قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى قىرىمبەك كٶشەرباەۆ «تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ زيياتكەرلٸك ەلەۋەتٸ: قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا 30 جىل» اتتى ٸ حالىقارالىق جاس عالىمدار فورۋمى بارىسىندا ەلٸمٸزدە جاس عالىمدارعا قانداي قولداۋ كٶرسەتٸلەتٸنٸن ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
سپيكەردٸڭ ايتۋىنشا, بٸلٸم مەن عىلىمدى دامىتۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنا سەيكەس, عىلىمدى قارجىلاندىرۋدى 2025 جىلعا قاراي جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ 1 پايىزىنا دەيٸن ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«سوڭعى ەكٸ جىلدا ول ەكٸ ەسە ٶستٸ جەنە 2021 جىلى 83,1 ملرد تەڭگەگە جەتتٸ. بۇل ٷلكەن جۇمىستىڭ باسى عانا, سەبەبٸ, دامىعان ەلدەردە بۇل مٶلشەر جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ 3-4% - نا دەيٸن جەتەدٸ. بٷگٸندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن عىلىمدى دامىتۋ ٷشٸن 10 سالالىق ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگانعا قاراجات بٶلٸندٸ», - دەدٸ ول.
قىرىمبەك كٶشەرباەۆ ٶتكەن كەزەڭدە عالىمداردىڭ, ەسٸرەسە جاستاردىڭ مەملەكەتتٸك قارجىلاندىرۋ الۋ رەسٸمٸن جەتٸلدٸرۋ بويىنشا ماڭىزدى قادام جاسالعانىن اتاپ ٶتتٸ. مەسەلەن, قازاقستاندىق عىلىمنىڭ تۇراقتى جۇمىس ٸستەۋٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن گرانت قارجىلاندىرۋ باعدارلامالارىنا كونكۋرس جىل سايىن ٶتكٸزٸلەدٸ.
«جاس عالىمداردى مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ ەڭ قاجەتتٸ قۇرالدارىنىڭ بٸرٸ قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ - ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن 2019 جىلدان بەرٸ ٶتكٸزٸلٸپ كەلە جاتقان گرانتتىق قارجىلاندىرۋدىڭ جەكە كونكۋرستارى بولدى», - دەدٸ قىرىمبەك كٶشەرباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸندە 315 عىلىمي جوبانى 2 مىڭعا جۋىق جاس عالىم مەن زەرتتەۋشٸ جٷزەگە اسىرۋدا. بۇل جوبالارعا جۇمسالاتىن بيۋدجەت شىعىندارىنىڭ جالپى كٶلەمٸ 17,5 ملرد تەڭگەدەن استى.
«وسى گرانتتاردىڭ, سونداي - اق, «بولاشاق» حالىقارالىق ستيپەنديياسىنىڭ ارقاسىندا جاڭالىق اشۋ قۇندىلىقتارىن دەرٸپتەيتٸن قازاقستاندىق جاس عالىمدار توبى پايدا بولدى», - دەدٸ مەملەكەتتٸك حاتشى.
ول بيولوگييالىق قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ وتاندىق QazVac ۆاكتسيناسىن جاساپ شىعارعان قازاقستاندىق عالىمدارىنىڭ جۇمىسىن جوعارى باعالادى.
«بەدەلدٸ بريتاندىق مەديتسينالىق جۋرنال قازاقستاندىق ۆاكتسينانى سىناقتان ٶتكٸزۋ نەتيجەلەرٸن جارييالادى. ول ادامدارعا ٶزٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن جەنە جوعارى يممۋنيتەتتٸ قالىپتاستىرۋ قابٸلەتٸن كٶرسەتتٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا QazVac-تى دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ۇيىمىندا تٸركەۋ جەنە ونى شەتەلدٸك نارىقتارعا جەتكٸزۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلۋدە. وسىلايشا, قازاقستاننىڭ ورتالىق ازييا مەن تاياۋ شىعىس ٶڭٸرلەرٸندە ساپالى بيوپرەپاراتتاردىڭ قاجەتتٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ جەنە بيولوگييالىق قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋ مەسەلەسٸندە ماڭىزدى ارتىقشىلىعى بار», - دەدٸ ول.
سپيكەر سونداي-اق, پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسى بويىنشا عالىمداردىڭ عىلىمي ەلەۋەتٸن دامىتۋ ماقساتىندا ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ عىلىمي ورتالىقتارىندا تاعىلىمدامادان ٶتۋ ٷشٸن 500 گرانت جەنە پوستدوكتورانتتار ٷشٸن «جاس عىلىم» جوباسى بويىنشا 1 000 گرانت بٶلۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. بۇل شارالار, ەڭ الدىمەن, جاس عالىمداردى قولداۋعا باعىتتالعان.
«عالىمداردى ىنتالاندىرۋ جەنە كٶتەرمەلەۋ ماقساتىندا عالىمدارعا عىلىمعا قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن ەل-فارابي اتىنداعى عىلىم مەن تەحنيكا سالاسىنداعى مەملەكەتتٸك سىيلىق, التى اتاۋلى سىيلىق, 75 ستيپەندييا بەرۋ جۇمىسى جالعاسادى. سونىمەن قاتار, دارىندى بالالاردىڭ زيياتكەرلٸك ەلەۋەتٸن نىعايتۋ مەسەلەلەرٸ پىسىقتالاتىن بولادى», - دەدٸ ول.
