بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ ۆەدومستۆولىق ناگرادالارىمەن ماراپاتتاۋ جٷيەسٸنە قاتىستى جاڭا ٶزگەرٸستەردٸ ەنگٸزۋگە نەگٸز بولاتىن بۇيرىق دايىندادى. بۇل تۋرالى قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ اسحات ايماعامبەتوۆ Facebook پاراقشاسىنا جازدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«جۇمىستا مٸندەتٸن ٶتە جاقسى ورىنداعان كەز كەلگەن مامان تيٸستٸ تٷردە ىنتالاندىرىلۋى كەرەك. بۇل قىزمەتتەگٸ ٶسۋ عانا ەمەس, بەلگٸلٸ بٸر جەتٸستٸكتەر ٷشٸن بەرٸلەتٸن اقشالاي سىياقىلار نەمەسە گراموتالار مەن تٶسبەلگٸلەر بولۋى مٷمكٸن. تٸپتٸ جۇمىستىڭ ساپالى ورىندالعانى ٷشٸن باسشىلىق تاراپىنان ايتىلاتىن العىستىڭ ٶزٸ ٷلكەن موتيۆاتسييا بەرەدٸ. وسى رەتتە كٶتەرمەلەۋ جٷيەسٸنٸڭ ماڭىزى زور ەكەنٸ بەلگٸلٸ. بٸز ماراپاتتاردى تاعايىنداۋ ٷدەرٸسٸنٸڭ بارىنشا وبەكتيۆتٸ, اشىق جەنە مەريتوكراتييا قاعيداتتارىنا تولىعىمەن سەيكەس بولۋىنا ۇمتىلامىز. وسى ماقساتتا بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ ۆەدومستۆولىق ناگرادالارىمەن ماراپاتتاۋ جٷيەسٸنە قاتىستى جاڭا ٶزگەرٸستەردٸ ەنگٸزۋگە نەگٸز بولاتىن بۇيرىق دايىندادىق», - دەپ اتاپ ٶتكەن اسحات ايماعامبەتوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل مينيسترلٸك تاراپىنان ۇسىنىلاتىن ديپلومدارعا, گراموتالارعا, تٶسبەلگٸلەر مەن العىس حاتتارعا قاتىستى مەسەلە.
«ەرٸپتەستەرٸمنٸڭ اراسىندا اتالعان ماراپاتتاردى بەرۋدٸڭ وبەكتيۆتٸلٸگٸنە قاتىستى بٸرنەشە رەت سۇراقتار تۋىنداعانىن جاسىرمايمىن. وسىعان بايلانىستى بارلىق كٷمەندٸ جويۋ ٷشٸن بٸز پەداگوگتەر, وقۋ ٸسٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸلەرٸ, مەكتەپ ديرەكتورلارى, ەدٸسكەرلەردەن تۇراتىن جۇمىس توبىن قۇردىق. بۇيرىققا ەنگٸزٸلگەن ۇسىنىستاردى دا دەل وسى جۇمىس توبى ەزٸرلەدٸ», - دەيدٸ ول.
مينيستر بۇل قۇجاتتىڭ بۇعان دەيٸن قولدانىستا بولعان بۇيرىقتان بٸرشاما ايىرماشىلىعى بار ەكەنٸنە باسا توقتالعان.
«قويىلعان جاڭا تالاپتاردىڭ بٸرنەشەۋٸن اتاپ ٶتەيٸن:
– جۇمىس كٶرسەتكٸشتەرٸنٸڭ ناقتى تٸزبەسٸ كٶرسەتٸلەدٸ;
– كٶرسەتكٸشتەر ماڭىزدىلىعىنا قاراي ەرتٷرلٸ بالمەن باعالانادى, بەسەكەلەستٸك بولۋى ٷشٸن ماراپات كٶپ بالل جيناعان ادامعا بەرٸلەدٸ;
– كٶتەرمەلەۋدٸڭ جاڭا تٷرلەرٸ ەنگٸزٸلەدٸ (دەڭگەي بويىنشا بٸلٸم بەرۋ ٸسٸنٸڭ ٷزدٸگٸ قۇرمەت گراموتاسى);
– ماراپاتتاۋ رەتتٸلٸكپەن بەرٸلەدٸ (بٸردەن ەڭ جوعارى ماراپات بەرٸلمەيدٸ, رەتتٸلٸك ساقتالۋى تيٸس);
– ماراپات الاتىن تۇلعالار بويىنشا اقپارات تسيفرلاندىرىلۋى, ەسەپكە الىنۋى جەنە اشىقتىق قامتاماسىز ەتٸلۋٸ تيٸس.
اتالعان بۇيرىققا سەيكەس ماراپاتتاردى تاعايىنداۋ تەرتٸبٸ ناقتى رەتكە كەلتٸرٸلگەن. مۇنىڭ بارلىعى ماراپاتقا ٷمٸتكەرلەردٸ ەدٸل جەنە اشىق ٸرٸكتەۋگە, سۋبەكتيۆتٸ تەۋەكەلدەردٸ ايتارلىقتاي ازايتۋعا باعىتتالعان», - دەيدٸ اسحات ايماعامبەتوۆ.
ول جاڭا تالاپتار ەلٸمٸزدەگٸ پەداگوگتار مەن عالىمداردى وبەكتيۆتٸ ەرٸ اشىق ماراپاتتاۋ تەرتٸبٸن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ دەپ سانايدى.
«ٷمٸتكەرلەردٸڭ جۇمىس ەرەكشەلٸگٸن ەسكەرە وتىرىپ, ولاردىڭ قانداي دا بٸر ماراپاتقا يە بولۋ مٷمكٸندٸگٸن تەڭەستٸرۋ ٷشٸن بٸز مەكتەپكە دەيٸنگٸ, باستاۋىش, ورتا, ورتا بٸلٸمنەن كەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ, تجكب پەداگوگتارىن, جوو وقىتۋشىلارى مەن عىلىمي قىزمەتكەرلەردٸ سارالاۋ بويىنشا شەشٸم قابىلدادىق. وسىلايشا, مۇعالٸمدەردٸڭ نەمەسە عالىمداردىڭ ەر جەكە ساناتىندا بەسەكەلەستٸك بولادى. جىل سايىن بٸزدٸڭ باستامامىز بويىنشا پەداگوگتار مەن عىلىمي قىزمەتكەرلەردٸڭ نورمالانعان سانى ماراپاتتالاتىن بولادى. بۇل رەتتە باسشىلىق مٸندەتتەرٸن اتقاراتىن ازاماتتار سانى (ديرەكتورلار, مەڭگەرۋشٸلەر جەنە ت.ب.) 20 پايىزدان اسپاۋى تيٸس.
ماراپاتتاۋ رەسٸمدەرٸ «تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸ», «بٸلٸم كٷنٸ», «مۇعالٸمدەر كٷنٸ», «عىلىم قىزمەتكەرلەرٸ كٷنٸ» مەرەكەلەرٸنە ورايلاستىرىلادى. سونداي-اق جۇمىس توبى 25 جىلدان استام ۋاقىت بويى ۇستازدىق ەتكەن ەرٸپتەستەرٸمٸزدٸ «ماماندىعىنا ادالدىعى ٷشٸن» تٶسبەلگٸسٸمەن ماراپاتتاۋدى ۇسىندى. جىلدار بويى ادال ەڭبەك ەتكەن سالا ارداگەرلەرٸن ماراپاتتاۋ ماڭىزدى دەپ سانايمىز. جۇمىس توبىنىڭ پٸكٸرٸنشە, شيرەك عاسىر جۇمىس ٸستەگەن سالا ماماندارى ماراپاتتىڭ وسى تٷرٸن الۋ ٷشٸن ەشقانداي قۇجات تاپسىرماسا دا بولادى», - دەيدٸ ول.
سونداي-اق ماراپاتتاردى الۋدىڭ ناقتى جٷيەلٸگٸ ەنگٸزٸلەدٸ.
«ەر ماراپاتتىڭ جەكە سەيكەستەندٸرۋ كودى بولادى. ول 12 ساننان قۇرالادى جەنە ماراپاتتاۋ جىلىن, مەرەكە كٷنٸن, ماراپاتتالعان ادام جۇمىس ٸستەيتٸن سالانى, كٶتەرمەلەۋ تٷرٸن جەنە رەتتٸك نٶمٸرٸن كٶرسەتەتٸن بەس بٶلٸمنەن تۇرادى. ەندٸ بارلىق ماراپاتتالۋشىلار بويىنشا مينيستردٸڭ بۇيرىعى شىعادى. ول بۇيرىق مٸندەتتٸ تٷردە كٶتەرمەلەۋدٸڭ بٸرىڭعاي ەلەكتروندى ەسەبٸندە ساقتالىپ, مينيسترلٸكتٸڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جارييالانادى», - دەپ جازدى قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ.
