"مەن قازاقپىن, مىڭ ٶلٸپ, مىڭ تٸرٸلگەن" - جۇبان مولداعاليەۆتٸڭ تۋعانىنا 100 جىل

"مەن قازاقپىن, مىڭ ٶلٸپ,  مىڭ تٸرٸلگەن" -  جۇبان مولداعاليەۆتٸڭ تۋعانىنا 100 جىل

بٷگٸن - قازاقتىڭ اقيىق اقىنى, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, كسرو جەنە قازاقستان مەملەكەتتٸك سىيلىقتارىنىڭ لاۋرەاتى جۇبان مولداعاليەۆتٸڭ (1920-1988) تۋعان كٷنٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".

بيىل اقىننىڭ تۋعانىنا تۋرا 100 جىل تولىپ وتىر. 

جۇبان مولداعاليەۆ باتىس قازاقستان وبلىسى بۇرىنعى تايپاق (قازٸرگٸ اقجايىق) اۋدانىنىڭ جىلاندى دەگەن جەرٸندە ٶمٸر ەسٸگٸن اشقان.

1940 جىلى ورال اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكۋمىن بٸتٸرگەننەن كەيٸن 1947 جىلعا دەيٸن ەسكەر قاتارىندا بولىپ, ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىستى.

1948-1952 جىلدارى رەسپۋبليكالىق «لەنينشٸل جاس» (قازٸرگٸ «جاس الاش») گازەتٸندە بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸ, جاۋاپتى حاتشى, باس رەداكتوردىڭ ورىنباسارى, 1955-1956 جىلدارى «قازاق ەدەبيەتٸ» گازەتٸ باس رەداكتورىنىڭ ورىنباسارى, ال 1958-1963 جىلدارى «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى قىزمەتٸن اتقاردى.

1953-1954 جەنە 1963-1971 جىلدارى قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ ەكٸنشٸ حاتشىسى, 1979-1983 جىلدارى بٸرٸنشٸ حاتشىسى بولدى. ول سونداي-اق كسرو جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ, كسرو مينيسترلەر كەڭەسٸ جانىنداعى ەدەبيەت, كٶركەمٶنەر جەنە ارحيتەكتۋرا سالاسىنداعى لەنيندٸك جەنە مەملەكەتتٸك سىيلىقتار جٶنٸندەگٸ كوميتەتٸنٸڭ, «نوۆىي مير» جۋرنالى مەن «بيبليوتەكا پوەتا» باسىلىمى رەداكتسييالىق القاسىنىڭ مٷشەسٸ قىزمەتٸن اتقارىپ, كسرو جەنە قازاقستان جوعارى كەڭەستەرٸنٸڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلاندى.

اتاقتى اقىننىڭ تىرناقالدى تۋىندىلارى ورال قالاسىندا جارىق كٶردٸ. اتاپ ايتقاندا, ونىڭ العاشقى ٶلەڭٸ 1939 جىلى وبلىستىق «كومسومول ۇرپاعى» گازەتٸندە باسىلعان. سول جىلى وبلىستىق «ەكپٸندٸ قۇرىلىس» گازەتٸندە (قازٸرگٸ «ورال ٶڭٸرٸ») «مەنٸڭ انتىم», «كەل, جولداستار, جىرلايىق» ٶلەڭدەرٸ باسپا جٷزٸن كٶردٸ. تۇڭعىش جيناعى «جەڭٸس جىرلارى» دەگەن اتپەن 1949 جىلى باسىلدى. سودان كەيٸنگٸ جىلدارى اقىننىڭ الپىستان استام كٸتابى جارىق كٶرٸپ, اتاعى جالپاق ەلەمگە جايىلدى. ەسٸرەسە, 1964 جىلى «مەن - قازاقپىن» اتتى پوەماسىن شىعارۋى ەدەبيەت ەلەمٸن دٷر سٸلكٸندٸردٸ. سول كەزدٸڭ ٶزٸندە-اق «مەن - قازاقپىن!» دەپ ايداي ەلەمگە جار سالىپ, تۋعان حالقىنىڭ ٶتكەن ٶمٸرٸ مەن قيلى تاعدىرى تۋرالى تەبٸرەنە جىرلاۋى اقىننىڭ داڭقىن كٶككە كٶتەردٸ.

ونىڭ قالامىنان «جەسٸر تاعدىرى», «قىران دالا», «سەل», «بايقوڭىر باسپالداقتارى» سىندى پوەمالار تۋدى.

ال «كٸسەن اشقان» پوەماسى ٷشٸن 1970 جىلى قازاقستان مەملەكەتتٸك سىيلىعى بەرٸلدٸ. ارادا سەگٸز جىل ٶتكەندە كسرو مەملەكەتتٸك سىيلىعىن يەلەندٸ. ٶلەڭدەرٸ مەن داستاندارى كٶپتەگەن شەتەل تٸلدەرٸنە اۋدارىلىپ, ٶز باعاسىن الدى. كسرو قورعانىس مينيسترلٸگٸ سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى جەنە ا.فادەەۆ اتىنداعى التىن مەدالدٸڭ يەگەرٸ. ول لەنين, ەكٸ مەرتەدەن ەڭبەك قىزىل تۋ جەنە ەكٸنشٸ دەرەجەلٸ وتان سوعىسى, سونداي-اق «قۇرمەت بەلگٸسٸ» وردەندەرٸمەن ماراپاتتالعان. 1985 جىلى «قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى» اتاعى بەرٸلدٸ.

«مەن - قازاقپىن!» دەپ جىرلاپ قانا قويماي, جۇبان قىسىلتاياڭ سەتتە حالقىن قورعاي بٸلگەن ۇلى تۇلعا ەدٸ. بۇعان 1986 جىلى 31 جەلتوقساندا قازاقستان جازۋشىلار وداعىنا كەزدەسۋگە كەلگەن قازاقستان كومپارتيياسى ورتالىق كوميتەتٸنٸڭ سول كەزدەگٸ بٸرٸنشٸ حاتشىسى گ.كولبينگە قايمىقپاي ايتقان اتاقتى سٶزٸ دەلەل. اياۋسىز سوققى جەپ, يتكە تالانعان قازاق جاستارىنا اراشا تٷسكەن اقىننىڭ بۇل حاس ەرلٸگٸ ەدٸ.