قازاق تٸلٸ "كەدەيلەردٸڭ, ارتتا قالعانداردىڭ" تٸلٸ سانالاتىن دەڭگەيگە جەتتٸك – جۋرناليست

قازاق تٸلٸ "كەدەيلەردٸڭ, ارتتا قالعانداردىڭ" تٸلٸ سانالاتىن دەڭگەيگە جەتتٸك – جۋرناليست


2009-2010 جىلدارى "قازاقستاندىق ۇلت" تۋرالى دوكترينا قابىلداناتىن بولىپ, وعان ۇلتشىلدار قارسى شىعىپ, مۇحتار شاحانوۆ اشتىق جارييالايمىن دەپ, ونى بيلٸك رايىنان قايتارىپ, اقىرى دوكتريناداعى "قازاقستاندىق ۇلت" دەگەن سٶزدٸ ٶزگەرتٸپ قابىلداعان بولاتىن. بۇل تۋرالى بەلگٸلٸ جۋرناليست دينا يمامباي Facebook پاراقشاسىندا جازدى.

«ايدوس سارىم مەن دوس كٶشٸم, تاعى باسقا ساياساتتانۋشىلار “بەرٸ كەرەمەت بولادى, 2020-جىلعا قاراي تٸلٸمٸز تۇعىرىنا قونادى” دەپ سەندٸرگەن سول كەزدە.

سول دوكترينادا ايتىلعان "قازاقستاندىق ۇلت" قالىپتاسىپ, جاڭا سۋبەتنوس پايدا بولدى, نەگٸزٸ. بۇعان كەشەگٸ ديدجيتال-فورۋم جۋان نٷكتە قويدى.    

تٷرٸ قازاق, اتى-جٶنٸ قازاق, بٸراق قازاق تٸلٸن بٸلمەيتٸن نەمەسە شالا بٸلەتٸن جەنە ونى بٸلۋدٸ ماڭىزدى سانامايتىن ٷلكەن-كٸشٸسٸ ارالاس تۇتاس بٸر قازاقستاندىق ۇلت قالىپتاسىپ, ٷلكەن ساحناعا شىقتى.

باسقا نەبٸر جاقسى باعدارلامالار ورىندالماسا دا, وسى دوكترينا اياعىنا دەيٸن جەتكٸزٸلدٸ, بٸر عاجابى. سونىمەن, ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ قالىپتاستىرۋ دەگەنٸمٸز ازاماتتىق بٸرەگەيلٸك بولىپ شىقتى», – دەيدٸ جۋرناليست.

سونداي-اق ول قازاقتىڭ ۇلتتىق يدەياسىنىڭ ورنىنا "قازاقستاندىق ۇلت" يدەياسى ٷستەم بولعانىن, ۇلتتىق يدەنتيفيكاتسييا ماقساتتى تٷردە جٷرگٸزٸلمەگەنٸن اشىنا جازدى.

«قازاق ۇلتى باسقا ۇلت ٶكٸلدەرٸن اسسيميلياتسييالاۋشى بولا المادى. قازاق تٸلٸ بٸرٸكتٸرۋشٸ فاكتور بولا المادى, بولعىزبادى. مەملەكەتتٸك تٸل مەرتەبەسٸ ٸستە ەمەس, سٶز جٷزٸندە قالدى. بۇل تٸل "كەدەيلەردٸڭ, ارتتا قالعانداردىڭ" تٸلٸ سانالاتىن دەڭگەيگە جەتتٸك. قازاق عىلىمىنا قاساقانا بالتا شابىلدى. ۇلتتىق بٸلٸم تۇرپايى رەفورمادان كٶز اشپادى.

سالت-دەستٷر ناۋرىز مەيرامىندا عانا تاماشالايتىن ەكزوتيكاعا اينالدى. ٷيلەنۋ, تاعى باسقا تويلارىمىز شەكتەن تىس زاماناۋيلاندى.

اۋىل دا - بۇرىنعى قازاقتىڭ اۋىلى ەمەس. ايتىس يمپروۆيزاتسييا ەمەس, شوۋعا اينالدى. دەستٷرلٸ ەن-كٷي دەستٷرلٸ ەنشٸلەر مەن كٷيشٸلەرگە عانا كەرەك بولىپ قالدى.

ەندٸ ناعىز قازاقتار ەتنوگرافييالىق ازشىلىققا اينالۋدىڭ تابالدىرىعىندا تۇر. وتارشىلاردىڭ 300 جىلدا سوڭىنا جەتكٸزە الماعانىن ٶزٸمٸز-اق جەتكٸزەتٸن بولدىق, نەتكەن جەتٸستٸك!

سونىمەن, جاڭا سۋبەتنوستىڭ تٶڭٸرەگٸنە شوعىرلانايىق دەيمٸز بە, نە دەيمٸز. بٸر ساياساتكەر ايتقانداي, "كازاحويازىچنىم نەت مەستا ۆ پوليتيكە". ساياساتتا عانا ەمەس, بارلىق سالادا سولاي عوي, راسىندا», – دەپ جازدى دينا يمامباي.