فوتو: csanetwork.it
«مۇعالٸم مەرتەبەسٸ قانداي?» دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابى – «پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ. ۇستازداردىڭ قۇقىعى, بەدەلٸ, ەلەۋمەتتٸك جاعدايى زاڭمەن بەكٸتٸلٸپ, ٷلكەن قۇرمەت كٶرسەتٸلگەن سوڭ, ولارعا قويىلاتىن كەسٸبي تالاپ تا ارتا تٷسەدٸ. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ بولاشاق مۇعالٸمدەرمەن تٸلدەسٸپ كٶردٸ.
پەداگوگيكالى جوعارى وقۋ ورنىندا وقيتىن بولاشاق مۇعالٸمدەر پەداگوگيكا ديپلوماتيياعا ۇقساس ەكەنٸن العا تارتادى. ٶيتكەنٸ مۇعالٸم وقۋشىمەن ورتاق تٸل تابىسىپ, بٸر تولقىندا بولىپ قانا قويماي, سونىمەن بٸرگە, ولاردىڭ الدىندا قۇرمەت پەن بەدەلدٸ جوعالتپاۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدٸ.
«مۇعالٸم ٶز پەنٸنە ٷلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىرۋى كەرەك. مەنٸڭ ويىمشا, بٷگٸنگٸ تاڭداعى مۇعالٸم سوڭعى تەحنولوگييامەن, «تسيفرمەن» جەنە ت.ب. بايلانىستى ەمەس, ۆيرتۋالدى ەلەم, ەرينە, تارتىمدى, بٸراق ول شىنايى ەلەمدٸ الماستىرا المايدى.
سونداي-اق, مەنٸڭ ويىمشا, مۇعالٸم بالالارعا ٶمٸردە ٶز جولىن تاڭداۋعا, ٶز پەنٸنە دەگەن قۇمارلىقتى تابۋعا كٶمەكتەسۋٸ كەرەك, ەگەر بۇل بۇرىننان بار بولسا, ونى ودان ەرٸ دامىتۋ كەرەك. ماعان مۇعالٸمنٸڭ ەزٸل-قالجىڭى بولعانى جەنە ساباقتاعى قيىن جاعداي تۋىنداسا, ونى جەڭە الاتىنى ۇنايدى.بٸز, بولاشاق مۇعالٸمدەر, كونسترۋكتيۆتٸ ديالوگ جٷرگٸزۋدٸ, بالامپەن قارىم-قاتىناس ورناتۋدى تولىق مەگەرۋٸمٸز كەرەك», – دەيدٸ بولاشاق مۇعالٸم ەلەنورا ايتبەكقىزى.
مەيٸرٸم, جۇساقتىق, دوستىق, ەزٸل ٶز الدىنا, مۇعالٸم كەرەك كەزدە قادال ەرٸ ەدٸل دە بولۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيتٸن بولاشاق ماماندار دا بار. ولاردىڭ پٸكٸرٸنشە, ەركٸمنٸڭ ٶز ورنى بولۋ كەرەك. مۇعالٸم مەرتەبەسٸ سوندا عانا ٶزٶ ورىنن ساقتاپ قالا الۋى مٷمكٸن.
«وقۋشىلار ۇستازدارىنىڭ ەرقاشان مەيرٸمٸدٸ بولعانىن قالاۋى مٷمكٸن. دەگەنمەن مۇعالٸم قاتال بولىپ, ٷي تاپسىرماسىن, تەستتەرٸن ەدٸل باعالاۋى كەرەك. ەگەر بالا مۇعالٸممەن اراسىندا ىڭعايسىزدىقتى بايقاسا, ونى سەزٸلمەيتٸن تٷردە جويۋعا بولادى. مۇعالٸم وقۋشىلارعا اشىق بولىپ, سىنىپتاعى اتموسفەرا ەركٸن بولادى.
مۇعالٸم – شەكٸرتتەرٸمەن بٸر تولقىندا جٷرەتٸن ادام. سىرتتاي قاراعاندا, ول كەز كەلگەن نەرسەگە ۇقساۋى مٷمكٸن.
زاماناۋي مۇعالٸم گادجەتتەردٸ تٷسٸنۋٸ كەرەك جەنە جالپى وقۋشىلارمەن ٶمٸر سٷرەتٸن بارلىق نەرسەلەردەن حاباردار بولۋى كەرەك, ەسٸرەسە ولار جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى بولسا. ەيتپەسە مۇعالٸم اۆتوريتەت بولمايدى. ول سونداي-اق قازٸرگٸ وقيعالار نەمەسە ٶزٸڭٸزدٸڭ قانداي دا بٸر مەسەلەڭٸز تۋرالى سۇراپ, جاۋاپ الا الاتىن ادام بولۋى كەرەك. ياعني, ول ٶز پەنٸنەن تىس ساۋاتتى ادام بولۋى كەرەك», – دەيدٸ حاسەن جانباتىروۆ.
«پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ مۇعالٸمدەرگە سەرپٸلٸس ەكەلدٸ. مۇعالٸمنٸڭ قۇقى ارنايى زاڭمەن قورعالاتىن بولدى دەگەن اقپارات مۇعالٸمنٸڭ قوعام الدىنداعى ەڭسەسٸن بٸر كٶتەرٸپ تاستاعانى انىق. ال زاڭدا كٶرسەتٸلگەن مۇعالٸمنٸڭ قۇقىعى «بٸلٸم تۋرالى زاڭدا», «ەڭبەك كودەكسٸندە», ت.ب. زاڭداردا دا بۇرىننان بار بولاتىن. «پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ دا وسى زاڭدار قاتارىندا جاتىپ قالماۋى ٷشٸن مۇعالٸم ٶز قۇقىعىن زاڭمەن قورعاي بٸلۋٸ ماڭىزدى. ول ٷشٸن مۇعالٸم مەكتەپتەگٸ باستى تۇلعاعا اينالىپ, مۇعالٸمنٸڭ وقۋشىعا ساپالى بٸلٸم بەرۋٸنە بارلىق جاعداي جاسالىنۋعا تيٸس.
ۇستاز مەرتەبەسٸ – استارى تەرەڭدە جاتقان قادٸرلٸ ۇعىم جەنە قوعام جاۋاپكەرشٸلٸگٸن انىقتايتىن ٶلشەم. پەداگوگ تۇعىرى – قوعام مەن مەملەكەت تۇعىرى. قاي مەملەكەت ۇستازدارىنا قاتىستى قانداي ساياسات ۇستانسا, مەملەكەتتٸڭ بەدەلٸ دە سوعان ساي قالىپتاسادى. سوندىقتان ەلٸمٸزدەگٸ مۇعالٸم بەدەلٸن ارتتىرا تٷسكەن زاڭ جوباسىنىڭ قابىلدانۋى ۇستازدار مەرەيٸن ٶسٸرە تٷستٸ. «التى الاشتىڭ باسى بٸرٸكسە, تٶردەگٸ ورىن – ۇستازدٸكٸ» دەگەن حالقىمىزدا مۇعالٸمدٸ قادٸرلەۋگە بايلانىستى تاماشا دەستٷر بار.
ەرينە بٸلٸم سالاسىنىڭ ٶزٸندٸك, كەسٸبي تۇرعىدا قيىندىقتارى بار. شىن ۇستاز شەكٸرتتەرٸنٸڭ الدىندا ەشقاشان دا جالعان, جاساندى, جٷيەسٸز ەرەكەتكە بارمايدى. جالپى, ەدٸلدٸك پەن تازالىقتىڭ باستاۋى – مەكتەپ. وسى تەتٸك ۇمىتىلماسا, قوعام قاي جاعىنان دا كٶشتەن قالمايدى.
