1920 جىلدارى احاڭ لەنيننٸڭ اتىنا 3-4 حات جازعان. سونىڭ بٸرٸندە مەسكەۋدٸڭ قازاقستاندى باسقارۋعا جٸبەرگەن ادامىنىڭ قولىنان تٷك كەلمەيتٸندٸگٸ جايىندا ايتىلادى. بۇل جايىندا تاريحشى مەمبەت قويگەلدٸ قازاقستان تٸلدەرٸ كٷنٸنە وراي ٶتكەن كوفەرەنتسييا بارىسىندا ايتتى, دەپ حابارلايدى Baq.kz اقپارات اگەنتتٸگٸ.
تاريحشىنىڭ ايتۋىنشا, 1920 جىلدارى مەسكەۋ كاز ۆوەن رەدكومنىڭ تٶراعاسى رەتٸندە ستانيسلاۆ پەسكوۆتى تاعايىنداپ, ەلدٸ باسقارۋعا جٸبەرگەن جەنە ول ەش دايىندىقسىز كەلگەن.
«بايتۇرسىنوۆ حاتىندا بىلاي دەيدٸ: سٸزدٸڭ قازاقستانعا جٸبەرگەن باسشىڭىز نە ٸستەۋ كەرەتٸگٸن بٸلمەيدٸ. ٶيتكەنٸ ونىڭ قولىندا ەشقانداي باعدارلاما جوق. بۇل قازاق قوعامىن بٸلمەيدٸ, ول قالاي بٸزدٸ باسقارادى? سٸز جٸبەرگەن ادامنىڭ قولىندا باعدارلاما بولماسا, ونداي باعدارلاما ٷكٸمەتتە دە جوق دەگەن سٶز. حالىقتاردىڭ تەڭدٸگٸ تۋرالى دەكلوراتسييادان ٶزگە باسقا باعدارالاما جوق», دەگەن. ٶكٸنٸشكە وراي لەنين وعان جاۋاپ بەرمەگەن. مەنٸڭ تٷسٸنٸگٸم بويىنشا لەنين جاۋاپ بەرە الماس ەدٸ», - دەيدٸ ول.
تاريحشىنىڭ دەرەگٸ بويىنشا, احمەت بايتۇرسىنوۆ لەنينگە جازعان حاتىندا قازاق قوعامىن قيىندىقتان الىپ شىعۋ جولىن دا كٶرسەتكەن, الايدا لەنين وعان قۇلاق اسپاعان.
«احاڭ شىعاتىن بٸر-اق جول بار دەدٸ. «قازاقتا اتتٶبەلٸندەي ازداعان زييالىلار بار, ولار قازاق حالقىنىڭ بولاشاعى ٷشٸن كٷرەسٸپ كەلە جاتىر, سٸز سولارعا سەنٸڭٸز, سولارعا تٸزگٸندٸ بەرٸڭٸز. ولار قاتەلەسۋٸ مٷمكٸن, بٸراق ەش ۋاقىتتا حالقىن ساتپايدى», دەدٸ. لەنين, ستالين دە ونىڭ ۇسىنىسىن قابىلداعان جوق. سوۆەت ٷكٸمەتٸنٸڭ ەڭ ٷلكەن قاتەلٸگٸ وسى بولاتىن. سوۆەت ٷكٸمەتٸنٸڭ بيلٸگٸ لەگيتيمدٸ بيلٸك ەمەس, پاتشا ٷكٸمەتٸنٸكٸ قانداي بولسا, ولاردٸكٸ دە سونداي بولدى», - دەيدٸ م. قويگەلدٸ.
سٶز اراسىندا تاريحشى سوۆەت ٷكٸمەتٸنٸڭ ۇستانىمىنا قاتىستى پارلامەنت بولاشاقتا قاۋلى قابىلداسا دەگەن ۇسىنىسىن دا ايتتى.
«بٸز, گۋمانيتارلىق عالىمدار احاڭنىڭ كەزٸندەگٸ ۇستانىمىنىڭ دۇرىس ەكەندٸگٸن دەلەلدەۋٸمٸز كەرەك, سونىڭ نەگٸزٸندە پارلامەنت شەشٸم قابىلداۋ كەرەك. سوۆەتتٸك جٷيەنٸڭ قاتە, قيياناتشىل جٷيە بولعاندىعىن ايتۋ كەرەك. بۇل احاڭداردان, ەليحانداردان قالعان امانات دەپ تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك», - دەدٸ ول.
