاندارتتاردىڭ جاڭا تالاپتارى, زاڭدار مەن قاعيدالاردىڭ ٶزگەرٸستەرٸ بويىنشا مەڭگەردٸ. ولار ارتتا قالىپ قويماي, ۋاقىتپەن قاتار بەرٸن مەڭگەرۋگە تىرىسادى.
بٷگٸندە مەن باقىتتىمىن جەنە بالالارىم مەن شەكٸرتتەرٸمنٸڭ مەنەن دە كٶپ بٸلەتٸنٸن ماقتان تۇتامىن. مەن ولاردى جاقسى كٶرەمٸن جەنە ولاردىڭ ماعان جەنە مەنٸڭ كەسٸبٸمە دەگەن كٶزقاراسىن جوعارى باعالايمىن.
سٶزٸمدٸ قورىتىندىلاي كەلە, ۇستازدارىما, بارلىق ەرٸپتەستەرٸم مەن شەكٸرتتەرٸمە بەرەكە-بٸرلٸك, تابىس جەنە العا قويعان ماقساتتارىنا جەتۋٸن تٸلەيمٸن.
بٸزدٸڭ انىقتاما:
نايليا ابدۋلينا 1946 جىلى 10 قازاندا دٷنيەگە كەلدٸ. ول ەڭبەك جولىن كسرو مەمبانكٸنٸڭ جامبىل وبلىسىنداعى لۋگوۆوي بٶلٸمشەسٸندە بۋحگالتەر لاۋازىمىنان باستادى, 1991 جىلى كسرو مەمبانكٸنٸڭ قازاق رەسپۋبليكالىق كەڭسەسٸنٸڭ باس بۋحگالتەرٸنٸڭ ورىنباسارى بولىپ جۇمىس ٸستەدٸ. 1991 جىلدان باستاپ 7 جىل بويى ۇلتتىق بانكتە باس بۋحگالتەر, بۋحگالتەرلٸك ەسەپ جەنە بيۋدجەت دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى, بانكتٸك قاداعالاۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى سيياقتى باسشى لاۋازىمداردى اتقاردى. 1998-2005 جىلدارى ۇلتتىق بانك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى, 2005-2011 جىلدارى «قازاقستان حالىق بانكٸ» اق باسقارما تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولدى. 2011 جىلعى قاراشادان باستاپ وسى ۋاقىتقا دەيٸن «قازاقستان حالىق بانكٸ» اق باسقارماسى مەن ديرەكتورلار كەڭەسٸ اپپاراتىنىڭ كەڭەسشٸسٸ بولىپ تابىلادى.
ۇلتتىق بانك جەنە ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەر تۋرالى زاڭداردى جازۋعا بەلسەنە قاتىستى, بۋحگالتەرلٸك جەنە بانكتٸك قاداعالاۋ جٶنٸندەگٸ نورماتيۆتەر مەن قۇقىقتىق اكتٸلەردٸ ەزٸرلەدٸ. قازاقستاننىڭ بانكتٸك, ساقتاندىرۋ, زەينەتاقى, قارجى جٷيەلەرٸنە حقەس بويىنشا شوتتار جوسپارىن, بۋحگالتەرلٸك, باسقارۋ جەنە سالىق ەسەبٸنە ەنگٸزۋمەن اينالىستى. بۋحگالتەرلٸك, باسقارۋ ەسەبٸ, ستاتيستيكالىق جەنە قارجى ەسەپتٸلٸگٸن اۆتوماتتاندىرۋمەن اينالىستى.
«مەملەكەتتٸك بانك ٷزدٸگٸ» بەلگٸسٸمەن, «پاراسات», «قۇرمەت» وردەندەرٸمەن, «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكٸنٸڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قىزمەتكەرٸ» تٶسبەلگٸسٸمەن, «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ» اتاعىمەن, قازاقستان قارجىگەرلەرٸ قاۋىمداستىعىنىڭ «ەڭبەك سٸڭٸرگەن قارجىگەر» مەدالٸمەن, بانك جٷيەسٸن دامىتۋداعى ەڭبەگٸ ٷشٸن تەڭگەنٸ ەنگٸزۋدٸڭ 20 جىلدىعىنا وراي ۇلتتىق بانكتٸڭ مەدالٸمەن ماراپاتتالدى.
Barons Who’s who (USA) باسىلىمىنىڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا «ەلەمنٸڭ 500 ٷزدٸك بۋحگالتەرٸ» عالامدىق تٸزٸمٸنە ەنگٸزٸلگەن.
.jpeg)