
مەملەكەتتٸڭ قولداۋىمەن بٸلٸم العان جاستىڭ ميسسيياسى – مەملەكەتتٸڭ دامۋىنا قاي جاعىنان بولسىن, ٶز ٷلەسٸن قوسۋ. "باۋىرلارىم, دەنٸ ساۋ, جاس شاقتارىڭدا جۇرت ٷشٸن شاۋىپ قال" دەگەن ەليحان بٶكەيحاننىڭ دا سٶزٸن ەسكەرمەي كەتكەنٸمٸز جوق. تەك ٶزٸمٸز قالاپ, تاڭداپ تٷسكەن ماماندىقتى بٸتٸرٸپ, سول ماماندىقتا مەملەكەتتٸك جۇمىس تاپپاي, سەندەلٸپ جٷرگەن "مامان يەسٸ" بولعانىمىز قىنجىلتادى. ەيتپەسە "سۋ ٸشكەن قۇدىعىمىزعا تٷكٸرۋدەن" اۋلاقپىز.
2012 جىلى قابىلدانعان "بٸلٸم تۋرالى" زاڭنىڭ 47-بابىنىڭ 17-تارماعىندا "جاس مامان وقۋدى بٸتٸرگەننەن كەيٸن كەمٸندە ٷش جىل مەملەكەتكە (سونىڭ ٸشٸندە پەداگوگيكالىق باعىتتا بٸتٸرگەندەر بٸلٸم سالاسىندا) جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك" دەلٸنگەن. بۇل ەربٸر مەملەكەتتٸك گرانتتا وقىعان پەداگوگتارعا قاتىستى زاڭ ("اۋىل كۆوتاسىمەن" شاتاستىرماڭىزدار). اتالعان زاڭ 2015 جىلدان قولعا الىنا باستاپتى-مىس. بٸز 2013 جىلى وقۋعا تٷسكەندە ەشكٸم بۇل تۋرالى لەم دەپ اۋىز اشپادى. تەك ەبدەن وقۋ بٸتٸرەردە بەرٸمٸزگە كەلٸسٸمشارتقا قول قويعىزدى. قانداي ۇرىسپەن, قانداي قىرىلىسپەن قويعانىمىزدى "قويعىزعان" ادامدار بٸلەدٸ. سول جىلى ماگيستراتۋراعا تاپسىرىپ ٷلگەرە الماعاسىن مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸنەن جۇمىس ٸزدەدٸك. "ورىن جوق, ەڭبەك ٶتٸلٸڭ جوق, اناۋ-مىناۋ" دەپ قىرىق سىلتاۋىن ايتىپ شىعارىپ سالادى. مىنا جاقتان "قارجى ورتالىعى" قاعاز جٸبەرٸپ, ودان قالسا زۆونداپ ەسٸمٸزدٸ تاندىرادى. جۇرت تاپقان "مەملەكەتتٸك" جۇمىستى بۇلار نەگە تاپپايدى دەپ ويلايتىن شىعارسىزدار? بٸز مەملەكەتتٸك جۇمىستان قاشپايمىز, تەك:
1) ەڭ العاش وقۋعا تٷسكەندە وسى تۋرالى اشىق ايتىلۋ كەرەك ەدٸ, تەمەم 4 كۋرسقا كەلگەندە جاعامىزدان العانى ٷلكەن داۋ تۋدىردى. مۇعالٸمدەرٸمٸز "باسقا-باسقا سەندەر جۇمىسسىز قالمايسىڭدار" دەيتٸن. سوندا ەلگٸ ايتقان جۇمىسى قايدا?!
2) بۇل زاڭنىڭ بارىن بٸرەۋ بٸلسە, بٸرەۋ بٸلمەيدٸ. تٸپتٸ ۋنيۆەردەگٸ مۇعالٸمدەرٸمٸز "ماگيستراتۋراعا تٷسكەسٸن قۇتىلاسىڭدار" دەگەندٸ نىعىزداپ ايتىپ, جۇمىس ٸستەۋٸمٸزگە قارسى بولعان. سٶيتسەك, اراعا جىل سالىپ تٷسكەن ماگيستراتۋرا ەسەپتەلمەيدٸ ەكەن. ياعني, مەن 2017 جىلى باكالاۆر بٸتٸردٸم, سول جىلى تٷسۋٸم كەرەك. بيىلعى ماگيستراتۋراعا تٷسكەنٸم – مەنٸڭ پروبلەمام. ەندٸ قازٸر "ماگيستراتۋرادا وقيسىز" دەپ مەكتەپ جاقىنداتپايدى, "جۇمىسقا تولىق كٷنگە كٸرەيٸن" دەسەم, ماگيستراتۋراداعى وقۋىم سەيكەس كەلمەيدٸ. نە ارى ەمەس, نە بەرٸ ەمەس..
3) بٸر سۇقباتىندا ىقىلاس وجايۇلى "ماعجان سەنگەن جاستاردىڭ كريتەرييلەرٸ بار, جاستىڭ بەرٸنە سەنەم دەمەگەن عوي" دەپ ەدٸ. وقۋعا قايتا تٷسكەسٸن "باكالاۆردىڭ قاتەلٸگٸن قايتالامايىق" دەپ شەتەلگە اكادەمييالىق موبيلدٸلٸك بويىنشا وقۋعا تاپسىردىق. تٷركييادان وقۋعا شاقىرتۋ كەپ تۇرعان جەرٸنەن كەرٸ قايتاردىق. مەملەكەتكە قارىزى بار ادامدار مەملەكەتتەن شىعارىلمايتىن بوپ شىقتى. وسىندايدا بەرٸلمەگەن قولداۋ قاشان بەرٸلمەك?! "جاستار جىلى" دەيدٸ..
4) سوسىن, "تۇرمىسقا شىعىپ, بالالى بولعان جاعدايدا بوساتىلاسىڭدار" دەگەن بولاتىن. بۇنىڭ دا ارتى شالا بولدى-اۋ, بالالى بولىپ قۇتىلۋ ٷشٸن دە مەملەكەتتٸك جەردەن "تيٸستٸ دەمالىسقا" شىعۋ كەرەك ەكەن. مٷلدە جۇمىس ٸستەمەي "دەمالىستا وتىرعان" گرۋپپالاس-انالارىمىزدى دا مازالاپ جاتقان كٶرٸنەدٸ. سوندا "دەموگرافييا" دەگەن ماڭىزدى مەسەلەمٸز قايدا قالدى?!
...بٸز سيياقتى جۇمىس ٸزدەپ ساندالىپ جٷرگەن جاس قانشاما?! جۇمىسقا سۇرانىس جوق ەكەن, وندا نەگە "قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ پەنٸنٸڭ مۇعالٸمٸ" ماماندىعىنا وسىنشا گرانت بٶلٸنەدٸ? نەگە ۋنيۆەرسيتەت بٸزدٸڭ "مەملەكەتكە قارىز ەكەنٸمٸزدٸ" بٸلە تۇرا "2 جىلدارىڭ ماگيستراتۋرامەن ەسەپتەلەدٸ" دەپ نەشە جىلدان كەيٸن بولسا دا وقۋعا قابىلدايدى? نەگە?!
تاس لاقتىرساڭ, قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ پەنٸنٸڭ مۇعالٸمٸنە تيەدٸ. ەلباسىمىزدىڭ بيىلعى جىلعى «مۇعالٸمدەردٸڭ مەرتەبەسٸ تۋرالى» بەرٸلگەن تاپسىرماسى بارشاعا ايان. مەرتەبە, مانساپ ەمەس كەرەگٸ, ٶز ماماندىعىمىز بويىنشا مٷددەلٸ ورىندارعا ورنالاسىپ, «ميلليونىمىزدان قۇتىلساق» دەگەن نيەت قانا بٸزدٸكٸ. ەيتپەسە, "بىلاي تارتساق, اربامىزدىڭ سىنۋى, بىلاي تارتساق, ٶگٸزٸمٸزدٸڭ ٶلۋٸ جاقىن!" بۇل نە دەگەن پارادوكس ساياسات?! كٸم شىندىقتى اشىپ, كٸم تٷيٸنٸن شەشٸپ بەرەدٸ?..
لەززات ماقاشتىڭ فەيسبۋكتاعى جازباسىنان