قارجىلىق كەڭەسشٸ راسۋل رىسمامبەتوۆ مۇناي باعاسى مەن تەڭگەنٸڭ دوللارعا باعامى جٶنٸندە ٶز بولجامىن جارييالادى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«8 ناۋرىز كٷنٸ جەكسەنبٸدە مۇناي نارىعى شايقالا باستادى, ال دٷيسەنبٸ كٷنٸ 9 ناۋرىزدا «قۇلادى». ونىڭ ارتىنان قارجى نارىقتارى دا قۇلدىرادى. سوڭعى 29 جىلداعى مۇناي باعاسىنىڭ مۇنداي تٶمەندەۋٸنٸڭ سەبەبٸ – وپەك + قۇرامىنداعى ەلدەر اراسىندا «قارا التىن» ٶندٸرٸسٸن قىسقارتۋ تۋرالى كەلٸسٸمنٸڭ بولماۋى ەدٸ. قازاقستان بۇعان نە ٸستەدٸ? مۇناي باعاسىنىڭ كٷرت قۇلدىراۋى ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ ەلسٸرەۋٸنە ىقپال ەتتٸ. ەلٸمٸزدەگٸ ايىرباستاۋ ورىندارىندا بٸر دوللار باعامى 400 تەڭگەدەن استى, قازٸرگٸ ۋاقىتتا 406 تەڭگەگە دەڭگەيٸندە بەلگٸلەندٸ», - دەپ جازدى راسۋل رىسمامبەتوۆ Facebook-تەگٸ پاراقشاسىندا.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, ايىرباستاۋ باعامى سىرتقى سوققىنا قابىلدادى. وسى اپتانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۆاليۋتا نارىعىنداعى ساۋدا-ساتتىق كٶلەمٸ ورتاشا كٷندٸك دەڭگەيدەن 3 ەسە جوعارى بولعان.
«بۇل كٷندەرٸ نارىق شامادان تىس رەاكتسييا بايقاتتى, دەگەنمەن تەڭگە كٷرت ەلسٸرەمەدٸ. 10 ناۋرىزدا ۇلتتىق بانك ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييالار جٷرگٸزگەنٸن جەنە قاجەت بولعان جاعدايدا بۇل ينتەرۆەنتسييانى جالعاستىراتىنىن مەلٸمدەدٸ. سولاي بولعان تەرٸزدٸ, سەبەبٸ 400 تەڭگەلٸك شەكتٸ بٸرتٸندەپ ەڭسەردٸك. مۇناي باعاسىنىڭ اپاتتى تٷردە تٶمەندەۋٸ, بٸزدٸڭ نەگٸزگٸ ساۋدا سەرٸكتەسٸمٸزدٸڭ ۆاليۋتاسى – رەسەي رۋبلٸنٸڭ ەلسٸرەۋٸ سىندى سىرتقى نارىقتاعى اۋقىمدى نەگاتيۆتەن كەيٸن قور نارىعىنداعى قۇلدىراۋ جاعدايى وڭالا باستادى», - دەيدٸ ساراپشى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق بانكتٸڭ ستاۆكانى 12%-عا دەيٸن كٶتەرۋ تۋرالى شەشٸمٸ كەش بولسا دا, جاعدايدى تۇراقتاندىرۋعا وڭ ىقپال ەتتٸ. بٸرنەشە بانكتە تەڭگەدەگٸ دەپوزيتتەر بويىنشا مٶلشەرلەمە ٶستٸ. ٸس جٷزٸندە بۇل قادام تەڭگەلٸك دەپوزيتتەردەن دوللارعا اۋىسۋدى بەسەڭدەتۋٸ جەنە دوللارعا سۇرانىستى ازايتۋى تيٸس.
«مەنٸڭشە, ەلسٸز ەكونوميكا ٷشٸن ٷكٸمەتتٸ جەنە ٷلكەن كٶلەمدە ۆاليۋتانى جويا باستاسا ۇلتتىق بانكتٸ سىنعا الۋ قاجەت. الايدا وسى ەكٸ كٷن پسيحولوگييالىق تۇرعىدا دا ماڭىزدى بولدى. ەرٸ قاراي نە بولماق? مۇنايدىڭ قىمباتتاۋى ەبدەن مٷمكٸن. ساۋد ارابيياسى مەن ونىڭ اراب كٶرشٸلەرٸ قانداي مىقتى بولسا دا, ەشكٸم رەسەيمەن داۋ-داماۋ ٷشٸن اقشا جوعالتقىسى كەلمەيدٸ. كوروناۆيرۋستى دا ۇمىتپاعان جٶن. بٸراق قىتاي ارزان مۇناي ساتىپ الدى جەنە مەنٸڭ ويىمشا, ەكونوميكا مۇنايسىز ۇزاق ۋاقىتقا شىدامايدى.
بٷگٸندە سىرتقى فاكتورلاردىڭ وڭ ديناميكاسىنا كۋە بولىپ وتىرمىز: مۇناي باعاسى بٸرتٸندەپ تۇراقتانىپ كەلەدٸ, باررەلٸنە 35 دوللارعا دەيٸن كٶتەرٸلدٸ. رۋبل بٸر دوللارعا 75,5-تەن 72,5 رۋبلگە دەيٸن نىعايدى. تٶمەنگە قۇلدىراعان قور يندەكستەرٸ دە ٶسە باستادى. ەۋروپالىق يندەكستەر ورتاشا ەسەپپەن 4%-عا ٶستٸ. بۇل – بٸزدٸڭ نارىق ٷشٸن ٶتە جاقسى بەلگٸ. مۇنايدى قوسا العاندا, نارىقتىڭ سوڭعى مەلٸمەتتەرٸن ەسكەرسەك, تەڭگە تۇراقتانىپ, نىعايا باستاۋى تيٸس», - دەدٸ ر. رىسمامبەتوۆ.
