
فوتو: ernur.kz
ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاندا جوعارى بٸلٸم قۇنى 13,9%-عا ٶستٸ. Finprom.kz پورتالىنىڭ ايتۋى بويىنشا وقۋ اقىسى ەسٸرەسە ەلوردالىق ۋنيۆەرسيتەتتەردە قىمباتتادى. ەلٸمٸزدە ەلەمنٸڭ كٶپتەگەن ەلدەرٸندە جوعارى بٸلٸكتٸ مامانداردى دايارلاۋ ٷشٸن جاستارعا جەڭٸلدەتٸلگەن كرەديت بەرۋ بويىنشا مەملەكەتتٸك باعدارلامالار جۇمىس ٸستەيدٸ. سونىمەن قاتار, ەلٸمٸزدە ٷكٸمەتتەن بٶلٸنەتٸن گرانتتار جەنە مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ جيناقتاۋ جٷيەسٸ (مبجج) بار. مبجج باعدارلاماسىنا بانكتەر مەن ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ كومپانييالارى (ٶسك) ارقىلى قاتىسۋعا بولادى. وسى ورايدا Ult.kz تٸلشٸسٸ باعدارلامانىڭ ارتىقشىلىقتارىن Nomad Life ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ كومپانيياسىنىڭ Nomad Bolashaq ٶنٸمٸنٸڭ مىسال رەتٸندە قاراستىرىپ كٶردٸ.
2022 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ ٶمٸردٸ ساقتاندىرۋ كومپانييالارىنا ٶز كليەنتتەرٸنە مەملەكەتتٸڭ قاتىسۋىمەن جيناقتاۋشى ٶنٸمدٸ ۇسىنۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن قاۋلى قابىلدادى.
«مبجج كەز كەلگەن ازامات/ازاماتشا بالاسىنا قازاقستاندا نەمەسە شەتەلدە كەسٸپتٸك جەنە جوعارى بٸلٸم الۋ ٷشٸن تٶلەۋگە جەتكٸلٸكتٸ قاراجات جيناۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ازامات اقشالاي قاراجاتتى جيناقتايدى, سول جيناققا بٸرنەشە جىلدار بويى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٷكٸمەتٸ مەن ساقتاندىرۋشى سىياقىلارى قوسىلادى», - دەپ تٷسٸندٸردٸ «Nomad Life «ٶسك» اق باسپاسٶز حاتشىسى مۇحامەد باعداتۇلى.
جيناقتاۋ ۆاليۋتاسى
مبجج باعدارلاماسى شەڭبەرٸندە تەڭگەمەن جەنە شەتەل ۆاليۋتاسىمەن جيناقتاۋعا بولادى. بيرجاداعى قۇبىلمالىلىق جەنە جىل سايىنعى ينفلياتسييا دوللارلىق جيناقتاردى ىڭعايلى ەتەدٸ. سوندىقتان Nomad Life-تىڭ Nomad Bolashaq ٶنٸمٸ ٷشٸن دوللارلىق جيناقتاردى تاڭدادى. كليەنتتەر تەڭگەمەن قاراجات سالادى, ونى ٶسك ۇلتتىق بانكتٸڭ باعامى بويىنشا قايتا ەسەپتەيدٸ. تٶلەمدەر رەتتەۋشٸنٸڭ باعامى بويىنشا دوللاردان تەڭگەگە قايتا ەسەپتەلەدٸ.
پايىزدار
مبجج ٶمٸردٸ بٸلٸم بەرۋ جيناقتاۋشى ساقتاندىرۋ شارتىن جاساسۋ ارقىلى اتا-انالار ساقتاندىرۋ ۇيىمى ەسەپتەيتٸن ينۆەستيتسييالىق تابىسقا قوسىمشا جىلدىق 5-7% مٶلشەرٸندە مەملەكەت سىيلىقاقىسىن الا وتىرىپ, ٶز بالالارىن وقىتۋعا جيناي الادى.
«بٸزدٸڭ كومپانييادا ادام اقش دوللارىمەن يندەكستەلگەن سالىم ۆاليۋتاسىن تٸركەي الادى. جىلدىق تابىستىلىق 11,1% دەيٸن دوللارمەن ەسەپتەلەدٸ. بٸراق, بەرٸ جيناقتاۋ سوماسى مەن مەرزٸمٸنە بايلانىستى.», - «Nomad Life «ٶسك» اق باسپاسٶز حاتشىسى مۇحامەد باعداتۇلى دەپ تٷسٸندٸردٸ.
مىسالى, ەگەر سٸز بەس جىلدىق جەنە 10 مىڭ اقش دوللارى كٶلەمٸندەگٸ پوليستٸ ساتىپ الساڭىز, كەلٸسٸمشارت اياقتالعاننان كەيٸن 14 907 اقش دوللارىن الاسىز. ەگەر سٸز 10 جىلدىق جەنە 10 مىڭ اقش دوللارى كٶلەمٸندەگٸ پوليستٸ ساتىپ الساڭىز, كەلٸسٸمشارت اياقتالعاننان كەيٸن سٸز 22 066 اقش دوللارىن الاسىز. ەگەر سٸز 15 جىلدىق پوليستٸ جەنە 10 مىڭ اقش دوللارىن ساتىپ الساڭىز, كەلٸسٸمشارت اياقتالعاننان كەيٸن سٸز 30 823 اقش دوللارىن الاسىز.
مەملەكەت كەپٸلدٸگٸ
فورس-ماجورلىق جاعدايلار ەلەمنٸڭ كەز كەلگەن ەلٸنٸڭ قارجى نارىعىندا ورىن الۋى ەبدەن مٷمكٸن. سوندىقتان قازاقستاندا ساقتاندىرۋ تٶلەمدەرٸنە كەپٸلدٸك بەرۋ قورى جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇل ۇيىمنىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸ-ساقتانۋشىنىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مٷددەلەرٸن قورعاۋ, ساقتاندىرۋ ۇيىمى ليتسەنزيياسىنان ايىرىلعان جاعدايدا ساقتاندىرۋ تٶلەمدەرٸن جٷزەگە اسىرۋ. ساقتاندىرۋ تٶلەمدەرٸنە كەپٸلدٸك بەرۋ قورى مبجج باعدارلاماسى بويىنشا ساقتاندىرۋ تٶلەمدەرٸن جٷزەگە اسىرۋعا كەپٸلدٸك بەرەتٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنداعى جالعىز ۇيىم.
تٶلەمدەر
گرانت العان كەزدە مەملەكەت سىيلىقاقىسىن ساقتاي وتىرىپ, جيناقتاردىڭ بارلىق سوماسى تٶلەنەدٸ. ەگەر بالا بٸلٸم بەرۋ گرانتىن السا, وندا ساقتانۋشى ينۆەستيتسييالىق كٸرٸستٸ جەنە مەملەكەتتٸڭ ەسەپتەلگەن سىيلىقاقىسىن ەسكەرە وتىرىپ, ساقتاندىرۋ تٶلەمٸن ٶزٸنٸڭ بانكتٸك شوتىنا الا الادى, شارتتىڭ قولدانىلۋ مەرزٸمٸن ۇزارتا الادى جەنە ساقتاندىرۋ تٶلەمٸن بٸلٸم بەرۋدٸڭ باسقا دەڭگەيلەرٸنٸڭ بٸلٸم بەرۋ قىزمەتتەرٸن تٶلەۋگە جٸبەرە الادى, ساتىپ الۋ سوماسىن ينۆەستيتسييالىق كٸرٸستٸ جەنە مەملەكەتتٸڭ سىيلىقاقىسىن ەسكەرە وتىرىپ, باسقا بالانىڭ پايداسىنا جاسالاتىن ساقتاندىرۋ شارتىن تٶلەۋگە اۋدارا الادى.
سالىقتىق جەڭٸلدٸك
اتا-انا ٷشٸن تاعى بٸر جەڭٸلدٸك – ساقتاندىرۋ جارنالارىن ەنگٸزۋ كەزٸندەگٸ سالىق جەڭٸلدٸكتەرٸ (جۇمىس بەرۋشٸ جەكە تابىس سالىعىن ەسەپتەۋ كەزٸندە 320 اەك شەگٸندە) جەنە ساقتاندىرۋ سوماسىن تٶلەۋ كەزٸندە سالىقتان بوساتۋ. ول ٷشٸن ٶسك كليەنتٸ كادر بٶلٸمٸنە ساقتاندىرۋشىمەن كەلٸسٸمدٸ ۇسىنۋى جەتكٸلٸكتٸ.